Skip to main content

Posts

Showing posts from November, 2025

उन्हाळा शारीरिकदृष्ट्या थोडा आव्हानात्मक असू शकतो? 0605

ब्लाॅग नं.2026/126. दिनांकः 6 मे, 2026 . मित्रांनो , 50 पेक्षा जास्त वय असणाऱ्या व्यक्तींसाठी , उन्हाळा शारीरिकदृष्ट्या थोडा आव्हानात्मक असू शकतो. कारण वाढत्या वयानुसार , शरीराची तापमान नियंत्रित करण्याची क्षमता कमी होते.अशा वेळी आरोग्याची विशेष काळजी घेणे गरजेचे आहे.त्यासाठी काय उपाय करायचे , हे आपण सविस्तर जाणून घेऊ या. सविस्तरः काही महत्त्वाचे उपाय खालील प्रमाणे आहे: 1. खाण्यापिण्याच्या सवयीः नियमित पाणी पिणे: तहान लागली नसली तरीही,दिवसातून किमान 8-10 ग्लास पाणी प्या.वृद्ध व्यक्तींमध्ये तहान लागण्याची जाणीव कमी होते , त्यामुळे पाण्याची बाटली सोबत ठेवा. ताक आणि शहाळे: ताजे ताक , शहाळ्याचे पाणी आणि कोकम सरबत यांसारखी नैसर्गिक पेये शरीराला थंड ठेवतात. प्रथिने आणि हलका आहार: पचायला जड असलेले अन्न (उदा. तळलेले पदार्थ) टाळा. वरण-भात , मुगाची खिचडी , नाचणीचे सत्व यांसारखे हलके आणि पौष्टिक पदार्थ घ्या. 2. ऊन आणि उष्णतेपासून संरक्षण: वेळेचे नियोजन: दुपारी 12 ते 4 या वेळेत बाहेर पडणे टाळा. जर काही महत्त्वाचे काम असेलच , तर सकाळी लवकर किंवा सायंकाळी उशिरा पूर्ण करा. पेहराव: सैल , फ...

मधुमेहावर मात करण्याचा नवा मार्ग: “माइंडफुल ईटिंग.”

ब्लॉग नं :2025/336. दिनांक :30 नोव्हेंबर, 2025.   मित्रांनो,             तुम्हाला मधुमेह आहे म्हटलं की, हे खात जा, ते खाऊ नका,रोज इतके चालत जा किंवा ही योगासने करा असंच डॉक्टरच नव्हे तर ज्याला वाटेल तो सांगत सुटतो. पण एक डॉक्टर असेही आहेत,जे म्हणतात मधुमेहावर ईलाज करायचा असेल, तर जे खाल ते हळू हळू खा , लक्ष देऊन खा… आणि तुमची साखर आपोआप कमी होईल.हो आजचा ब्लॉग आहे याच विषयावर. सविस्तर: कधी कधी आपण इतक्या घाईघाईत जेवतो की, कुणी विचारलं की, “ अरे , तू नेमकं काय खाल्लंस ?” तर बऱ्याचदा आपल्याकडे उत्तर नसतं आणि मजेची गोष्ट म्हणजे ही घाईघाईत जेवायची सवय फक्त पोट नाही तर आरोग्यालाही त्रासदायक ठरते. ही एक शांतपणे नुकसान करणारी सवय आहे.आणि त्यात तुम्हाला मधुमेह असेल तर मधुमेह असणाऱ्यांसाठी तर ती आणखीच त्रासदायक आहे.आपण नेहमी शोधत असतो, कोणते सुपरफूड खाऊ , कोणती गोळी घेऊ , कोणते डाएट फॉलो करू ? पण तुम्हाला सांगतो , जे शोधताय ना ते फार दूर नाही,ते तुमच्या ताटातच आहे. हो ज्यालाच म्हणतात, “माइंडफुल ईटिंग.” हळू हळू जेवा , लक्ष दे...

आरोग्यदायी आतड्यांसाठी प्रोटीन:

ब्लॉग नं :2025/335. दिनांक : 2 9 नोव्हेंबर, 2025.   मित्रांनो,             लहानपणी शाळेत असतांना जीवशास्त्र या विषयाचा अभ्यास करताना, लहान आतडे,मोठे आतडे आपण ऐकलेलं.शरीराला व्यवस्थितपणे चालविण्याचे काम हे आतडे करीत असतात. पण यांना आरोग्यदायी ठेवण्यासाठी लागतं प्रोटीन. प्रोटीन हे फक्त मांसाहारी जेवणातून मिळत असत नाही. तर असे पाच शाकाहारी पदार्थ आहेत,जे प्रोटीनने समृद्ध आहेत.याच विषयावर आहे,आजचा ब्लॉग याच विषयावर आहेत.        सविस्तर: आपण प्रोटीन म्हटले की,लगेच डोळ्यांसमोर येते ते स्नायू , व्यायाम आणि वजन कमी करण्याचे फायदे. पण आजचे तज्ज्ञ सांगतात की,प्रोटीन हे केवळ स्नायूंसाठीच नाही,तर आपल्या आतड्यांच्या आरोग्यासाठीही तितकेच महत्त्वाचे आहे. गॅस्ट्रोएन्टेरॉलॉजिस्ट डॉ. पॉल यांच्या मते , प्रोटीनसोबत फायबर , प्रीबायोटिक्स किंवा प्रोबायोटिक्स मिळाले , तर ते आपल्या आतड्यांच्या बॅक्टेरियासाठी एक परफेक्ट कॉम्बिनेशन ठरते. म्हणूनच खाली दिलेले पाच शाकाहारी प्रोटीन स्रोत केवळ पचनास सोपे नसून , आतड्या...

लहान मुलांना मधुमेह: साखर नाही सवयी कारणीभूत

ब्लॉग नं :2025/334 दिनांक : 28 नोव्हेंबर, 2025.   मित्रांनो, “ साखर नाही , सवयी कारणीभूत!” “ जास्त गोड खाल्लं तर डायबेटीस होतो!” हे वाक्यं आपण मुलांना किती वेळा ऐकविले असेल. जवळपास प्रत्येक भारतीय घरातलं हे एक कॉमन वाक्य आहे.पण सत्य हे आहे की,मधुमेहाचा खरा गुन्हेगार साखर नाही. अगदी कधीतरी खाल्लेला केक , आईस्क्रीम किंवा चॉकलेट यामुळे मुलांना डायबेटीस होत नाही.मग खरा गुन्हेगार  कोण हे जाणून घेण्यासाठी आजचा ब्लॉग वाचा.   सविस्तर:   नोएडातील motherhood हॉस्पिटलचे वरिष्ठ बालरोगतज्ज्ञ आणि निओनेटलॉजिस्ट,डॉ. अमित गुप्ता यांनी दिलेल्या माहितीनुसार , बालमधुमेहाची कारणं खूप खोल आणि गुंतागुंतीची आहेत.यात मोठी भूमिका आहे अनुवंशिकता , स्थिर जीवनशैली , जास्त स्क्रीन टाइम , चुकीचे खाणे आणि शरीरातील इन्सुलिनच्या प्रक्रियेतील बदलांची. आजची मुलं चॉकलेट्समुळे नव्हे , तर “कमी हालचाल , जास्त खाणे आणि जास्त स्क्रीन” यामुळे जास्त धोक्यात येत आहेत. मधुमेहाचा मुलांमध्येही वाढतोय धोका: डॉ. गुप्ता म्हणतात, “ आज अनेक लहान मुलं डायबेटीसशी झुंज देत आहेत आणि त्यांना स्वतःलाही काय चाल...

रिकाम्या पोटी कॉफी-प्यावी की पिऊ नये

  ब्लॉग नं: 2025/33 3 . दिनांक: 27  नोव्हेंबर,2025.   मित्रांनो, रिकाम्या पोटी कॉफी -प्यावी की पिऊ नये: आपल्याला लहानपणापासूनच अनेक सुच नांना सामोरे जावे लागते. “रिकाम्या पोटी काहीही घेऊ नकोस” , “ कॉफी पिऊ नकोस , ती आम्ल वाढवते” , किंवा “सकाळ चा वेळ कोणीही फक्त चहा-पाण्यावर घालवायचा  नाही”.परंतु अलीकडेच X ( पूर्वीचे ट्विटर) वर डॉ. सिरियाक अ‍ॅबी फिलिप्स जे “द लिव्हर डॉक” म्हणून ओळखले जा तात. त्यांनी 21  नोव्हेंबर रोजी केलेल्या एका पोस्टमध्ये , या अनेक समजुतीं वर भाष्य केले आहे.आजच्या ब्लॉगमध्ये यावर चर्चा करू या. सविस्तर: डॉ. फिलिप्स म्हणतात की, सकाळी रिकाम्या पोटी कॉफी प्यायला काही हरकत नाही . ते पुढे म्हणतात, “ सकाळी सर्वात आधी कॉफी प्या , अगदी रिकाम्या पोटीही. ती तुम्हाला हानी पोहोचवणार नाही.” म्हणजे रिकाम्या पोटी कॉफी पिण्यामुळे , सामान्य लोकांसाठी कोणतेही गंभीर दुष्परिणाम होण्याची पुष्टी कर ता येत नाही. अर्थात हे सर्व लोकांसाठी एकसारखे लागू हो त नाही,तर ते वैयक्तिक शारीरिक स्थिती लक्षात घेऊ ठरविता येईल. कॉफी आणि व्यायाम: अनेकांना असे वाटत असते की , क...

कोरडा खोकला, कारणे त्रास आणि उपाय

ब्लॉग नं: 2025/331 . दिनांक: 26  नोव्हेंबर,2025.   मित्रांनो, कोरडा खोकला: कारणे , त्रास आणि घरगुती उपाय हवामान बदल होत असतांना,सर्दी , ताप आणि खोकल्याच्या तक्रारी वाढताना दिसतात. त्यातही कोरडा खोकला हा सर्वात त्रासदायक प्रकार. कफ निघत नाही , घसा खवखवतो , खोकताना छातीत व बरगड्यात वेदना होतात. आज या विषयावर आहे,आजचा ब्लॉग. सविस्तर:  सामान्य वाटणारा कोरडा खोकला,अनेकदा गंभीर आजारांची सुरुवात असू शकतो. त्यामुळे त्याकडे दुर्लक्ष न करता वेळेत उपचार करणे गरजेचे आहे.औषधांसोबत काही घरगुती , नैसर्गिक उपाय तुम्हाला त्वरित आराम देऊ शकतात. आता आपण जाणून घेऊ, कोरड्या खोकल्यावरचे 6 प्रभावी घरगुती उपाय. 1) मध घशाचा नैसर्गिक संरक्षक: मध हा कोरड्या खोकल्यावरचा रामबाण उपाय मानला जातो.मध घशातील सूज कमी करतो , खवखव शांत करतो आणि जंतुनाशक म्हणूनही काम करतो. बनवण्याची पद्धत: एका छोट्या ग्लासमध्ये कोमट पाणी घ्या.त्यात 2 चमचे मध मिसळा.दिवसातून एक-दोन वेळा प्या. यामुळे काही दिवसांतच खोकल्यात आराम जाणवतो. 2) आले व मीठ, त्वरित परिणाम देणारा पारंपरिक उपाय: आल्यामध्ये नैसर्गि...