ब्लाॅग नं.2026/189. 9 जुलै, 2026. मित्रांनो , संवाद : ज्येष्ठांच्या मानसिक आरोग्याचा सर्वात प्रभावी आधार आज वैद्यकीय विज्ञानाने आयुर्मान वाढवले आहे. अनेकजण साठ , सत्तर , ऐंशी आणि त्याही पुढील वयापर्यंत निरोगी आयुष्य जगत आहेत. मात्र , दीर्घायुष्याबरोबर एक महत्त्वाचा प्रश्न समोर येतो ते म्हणजे ज्येष्ठांचे मानसिक आरोग्य, कारण शारीरिक आजारांवर उपचार सहज मिळतात ; पण मनातील वेदना अनेकदा शब्दांत व्यक्त होत नाहीत. विशेषतः भारतीय समाजात आजही अनेक ज्येष्ठांना नैराश्य , चिंता किंवा एकटेपणाबद्दल बोलणे लाजिरवाणे वाटते. "हे वय झाल्यावर असेच असते" असे म्हणून त्यांच्या भावना दुर्लक्षित केल्या जातात.प्रत्यक्षात , मानसिक आरोग्य हे वयावर अवलंबून नसते. जसे शरीराची काळजी आवश्यक असते , तसेच मनाचीही काळजी घेणे तितकेच महत्त्वाचे आहे.यावर आजच्या ब्लॉगमध्ये विचार करू. सविस्तर:    वृद्धापकाळातील मानसिक आरोग्याच्या समस्या का वाढतात ? निवृत्तीनंतर अचानक बदललेले दैनंदिन जीवन , जोडीदाराचा मृत्यू , मुलांचे वेगळे राहणे , मित्रपरिवार कमी होणे , आर्थिक चिंता , सततची औषधे आणि वाढणारे शारीर...

  ब्लाॅगः 2026/189. दिनांकः 8 जुलै, 2026. मित्रांनो , आपल्या संपूर्ण आरोग्याची गुरुकिल्ली आपल्या पोटात , म्हणजेच ‘गट हेल्थ’ ( Gut Health) मध्ये दडलेली आहे , असे म्हटले तर ते चुकीचे ठरणार नाही. आजकाल वैद्यकीय संशोधनातून एक महत्त्वाची गोष्ट सातत्याने समोर येत आहे – ती म्हणजे , आपले पचनतंत्र केवळ अन्न पचवण्याचे काम करत नाही , तर ते आपल्या शरीरातील अनेक गंभीर आजारांचे मूळ नियंत्रण केंद्र आहे. मधुमेह ( Diabetes), हृदयविकार ( Heart Disease), लठ्ठपणा ( Obesity) आणि किडनीचे विकार ( Kidney Malfunction) यांसारख्या मोठ्या समस्यांच्या मुळाशी खराब गट हेल्थ असणे हे एक प्रमुख कारण आहे.चला तर मग , आजच्या ब्लॉगमधून जाणून घेऊया की,आपल्या पोटाचे आरोग्य या गंभीर आजारांशी कसे जोडलेले आहे. सविस्तर: 1. गट हेल्थ आणि मधुमेह ( Diabetes) : आपल्या आतड्यांमध्ये अब्जावधी लहान जीवाणू असतात , ज्यांना ' गट मायक्रोबायोम ' (Gut Microbiome) म्हटले जाते.जेव्हा आपण अतिप्रमाणात प्रक्रिया केलेले अन्न ( Processed Food) किंवा साखर खातो , तेव्हा या चांगल्या आणि वाईट जीवाणूंचे संतुलन बिघडते.या असंतुलनामुळे शरीरात...

ब्लाॅग नं.2026/188. दिनांकः 7 जुलै, 2026 . मित्रांनो , मधुमेह ( Diabetes) असलेल्या लोकांसाठी स्टिव्हिया ( Stevia) हा एक उत्तम आणि नैसर्गिक पर्याय कसा आहे याविषयी आजच्या ब्लाॅगमधे विचार करुया.आजच्या काळात मधुमेह ( Diabetes) ही एक अतिशय वेगाने वाढणारी आरोग्य समस्या बनली आहे. मधुमेह झालेल्या व्यक्तीला आपल्या आहाराची , विशेषतः साखरेची खूप काळजी घ्यावी लागते. गोड खाण्याची इच्छा असतानाही रक्तातील साखरेची पातळी ( Blood Sugar Level) वाढण्याच्या भीतीने अनेकांना आपल्या आवडीच्या पदार्थांवर पाणी सोडावे लागते. पण अशा वेळी ' स्टिव्हिया ' (Stevia) हा एक असा नैसर्गिक पर्याय समोर येतो , जो मधुमेहाच्या रुग्णांसाठी वरदान ठरत आहे.चला तर मग जाणून घेऊया , स्टिव्हिया म्हणजे काय आणि ते मधुमेहामध्ये कसे फायदेशीर ठरते. सविस्तरः स्टिव्हिया म्हणजे काय ? स्टिव्हिया हा ' स्टिव्हिया रेबॉडियाना ' (Stevia rebaudiana) नावाच्या वनस्पतीच्या पानांपासून बनवला जाणारा एक नैसर्गिक स्वीटनर ( Natural Sweetener) आहे. याला मराठीत मधुतुलसा ' असेही म्हटले जाते. ही पाने चवीला नेहमीच्या साखरेपे...

  ब्लॉग नं. 2026/1 87.   दिनांक: 6 जुलै, 2026. मित्रांनो , ' आराम ' की ' विनाशाची सुरुवात '? आपल्या घरात जेव्हा आई-वडील किंवा वृद्ध व्यक्ती आजारी पडतात , तेव्हा आपण त्यांच्यावर असलेल्या प्रेमापोटी आणि काळजीपोटी एक वाक्य नेहमी वापरतो , " तुम्ही आराम करा , अजिबात घाई करू नका." पण तुम्हाला माहीत आहे का ? अत्यंत मायेने आणि आदराने बोललेले हे तीन शब्द कधीकधी त्यांच्यासाठी सर्वात जास्त घातक ठरू शकतात. जेरियाट्रिशियन (वृद्धावस्था तज्ज्ञ) डॉ. सॉंग युआनमिंग यांनी त्यांच्या 27 वर्षांच्या वैद्यकीय अनुभवातून आणि 16 ,000 हून अधिक रुग्णांवर उपचार केल्यानंतर एक अत्यंत महत्त्वाचा निष्कर्ष मांडला आहे: " वृद्ध व्यक्तीसाठी अंथरुणावर पडणे सोपे असते ; पण पुन्हा उठणे अत्यंत कठीण असते. अनेक वेळा आजार माणसाला मारत नाही , तर अंथरुण मारते." चला , त्यांच्याच डोळ्यांसमोर घडलेल्या तीन सत्य घटनांमधून समजून घेऊया ,आजच्या ब्लॉगमधून की , आपला ' अति-सेवाभाव ' वृद्धांसाठी कसा क्रूर ठरू शकतो. सविस्तर: सत्य घटना 1 : हाड सांधले , पण फुफ्फुसे निकामी झाली : 2019...

  ब्लॉग नं. 2026/1 86.   दिनांक: 5 जुलै, 2026. मित्रांनो , आपल्या संपूर्ण आरोग्याची गुरुकिल्ली आपल्या पोटात , म्हणजेच ‘गट हेल्थ’ ( Gut Health) मध्ये दडलेली आहे , असे म्हटले तर ते चुकीचे ठरणार नाही.आजकाल वैद्यकीय संशोधनातून एक महत्त्वाची गोष्ट सातत्याने समोर येत आहे – ती म्हणजे , आपले पचनतंत्र केवळ अन्न पचवण्याचे काम करत नाही , तर ते आपल्या शरीरातील अनेक गंभीर आजारांचे मूळ नियंत्रण केंद्र आहे. मधुमेह ( Diabetes), हृदयविकार ( Heart Disease), लठ्ठपणा ( Obesity) आणि किडनीचे विकार ( Kidney Malfunction) यांसारख्या मोठ्या समस्यांच्या मुळाशी खराब गट हेल्थ असणे हे एक प्रमुख कारण आहे.चला तर मग , आजच्या ब्लॉगमध्ये हे जाणून घेऊया की, आपल्या पोटाचे आरोग्य या गंभीर आजारांशी कसे जोडलेले आहे. सविस्तर: 1. गट हेल्थ आणि मधुमेह ( Diabetes) आपल्या आतड्यांमध्ये अब्जावधी लहान जीवाणू असतात , ज्यांना ' गट मायक्रोबायोम ' (Gut Microbiome) म्हटले जाते.जेव्हा आपण अतिप्रमाणात प्रक्रिया केलेले अन्न ( Processed Food) किंवा साखर खातो , तेव्हा या चांगल्या आणि वाईट जीवाणूंचे संतुलन बिघडते.या असंतुल...

ब्लॉग नं. 2026/1 85.   दिनांक: 4 जुलै, 2026.  मित्रांनो , मधुमेह असलेल्या व्यक्तीमध्ये HbA1c पातळी कमी करण्यासाठी सर्वात प्रभावी व्यायाम मधुमेह असलेल्या व्यक्तीसाठी रक्तातील साखर नियंत्रित करणे,हे सर्वात मोठे आव्हान असते. मधुमेहाच्या अनेक निर्देशकांपैकी, HBA1c हा एक अत्यंत महत्त्वाचा घटक आहे. HBA1c ( किंवा ग्लायकेटेड हिमोग्लोबिन) हे गेल्या दोन ते तीन महिन्यांतील रक्तातील साखरेची सरासरी पातळी मोजते.दीर्घकाळासाठी मधुमेहाचे व्यवस्थापन,किती चांगल्या प्रकारे केले जात आहे , हे यावरून समजते. HbA1c ची पातळी जास्त असल्यास,मज्जातंतूंचे नुकसान ( nerve damage), हृदयविकार आणि मूत्रपिंडाच्या समस्या यांसारखे धोके निर्माण होऊ शकतात. औषधे आणि आहार महत्त्वाचे असले तरी , रक्तातील ग्लुकोजचे नियंत्रण सुधारण्यासाठी व्यायाम हे सर्वात प्रभावी आणि नैसर्गिक साधनांपैकी एक आहे. अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की , रक्तातील साखर नियंत्रित करण्याच्या बाबतीत काही शारीरिक हालचालींचा प्रभाव इतरांपेक्षा अधिक शक्तिशाली आणि दीर्घकाळ टिकणारा असतो. येथे आपण HbA1c कमी करण्यासाठी सर्वात प्रभावी व्यायाम प्रकार ...