ब्लॉग नं: 2025/036. दिनांक: 5 फेब्रूवारी, 2026. मित्रांनो, आजच्या वेगवान जगात , जेवण अनेकदा घाईघाईने , मीटिंग्जच्या दरम्यान , स्क्रीन पाहताना किंवा जाता-जाता केले जाते.जरी घाईघाईने जेवल्याने वेळ वाचत असला तरी , आरोग्य तज्ञ चेतावणी देतात की ही सवय, कालांतराने तुमच्या चयापचय आणि यकृताला हळूहळू नुकसान पोहोचवू शकते.गॅस्ट्रोएन्टेरोलॉजिस्ट्स सुचवतात की, तुमच्या जेवणाचा वेग पचन , वजन , रक्तातील साखरेचे व्यवस्थापन आणि यकृताच्या आरोग्यावर वेगवेगळ्या प्रकारे परिणाम करू शकतो.आजच्या ब्लॉगमध्ये यावर सविस्तर चर्चा करू. सविस्तर: सीके बिर्ला हॉस्पिटल्स , जयपूर येथील गॅस्ट्रोएन्टेरोलॉजी विभागाचे वरिष्ठ सल्लागार डॉ. अनिल कुमार जांगिड यांनी स्पष्ट केले की , जेवण्याच्या वेगामुळे थेट यकृताला नुकसान होत नसले,तरी ते चयापचय प्रक्रियेची एक मालिका सुरू करते , ज्यामुळे यकृताच्या आजारांची शक्यता लक्षणीयरीत्या वाढते. “घाईघाईने जेवणे ही एक हानिकारक सवय म्हणून पाहिली जात नाही , हे खरे असले तरी एका गॅस्ट्रोएन्टेरोलॉजिस्टच्या दृष्टिकोनातून , ती कालांतराने अप्रत्यक्षपणे यकृताच्या आरो...
ब्लॉग नं: 2025/035. दिनांक: 4 फेब्रूवारी, 2026. मित्रांनो, न्यूरोप्लॅस्टिसिटी : मेंदू त स्वतःला बदलण्याची अद्भुत क्षमता आपण अनेकदा म्हणतो , “ आता माझं वय झालं , सवयी बदलणं कठीण आहे” किंवा “ मेंदू एकदा घडला की बदलत नाही.” पण आधुनिक न्यूरोसायन्स हे स्पष्टपणे सांगते की मेंदू सतत बदलत असतो. या विलक्षण क्षमतेलाच म्हणतात — न्यूरोप्लॅस्टिसिटी ( Neuroplasticity). आज आपण न्यूरोप्लॅस्टिसिटी म्हणजे काय ? हे समजून घेण्याचा प्रयत्न करू या. सविस्तर: न्यूरोप्लॅस्टिसिटी म्हणजे, अनुभव , शिकणे , विचार , भावना , दुखापत किंवा उपचारांच्या परिणामामुळे मेंदूची रचना आणि कार्य बदलण्याची क्षमता. सोप्या शब्दांत सांगायचं तर, आपला मेंदू ‘स्टॅटिक’ नसून ‘डायनॅमिक’ आहे. पूर्वी काय समजलं जात होतं ? एकेकाळी असा समज होता की, मेंदू बालपणातच पूर्ण विकसित होतो, एकदा न्यूरॉन्स नष्ट झाले की ते पुन्हा निर्माण होत नाहीत आणि वृद्धत्वात मेंदू बदलू शकत नाही पण संशोधनाने हे सर्व गैरसमज खोटे ठरवले. न्यूरोप्लॅस्टिसिटी कसं काम करते ? मेंदूमध्ये अब्जावधी न्यूरॉन्स ( Neuron) असतात. हे न्...