ब्लॉग नं. 2026/ 247. दिनांक: 4 सप्टेंबर, 2026. मित्रांनो, डॉ. सुधीर कुमार यांच्या सल्ल्यानुसार केवळ चालणे पुरेसे नाही . ते म्हणतात की, तुम्हाला नेहमीच अधिक चालण्याचा सल्ला दिला जातो. पण अनेकदा असे घडते की आपण रोज चालतो , चहामध्ये साखर टाळत नाही आणि घरीही सक्रिय राहतो ; तरीही रक्तातील वाढती साखर , वजन वाढणे किंवा रक्तदाबाच्या समस्यांचा सामना करावा लागतो. हे अन्यायकारक आणि गोंधळात टाकणारे वाटते. अलीकडील एका पोस्टमध्ये प्रख्यात न्यूरोलॉजिस्ट डॉ. सुधीर कुमार यांनी यावर प्रकाश टाकला आहे. त्यांच्या मते , समस्या आपल्या प्रयत्नांची नाही , तर योग्य दिशेची आहे. चला पाहूया की आरोग्याची ही लढाई जिंकण्यासाठी नेमके काय बदल करणे गरजेचे आहे. सविस्तर: 1 ."मी रोज चालतो" हा भ्रम आणि स्नायूंचे महत्त्व : चालणे आरोग्यासाठी अत्यंत उत्तम आहे ; यामुळे मनःस्थिती सुधारते आणि हृदयाचे आरोग्य जपले जाते. पण चालण्यालाही काही मर्यादा आहेत. केवळ चालण्याने स्नायूंची ( muscles) प्रभावीपणे वाढ होत नाही. स्नायू हे एखाद्या स्पंजप्रमाणे काम करतात आणि रक्तप्रवाहातील ग्लुकोज शोषून घेतात. प...
ब्लॉग नं. 2026/ 246. दिनांक: 3 सप्टेंबर, 2026. मित्रांनो , व्यायाम करताना स्नायूंना ग्लुकोज घेण्यासाठी इन्सुलिनची गरज नसते का ? हा प्रश्न बरेच लोक विचारतांना दिसतात. हे वाक्य तुम्ही कदाचित ऐकले असेल. हे पूर्णपणे चुकीचे नाही ; उलट त्यामागे एक अतिशय महत्त्वाची वैज्ञानिक प्रक्रिया आहे. मात्र , याचा अर्थ असा अजिबात नाही की,मधुमेह असलेल्या व्यक्तीने इन्सुलिन किंवा डॉक्टरांनी दिलेली औषधे बंद करावीत.आज आपण या विषयी सविस्तर जाणून घेणार आहोत. सविस्तर: स्नायूंना ग्लुकोजची गरज का असते ? आपण चालतो , धावतो , सायकल चालवतो किंवा strength training करतो , तेव्हा स्नायू मोठ्या प्रमाणात ऊर्जा वापरतात. या ऊर्जेसाठी glucose हा महत्त्वाचा स्रोत आहे.सामान्य परिस्थितीत रक्तातील glucose स्नायूंच्या पेशींमध्ये प्रवेश करण्यासाठी insulin महत्त्वाची भूमिका बजावते.इन्सुलिन रक्तातील glucose कमी करण्यासाठी स्वादुपिंडातून स्रवते आणि स्नायूंच्या पेशींना glucose आत घेण्यास मदत करते. पण व्यायामाच्या वेळी शरीराकडे glucose पेशींमध्ये पोहोचवण्याचा आणखी एक मार्ग सक्रिय होतो. व्य...