Skip to main content

Posts

गणपती बाप्पा मोरया, मंगलमूर्ती मोरया !

  ब्लॉग नं. 2026/258. दिनांक: 14 सप्टेंबर, 2026.   l गणपती बाप्पा मोरया! मंगलमूर्ती मोरया ! मित्रांनो , आजचा दिवस अत्यंत मंगलमय , पवित्र आणि आनंदाचा आहे. आज गणेश चतुर्थी ! आज आपल्या लाडक्या गणरायाचे आपल्या घरी आगमन होत आहे. घराघरांत मंगलमय वातावरण निर्माण झाले आहे. कुठे सजावट सुरू आहे , कुठे मोदकांचा सुगंध दरवळत आहे , तर कुठे गणरायाच्या आगमनाची तयारी अंतिम टप्प्यात आली आहे. " गणपती बाप्पा मोरया , मंगलमूर्ती मोरया!"    या जयघोषाने आज आसमंत दुमदुमून जाणार आहे.गणेशोत्सव हा केवळ एक धार्मिक उत्सव नाही , तर तो आपल्या श्रद्धेचा , संस्कृतीचा , कुटुंबाच्या एकतेचा आणि समाजातील बंधुभावाचा उत्सव आहे. आज बाप्पाचे आगमन... आज आपण आपल्या घरात गणरायाची प्रतिष्ठापना करतो. गणेशमूर्तीची स्थापना म्हणजे आपल्या घरात शुभत्व , मंगलता , बुद्धी , विवेक आणि सकारात्मक ऊर्जेचे स्वागत करण्याचा एक सुंदर संस्कार आहे. भगवान श्रीगणेश हे विद्येचे , बुद्धीचे , विवेकाचे आणि मंगलकार्याचे अधिष्ठाता देव मानले जातात. कोणतेही शुभकार्य सुरू करण्यापूर्वी प्रथम श्रीगणेशाचे स्मरण केले जाते. म्ह...

Select your Language

Recent posts

HbA1c म्हणजे नेमकं काय? ते कधी जास्तही येऊ शकतं?

  ब्लॉग नं. 2026/257. दिनांक: 14 सप्टेंबर, 2026.   मित्रांनो, HbA1c वाढण्यामागे केवळ रक्तातील साखर हेच एकमेव कारण असते का ? जाणून घ्या काही अशी  कारणं जी तुम्हाला माहित नाहीत.जर तुम्ही कधी तुमचा HbA1c अहवाल पाहिला असेल आणि जास्त गोड पदार्थ खाल्ल्यामुळे,किंवा काही दिवस व्यायाम न केल्यामुळे स्वतःला दोष दिला असेल , तर असं वाटणारे तुम्ही एकटेच नाही आहात.बहुतेक लोक HbA1c ची वाढलेली पातळी आणि रक्तातील साखरेवर नसलेले नियंत्रण यांचा थेट संबंध जोडतात. जरी हे अनेकदा खरे असले , तरी संपूर्ण सत्य तेवढेच नसते.मग सत्य काय हे जाणून घेऊ आजच्या ब्लॉगमधून. सविस्तर:  मधुमेहाचे मूल्यांकन करण्यासाठी,डॉक्टर वापरत असलेल्या सर्वात विश्वसनीय चाचण्यांपैकी HbA1c ही एक आहे ; परंतु काही वेळा या चाचणीच्या निष्कर्षावर अशा घटकांचाही परिणाम होऊ शकतो,ज्यांचा तुमच्या आहाराशी फारसा संबंध नसतो.काही जीवनसत्त्वांची कमतरता , ॲनिमिया (रक्तक्षय) , मूत्रपिंडाचे आजार , गर्भधारणा आणि अगदी रक्ताशी संबंधित अनुवांशिक विकारही,या चाचणीच्या निकालावर परिणाम करू शकतात. त्यामुळे , जर तुमचा HbA1c अहवाल घरी घेतलेल्...

आयसीयू (ICU) म्हटलं की भीती वाटते ना?

  ब्लॉग नं. 2026/256. दिनांक: 13 सप्टेंबर, 2026.   मित्रांनो,             काही वर्षापूर्वी मला आयसीयू ( ICU - Intensive Care Unit) या शब्दाची खूप भीती वाटायची.पण एकदा माझे जावई म्हणजे बहिणीचे यजमान आणि एकदा माझा मुलगा,आयसीयू ( ICU - Intensive Care Unit) होते.त्या वेळेस मला कळलं की, जेव्हा 24 तास वॉच ठेवणं आवश्यक असतं, तेव्हा मग, आयसीयू ( ICU - Intensive Care Unit) ठेवलं जातं. तिथे तास पेशंटवर लक्ष ठेवलं जातं.जसे की,डेंग्यूच्या रुग्णाच्या प्लेटलेट कमी होत असतात,तेव्हा त्या प्रमाणाबाहेर कमी होऊ नये,याची दक्षता घ्यावी लागते. त्यामुळे अशा रुग्णाला, आयसीयू ( ICU - Intensive Care Unit). याच संबंधात आपण अजून विस्तृत जाणून घेऊ. सविस्तर: आयसीयू ( ICU - Intensive Care Unit) म्हणजे काय ? हॉस्पिटलमधील आयसीयू ( ICU) म्हणजेच ' इंटेन्सिव्ह केअर युनिट ' (Intensive Care Unit) किंवा गह्रिम विभाग,हे रुग्णालयातील असे विशेष व संवेदनशील ठिकाण असते , जिथे अतिगंभीर आजारी किंवा प्राणघातक परिस्थिती असलेल्या रुग्णांवर अत्यंत बारकाईने ...

मधुमेहींनी सुका मेवा खावा कां? आणि कसा खावा

  ब्लॉग नं: 2026/255. दिनांक: 12 सप्टेंबर, 2026.   मित्रांनो,               मधूमेहींना हा प्रश्न नेहमीच पडतो, की हे खायचं नाही,ते खायचं नाही. मग नेमकं खायचं काय? आपण ज्याला ड्राय फ्रुट्स म्हणतो, ते म्हणजे बदाम, काजू, किसमिस,अक्रोड, खजूर,खारीक,अंजीर तरी खाता येतील की नाही. आजच्या या ब्लॉगमध्ये तुम्हाला ही सगळी माहिती मिळेल. अगदी कशात प्रोटीन जास्त आहे,कशात कर्बोदकं जास्त आहे,तर कशाचा Glycemic Index जास्त आहे,म्हणजे ज्यामुळे साखरेची पातळी वाढू शकते. तर चला वाचू या आजचा ब्लॉग. सविस्तर: मधुमेही व्यक्तीसाठी खजूर , खारीक , अंजीर आणि किसमिस ही “फळे” असली तरी वाळवल्यानंतर त्यातील साखर व कार्बोहायड्रेट खूप एकवटतात. त्यामुळे त्यांचे प्रमाण बदाम-अक्रोडापेक्षा कमी ठेवणे महत्त्वाचे आहे. GI एकट्याने न पाहता portion + carbohydrate + GL पाहणे अधिक योग्य आहे. उदाहरणार्थ , खजुराचा सरासरी GI सुमारे 54 आहे , पण 25 ग्रॅमच्या 5 खजुरांच्या serving चा GL 9 आहे. ( Glycemic Index ) मधुमेहासाठी तुलनात्मक चार्ट खालील आकडे साधारण 100 ग्रॅम खाद्यपदार्थासाठी...

तुम्हाला कारण नसतांना थकवा जाणवतो कां?

  ब्लॉग नं.2026/254. दिनांक: 11 सप्टेंबर, 2026.   मित्रांनो,             कधी कधी आपल्याला काही कारण नसतांना, थकवा जाणवंत असतो.आपल्याला वाटतं हे माझ्या बाबतीत कां होतं? तर थकवा ही अशी गोष्ट आहे जी जवळजवळ प्रत्येकालाच जाणवते. याचा संबंध अनेक आरोग्यविषयक आणि भावनिक समस्यांशीही असतो. मात्र , न्यू जर्सीस्थित एंडोक्रिनोलॉजिस्ट (अंतःस्रावी ग्रंथींचे तज्ज्ञ) डॉ. अलेसिया रोहनेल्ट यांच्या क्लिनिकल अनुभवानुसार , थकवा जाणवण्याचे सर्वात सामान्य कारण म्हणजे रक्तातील साखरेची पातळी (ब्लड शुगर) किंचित वाढलेली असणे. त्यांनी 2 नोव्हेंबर रोजी इन्स्टाग्रामवर पोस्ट केलेल्या माहितीमध्ये यावर भाष्य केले आहे.आजच्या ब्लॉगमध्ये हे आपण जाणून घेऊ. सविस्तर: " एक एंडोक्रिनोलॉजिस्ट म्हणून मला थकवा जाणवण्याचे जे सर्वात सामान्य कारण दिसते , ते म्हणजे... हे थायरॉईड नाही , व्हिटॅमिन डीची कमतरता नाही , बी- 12 किंवा लोहाची ( iron) कमतरता नाही , पेरीमेनोपॉज किंवा मेनोपॉज नाही आणि नक्कीच ' आयुष्यातील धावपळ ' (life) हे देखील नाही ," असे सांगत डॉ. रोहने...

मधुमेह आहे पण इतर रिपोर्ट सामान्य ! मग मी नॉर्मल आहे?

ब्लॉग नं.2026/253 दिनांक: 10 सप्टेंबर, 2026.      मित्रांनो,             मी माझ्या ब्लॉगमधून नेहमीच, मधुमेह , तसेच त्याच्याशी संबंधित , रक्तदाब ( blood pressure) आणि उपाशीपोटी असलेली साखर ( fasting glucose) , यांसारख्या विषयांवर सविस्तर माहिती देत आलो आहे. याच मालिकेचा भाग म्हणून ,   ' क्वोरा ' (Quora) वरील एका वापरकर्त्याचा प्रश्न वाचून,प्रश्न पडला की, जर तो माझ्या वाचकांसाठी महत्त्वाचा ठरू शकेल का ? कारण आजकाल अनेकांना HbA1c ची पातळी वाढण्याची समस्या भेडसावत आहे.तो प्रश्न असा होता: ' माझी उपाशीपोटी साखरेची पातळी 300 आहे आणि HbA1c 15 आहे , पण इतर सर्व चाचण्यांचे अहवाल सामान्य आहेत. वयाच्या 75 व्या वर्षी याचा अर्थ काय होतो ? आजच्या ब्लॉगमध्ये याबद्दल विचार करू या. सविस्तर:               मग माझ्या वाचनांत, मुंबई सेंट्रल येथील ' वॉकहार्ट हॉस्पिटल्स ' चे सल्लागार एंडोक्रिनोलॉजिस्ट आणि मधुमेह तज्ज्ञ डॉ. प्रणव घोडी यांच्याशी झालेला वार्तालाप आला.त्यां...

नाक कुरतडण्याची सवय : केवळ असभ्यपणा की आरोग्याचा प्रश्न?

  ब्लॉग नं. 2026/25 2. दिनांक: 9 सप्टेंबर , 2026   नाक कुरतडण्याची सवय : केवळ असभ्यपणा की आरोग्याचा प्रश्न ? मित्रांनो, “ नाकात बोट घालू नकोस!” लहानपणी आई-वडिलांनी किंवा मोठ्यांनी दिलेली ही सूचना आठवते ? तेव्हा ती केवळ शिष्टाचाराची गोष्ट वाटायची. पण आज विज्ञान या सवयीचा विचार थोड्या वेगळ्या दृष्टिकोनातून करत आहे. नाक कुरतडणे , नाकातील केस उपटणे किंवा नाकाच्या आतील भागाला वारंवार स्पर्श करणे—या सवयींचा संबंध संसर्गाशी आणि नाकाच्या आतील नाजूक त्वचेशी येऊ शकतो. मात्र , नाक कुरतडल्यामुळे अल्झायमर होतो , असा ठोस पुरावा सध्या उपलब्ध नाही. त्यामुळे भीती पसरवण्याऐवजी संशोधन नेमके काय सांगते , हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.आजच्या ब्लॉगमध्ये आपण हे समजावून घेऊ या. सविस्तर:     91% लोकांना ही सवय आहे ? 1995 मधील एका मानसोपचारविषयक अभ्यासात,91% पेक्षा जास्त प्रौढ व्यक्तींनी नाक कुरतडत असल्याचे सांगितले होते.हा आकडा अनेकदा उद्धृत केला जातो.मात्र , तो सर्व लोकांचे अचूक प्रतिनिधित्व करतो , असे समजणे योग्य नाही.अभ्यासातील सहभागी , त्यांची संख्या आणि पद्धत यांचा विच...