ब्लॉग नं. 2026/091. दिनांक: 1 एप्रिल,2026.   मित्रांनो, वयाची साठी ओलांडल्यानंतर,मेंदूतील ' थर्स्ट सेंटर ' (Thirst Center) किंवा तहान लागल्याची जाणीव करून देणारी यंत्रणा,पूर्वीसारखी कार्यक्षम राहत नाही.याला वैद्यकीय भाषेत Adipsia किंवा कमी झालेली तहान असे म्हणतात. तहान लागली नाही तरी शरीर आतून कोरडे ( Dehydrated) होत असते.अशा वेळी तहान लागण्याची वाट न पाहता , शरीर पाण्याची गरज कशी व्यक्त करते , हे ओळखण्यासाठी खालील खुणांकडे लक्ष द्या,ज्या आपण आजच्या ब्लॉगमध्ये सविस्तर जाणून घेणार आहोत. सविस्तर: 1. लघवीचा रंग ( Urine Color) : शरीरातील पाण्याचे प्रमाण तपासण्याचा हा सर्वात सोपा मार्ग आहे. नॉर्मल: जर लघवीचा रंग फिकट पिवळा किंवा पाण्यासारखा स्वच्छ असेल , तर शरीरात पाण्याचे प्रमाण योग्य आहे. धोक्याची खूण: जर लघवीचा रंग गडद पिवळा ( Dark Yellow) किंवा केशरी छटा असलेला असेल , तर याचा अर्थ शरीराला तातडीने पाण्याची गरज आहे. 2. त्वचेची लवचिकता ( Skin Turgor Test) : वयोमानानुसार त्वचा सैल होते , तरीही हा सोपा प्रयोग करून पहा: तुमच्या हाताच्या ...

  ब्लॉग नं. 2026/090. दिनांक: 31 मार्च,2026. मित्रांनो, पाणी किती प्यावे ? 8 ग्लासचा नियम की शरीराचा संकेत: जाणून घ्या हायड्रेशनमागचे सत्य आपल्याला लहानपणापासून एक गोष्ट वारंवार सांगितली जाते, "दिवसातून किमान 8 ग्लास पाणी प्यायलाच हवे." मग तहान लागलेली असो वा नसो , आपण बाटलीमागून बाटली रिकामी करत असतो.पण तुम्हाला माहीत आहे का ? हा ' 8 ग्लासचा नियम ' कोणत्याही अधिकृत वैद्यकीय संस्थेने दिलेला नाही. हायड्रेशन नक्की कसे काम करते आणि आपण कुठे चुकतोय , हे समजून घेणे आरोग्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे.यासाठी आजचा ब्लॉग. सविस्तर:  1 . 8 ग्लास पाण्याचा नियम: तथ्य की समज ? जागतिक आरोग्य संघटना ( WHO) किंवा ICMR सारख्या संस्थांनी,8 ग्लास पाण्याचा कोणताही सार्वत्रिक नियम बनवलेला नाही. सीके बिर्ला हॉस्पिटल्सचे डॉ. शील भद्रा जैन यांच्या मते , पाण्याची गरज प्रत्येकासाठी वेगळी असते. उदाहरणादाखल: मे महिन्यात नागपुरात उन्हात काम करणाऱ्या मजुराची पाण्याची गरज आणि मुंबईत एसी ऑफिसमध्ये बसणाऱ्या व्यक्तीची गरज कधीच सारखी असू शकत नाही. 2 . केवळ पाणीच नाही , तर ' हे '...

  ब्लॉग नं. 2026/089. दिनांक: 30 मार्च,2026. मित्रांनो, आजकाल तरुण मुलांचे किंवा प्रौढ लोकांचे देखिल, कुठलेही आजार नसतांना मृत्यूमुखी पडल्याच्या घटना,ऐकायला मिळतात.जगभरातील शास्त्रज्ञ आणि डॉक्टर, सध्या याच विषयावर सखोल संशोधन करत आहेत. कोविड- 19 केवळ फुफ्फुसांचा आजार नसून तो रक्तवाहिन्या आणि हृदयावरही गंभीर परिणाम करतो , हे आता सिद्ध झाले आहे.या विषयावर आधारित एक ब्लॉग मी आज सादर करत आहे. सविस्तर: ' सायलेंट ' कोविड आणि वाढते हृदयविकाराचे झटके: काय सांगते जागतिक संशोधन ? कोविड- 19 ची लाट ओसरून आता बराच काळ लोटला असला , म्हणजे 22 मार्च, 2020 ला आपल्या देशांत,त्याने प्रवेश केला असल्याचे अधिकृतरीत्या जाहीर करण्यात आले, तरी त्याचे सावट अद्याप गेलेले नाही. अनेक लोकांना वाटतं की,त्यांना कधीच कोविड झाला नाही , पण प्रत्यक्षात त्यांना Asymptomatic ( लक्षणे नसलेला) कोविड झालेला असू शकतो.आजकाल आपण बातम्यांमध्ये वाचतो की , तरुण आणि तंदुरुस्त दिसणाऱ्या व्यक्तींचा अचानक हृदयविकाराच्या झटक्याने ( Heart Attack) मृत्यू होत आहे. याचा आणि कोविडचा काही संबंध आहे का ? यावर जगभरात काय सं...

ब्लॉग नं. 2026/0 88 . दिनांक:  29  मार्च , 2026.  मित्रांनो, ☀️ उन्हाळ्याच्या झळांपासून स्वतःला वाचवा: उहाळा सुरू झाला,प्रत्येक ऋतुच्या काही चांगल्या गोष्टी आहेत,तशाच काही त्रासदायक गोष्टी.लहानपणचे उन्हाळ्याचे दिवस काही वेगळेच असायचे. त्या वेळेस चांगली दोन महिन्यांची सुट्टी असायची.एवढा रखरखीत उन्हाळा नसायचा किंवा जाणवत नसेल. पण उन्हाळा हा सगळ्यात चांगला ऋतु वाटत असे.आजकाल मुलांना मार्चमध्ये परीक्षा झाली की,एप्रिलमध्ये पुढच्या वर्गाची शाळा आणि मेमध्ये सुट्टी.आणि जूनपासून पुन्हा शाळा सुरू.नैसर्गिक उपाय आणि आरोग्यदायी आहार यांच्या आधारे उन्हाळ्यापासून स्वतःला वाचवा.आजच्या ब्लॉगमधे यासाठीचे उपाय आपण सविस्तर जाणून घेऊ . सविस्तरः उन्हाळा सुरू झाला की , वाढत्या तापमानाचा आपल्या शरीरावर विपरीत परिणाम होऊ लागतो. डिहायड्रेशन (पाणी कमी होणे) , पित्त वाढणे आणि अस्वस्थता जाणवणे , या समस्या सामान्य होतात. जर आपण योग्य वेळी काळजी घेतली नाही , तर उष्णतेचे अनेक गंभीर विकार जडू शकतात. आजच्या या ब्लॉगमधे आपण पाहणार आहोत की , नैसर्गिक पद्धतीने शरीर थंड कसे ठेवायचे आणि ...

  ब्लॉग नं. 2026/0 87 . दिनांक:  28 मार्च , 2026. मित्रांनो, भारतीय मधुमेही आहार तक्ता: मधुमेहाचे ( Diabetes) नाव काढले की,अनेकदा डोळ्यासमोर येतात ते कडक नियम , बेचव जेवण आणि आवडीच्या पदार्थांचा त्याग.पण खरं सांगायचं तर , रक्तातील साखर सुधारण्यासाठी तुम्हाला खूप कठोर उपायांची गरज नसते.एका दिवशी ओट्स खाणे आणि दुसऱ्या दिवशी भात पूर्णपणे बंद करणे , अशा गोंधळात पडण्यापेक्षा एक स्पष्ट आणि शाश्वत आहार योजना असणे केव्हाही चांगले. हा ब्लॉग तुम्हाला सकाळी उठल्यापासून रात्री झोपेपर्यंत काय खावे आणि कसे खावे , याचे सोपे मार्गदर्शन करेल. सविस्तर: मधुमेहासाठी आहार तक्ता का महत्त्वाचा आहे ? जेव्हा आपण प्रक्रिया केलेले कर्बोदके ( Processed Carbs) जास्त खातो किंवा दोन जेवणांमध्ये खूप मोठे अंतर ठेवतो , तेव्हा रक्तातील साखर वेगाने वाढते. एक सुनियोजित आहार तक्ता: ·         जेवण समान अंतराने विभागण्यास मदत करतो. ·         कर्बोदकांसोबत प्रथिने ( Proteins) आणि फायबरची जोड देतो. ·      ...