Skip to main content

Posts

दीर्घ आयुष्याचे गुपित: एका मज्जातंतूमध्ये दडलंय

  ब्लॉग नं. 2026/066 दिनांकः 7 मार्च , 2026.   मित्रांनो , दीर्घ आयुष्याचे गुपित: तुमच्या शरीरातील ' या ' एका मज्जातंतूमध्ये दडलंय आरोग्याचं रहस्य! आपल्याला नेहमीच प्रश्न पडतो की , काही लोक वयाची शंभरी ओलांडूनही , इतके उत्साही आणि निरोगी कसे असतात ? विज्ञानाने याचे उत्तर शोधले आहे आणि ते उत्तर आपल्या शरीरातच दडलेले आहे.प्रसिद्ध न्यूरोसर्जन आणि संशोधक डॉ. केविन ट्रेसी यांच्या मते , दीर्घायुष्याचे रहस्य आपल्या शरीरातील एका महत्त्वाच्या मज्जातंतूमध्ये आहे , जिचे नाव आहे— ' व्हॅगस नर्व्ह ' (Vagus Nerve). आजच्या ब्लॉगमध्ये आपण या विषयी सविस्तर जाणून घेणार आहोत. सविस्तर:   गेल्या काही काळापासून योगाभ्यासक आणि मानसोपचारतज्ज्ञ , मानसिक शांततेसाठी ' व्हॅगस नर्व्ह ' ला उत्तेजित करण्यावर भर देत आहेत. पण आता नवीन संशोधनातून असे समोर आले आहे की , ही मज्जातंतू फक्त मन शांत करत नाही , तर शरीरातील जळजळ ( Inflammation) कमी करून , आपले आयुष्य वाढवण्यासही मदत करते. जळजळ: आधुनिक युगातील सर्वात मोठा शत्रू : डॉ. केविन ट्रेसी त्यांच्या ' द ग्रेट नर्व्ह ' या पुस...
Recent posts

घसा दुखणे यावर घरगुती उपाय

ब्लॉग नं. 2026/65 दिनांकः 6 मार्च , 2026.   मित्रांनो , आपल्या शरीरातील अन्नमार्ग आणि श्वसनमार्ग , या दोन्हीतील एक अत्यंत महत्त्वाचा दुवा म्हणजे ' घसा '. घसा केवळ गिळण्याचे काम करत नाही , तर मानवी संवादाचे मुख्य साधन असलेले ' स्वरयंत्र ' (Larynx) याच भागात असते. म्हणूनच , जेव्हा घसा दुखतो किंवा आवाज बसतो , तेव्हा आपले संपूर्ण दैनंदिन जीवन विस्कळीत होते. बदलते हवामान , प्रदूषण आणि थंड पदार्थांचे अतिसेवन , यामुळे घशाच्या तक्रारी उद्भवणे सामान्य आहे. मात्र , या किरकोळ वाटणाऱ्या तक्रारींकडे वेळीच लक्ष दिले नाही , तर संसर्ग वाढू शकतो.आजच्या या ब्लॉगमध्ये आपण घशाच्या विविध समस्या आणि त्यावर आपल्या स्वयंपाकघरात उपलब्ध असलेल्या वस्तूंतून कसे उपचार करता येतील , हे पाहणार आहोत. सविस्तर: 1. घसा दुखणे: हळद-दुधाचा आधार: जेव्हा घसा दुखू लागतो , तेव्हा काहीही गिळणे कठीण होते.अशा वेळी दूध , हळद आणि साखर यांचे गरमागरम मिश्रण पिणे,हा पिढ्यानपिढ्या चालत आलेला रामबाण उपाय आहे.हळदीमध्ये नैसर्गिक ' अँटी-बॅक्टेरिअल ' गुणधर्म असतात , जे संसर्ग कमी करण्यास मदत करतात. याशिवाय...

ज्येष्ठ नागरिक आणि फ्रॅक्चरचा धोका

  ब्लॉग नं. 2026/0 64.   दिनांक: 5 मार्च , 2026 .   मित्रांनो , ज्येष्ठ नागरिक आणि फ्रॅक्चरचा धोका वाढत्या वयानुसार शरीरात अनेक बदल होत जातात. त्यातील सर्वात महत्त्वाचा बदल म्हणजे हाडांची घनता कमी होणे (ऑस्टिओपोरोसिस) . त्यामुळे ज्येष्ठ नागरिकांमध्ये फ्रॅक्चर होण्याचा धोका लक्षणीय वाढतो. यासाठी एक साधं सूत्र लक्षात ठेवायला हवं . या विषयावर आहे, आजचा ब्लॉग. सविस्तर:                साठी नंतर हाडांशी संबंधित रोग होणे हे स्वाभाविक लक्षण आहे.मग स्त्री असो वा पुरुष, हाडांची काळजी घेण्यात येत नाही. फक्त त्यांचा पुरेपूर वापर केला जातो. त्यातच स्नायू मजबूत रहात नाही आणि त्यांच्या मजबूतीसाठी आपल्याकडून काही केले जात नाही.त्यामुळे पडण्याचे प्रमाण वाढते.आणि पडण्यामुळे फ्रॅक्चर होण्याचा धोकाही वाढतो.               📌 फ्रॅक्चरचा धोका: हाडांची घनता कमी असेल तर,अगदी छोट्या धक्क्यानेही फ्रॅक्चर होऊ शकते. त्यामुळे केवळ तपासण्या करून उपयोग नाह...

थायरॉईडमुळे वाढते वजन,ठेवा आहाराने नियंत्रण

  ब्लॉग नं. 2026/0 63.   दिनांक: 4   मार्च , 2026 .   मित्रांनो , थायरॉईडमुळे वाढते वजन,ठेवा आहाराने नियंत्रण अचानक वजन वाढू लागले की,डॉक्टर सर्वप्रथम थायरॉईड तपासणी करण्याचा सल्ला देतात. कारण शरीरातील चयापचय क्रियेवर ( Metabolism) नियंत्रण ठेवणारी ही महत्त्वाची ग्रंथी आहे.आधुनिक धकाधकीच्या आणि बिघडलेल्या जीवनशैलीमुळे,विशेषतः महिलांमध्ये थायरॉईडच्या समस्या मोठ्या प्रमाणात दिसून येतात. पण आनंदाची गोष्ट म्हणजे योग्य आहार , व्यायाम आणि वेळेवर तपासणी यामुळे या समस्येवर नियंत्रण मिळवता येते. आज या विषयावर जाणून घेऊ. सविस्तर:    🦋 थायरॉईड म्हणजे नेमकं काय ? थायरॉईड ही फुलपाखराच्या आकाराची लहान ग्रंथी असून ती गळ्याच्या खालच्या भागात असते. तिचे मुख्य कार्य म्हणजे, शरीराचा चयापचय नियंत्रित करणे, ऊर्जा निर्मितीवर परिणाम करणे, वजन नियंत्रणात ठेवणे, हार्मोन्सचे संतुलन राखणे ही आहेत.   ⚠️ थायरॉईडची लक्षणे ओळखा: खालील लक्षणे दिसत असतील तर,तपासणी करणे आवश्यक जसे की,बद्धकोष्ठता, वजन अचानक वाढणे किंवा कमी होणे, हात-पाय थंड पडणे, त्वचा कोरडी...

फणस – “उष्णकटिबंधीय फळांचा राजा

  ब्लॉग नं. 2026/0 62.   दिनांक: 3 मार्च , 2026 .   मित्रांनो , 🍈 फणस – “उष्णकटिबंधीय फळांचा राजा” आणि नैसर्गिक सुपरफूड भारतात उन्हाळ्यात आंब्यासोबत ज्याचे नाव प्राधान्याने घेतले जाते,ते फळ म्हणजे फणस . आकर्षक आकार , अनोखी चव आणि भरपूर पोषणमूल्ये,यांमुळे फणसाला “उष्णकटिबंधीय फळांचा राजा” असे म्हटले जाते. दक्षिण आणि आग्नेय आशियात मूळ असलेले हे फळ,आज जगभरात सुपरफूड म्हणून ओळखले जाते.पिकलेला फणस नैसर्गिक गोडवा देतो , तर कच्चा फणस भाजी , बिर्याणी , कटलेट किंवा अगदी “व्हेगन मीट” पर्याय म्हणूनही वापरला जातो. विशेष म्हणजे त्याच्या बिया सुद्धा पौष्टिक असतात. म्हणजेच फणस हा खऱ्या अर्थाने संपूर्ण फळ आहे.आज या फळाबद्दल आपण सविस्तर जाणून घेणार आहोत. सविस्तर:  🌿 पोषक तत्वांनी समृद्ध खजिना :  फणसामध्ये पुढील महत्त्वाचे पोषक घटक मुबलक प्रमाणात आढळतात: व्हिटॅमिन C , व्हिटॅमिन A , पोटॅशियम, मॅग्नेशियम, आहारातील फायबर आणि अँटीऑक्सिडंट्स. हे घटक शरीराला रोजच्या गरजांसाठी आवश्यक ऊर्जा आणि संरक्षण देतात. त्यामुळे फणस हे सर्वात पौष्टिक उष्णकटिबंधीय फळांपैकी एक म...

सर्वाइकल पेन : आधुनिक जीवनशैलीची देणगी

  ब्लॉग नं. 2026/0 61.   दिनांक: 2 मार्च , 2026 .   मित्रांनो , सर्वाइकल पेन : आधुनिक जीवनशैलीची देणगी आणि त्यावर प्रभावी उपाय आजच्या धावपळीच्या आणि स्क्रीनसमोर बसून काम करण्याच्या जीवनशैलीत , मानेचा त्रास (सर्वाइकल पेन) ही अत्यंत सामान्य समस्या बनली आहे. तासनतास मोबाईल किंवा लॅपटॉपकडे मान झुकवून बसणे , चुकीची बैठक , व्यायामाचा अभाव या सगळ्यांचा परिणाम मानेवर होतो.या स्थितीला वैद्यकीय भाषेत सर्वाइकल स्पॉन्डिलोसिस ( Cervical Spondylosis) असे म्हणतात. आजच्या ब्लॉगमध्ये याविषयी आपण सविस्तर जाणून घेणार आहोत.    सविस्तर: 🔍 सर्वाइकल पेनची मुख्य लक्षणे: खालील लक्षणे दिसल्यास मानेकडे दुर्लक्ष करू नका, कारण हा सर्वाइकल पेन असू शकतो.जसे की,    1.मानेत ताठरपणा:   मान हलवताना जडपणा किंवा वेदना जाणवतात. 2.वेदना खांद्यापर्यंत पसरणे: मानेतील वेदना खांदे , हात आणि बोटांपर्यंत जाऊ शकते. 3.मुंग्या येणे किंवा सुन्नपणा: हाताच्या बोटांना मुंग्या येणे किंवा संवेदना कमी होणे. 4.चक्कर येणे:   काही वेळा डोके दुखणे किंवा तोल जाणे. ...