ब्लॉग नं: 2025/035. दिनांक: 4 फेब्रूवारी, 2026. मित्रांनो, न्यूरोप्लॅस्टिसिटी : मेंदू त स्वतःला बदलण्याची अद्भुत क्षमता आपण अनेकदा म्हणतो , “ आता माझं वय झालं , सवयी बदलणं कठीण आहे” किंवा “ मेंदू एकदा घडला की बदलत नाही.” पण आधुनिक न्यूरोसायन्स हे स्पष्टपणे सांगते की मेंदू सतत बदलत असतो. या विलक्षण क्षमतेलाच म्हणतात — न्यूरोप्लॅस्टिसिटी ( Neuroplasticity). आज आपण न्यूरोप्लॅस्टिसिटी म्हणजे काय ? हे समजून घेण्याचा प्रयत्न करू या. सविस्तर: न्यूरोप्लॅस्टिसिटी म्हणजे, अनुभव , शिकणे , विचार , भावना , दुखापत किंवा उपचारांच्या परिणामामुळे मेंदूची रचना आणि कार्य बदलण्याची क्षमता. सोप्या शब्दांत सांगायचं तर, आपला मेंदू ‘स्टॅटिक’ नसून ‘डायनॅमिक’ आहे. पूर्वी काय समजलं जात होतं ? एकेकाळी असा समज होता की, मेंदू बालपणातच पूर्ण विकसित होतो, एकदा न्यूरॉन्स नष्ट झाले की ते पुन्हा निर्माण होत नाहीत आणि वृद्धत्वात मेंदू बदलू शकत नाही पण संशोधनाने हे सर्व गैरसमज खोटे ठरवले. न्यूरोप्लॅस्टिसिटी कसं काम करते ? मेंदूमध्ये अब्जावधी न्यूरॉन्स ( Neuron) असतात. हे न्...
Blog No.2023/319. Date: -28 th , December 2023. मित्रांनो, तुम्ही रेल्वेने रात्री प्रवास करत आहात.सहप्रवाश्यांचे मोबाईलवर मोठमोठ्याने बोलणे,रात्री दिवे सुरु ठेवणे किंवा मोबाईलच्या स्पीकरवर रात्री विडियो पहाणे,संगीत ऐकणे.या समस्यांना तुम्ही सामोरे जात असाल तर तुमच्या साठी आता एक गुड न्यूज आहे. काय आहे गुड न्यूज पाहूया आजच्या ब्लॉगमध्ये. प्रास्ताविक तुम्ही रात्री ट्रेनने प्रवास करत असाल तर यापुढे तुम्हाला असे अनुभव येणार नाही. कारण, इंडियन रेल्वे कॅटरिंग अँड टूरिझम कॉर्पोरेशन ( IRCTC) ने रात्री ट्रेनमधून प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांसाठी नवीन मार्गदर्शक तत्त्वे जाहीर केली आहेत.सर्व प्रवाशांना आराम मिळावा यासाठी ही नवीन मार्गदर्शक तत्त्वे लागू करण्यात आली आहेत. रात्री १० नंतर ट्रेनमध्ये चढणाऱ्या प्रवाशांनी खालील मार्गदर्शक तत्त्वे लक्षात ठेवावीत. रात्री 10 नंतर ऑनबोर्ड प्रवाशांसाठी मार्गदर्शक तत्त्वे 1. ...