Prasad Natoo

ब्लॉग नं. 2026/ 212.   दिनांक: 31 जुलै, 2026.   मित्रांनो , पार्किन्सन्स डिसीज म्हणजे काय ? लक्षणे , कारणे आणि उपाय वय वाढत असताना शरीरात अनेक बदल घडत असतात.चालण्याचा वेग कमी होणे , हात-पायांमध्ये थरथर जाणवणे किंवा हालचाली मंदावणे यापैकी काही लक्षणे आपण अनेकदा "वयाचा परिणाम" म्हणून दुर्लक्षित करतो. मात्र , ही लक्षणे वारंवार दिसत असतील तर त्यामागे पार्किन्सन्स डिसीज ( Parkinson's Disease) हा न्यूरोलॉजिकल आजार असण्याची शक्यता असू शकते.या आजाराबद्दल अधिक जाणून घेऊ,आजच्या ब्लॉगमध्ये.    सविस्तर: पार्किन्सन्स हा मेंदू आणि मज्जासंस्थेशी संबंधित एक प्रगतिशील आजार आहे. हा आजार प्रामुख्याने हालचालींवर परिणाम करतो ; परंतु त्याचा प्रभाव झोप , मनःस्थिती , स्मरणशक्ती , पचन आणि दैनंदिन जीवनातील इतर अनेक बाबींवरही होऊ शकतो. पार्किन्सन्स डिसीज म्हणजे काय ? आपल्या मेंदूमध्ये डोपामिन ( Dopamine) नावाचे एक महत्त्वाचे रसायन तयार होते.शरीराच्या हालचाली सुरळीत आणि नियंत्रित ठेवण्यासाठी डोपामिनची महत्त्वाची भूमिका असते.पार्किन्सन्समध्ये मेंदूतील सब्स्टॅन्शिया नायग्रा ( Subst...

ब्लॉक नं: 2026/211 दिनांक 30 जुलै 2026 मित्रांनो , मनातील राग , पश्चात्ताप किंवा दुःख जबरदस्तीने नाहीसे करण्यापेक्षा,आपल्या वर्तनात बदल करण्यावर लक्ष केंद्रित करणे अधिक परिणामकारक ठरू शकते.   यासाठी सोडून देण्याची कला अशी आत्मसात करा ! जिला इंग्रजीत Letting Go Approach म्हणतात.यावर आजच्या ब्लॉगमध्ये सविस्तर विचार करू.    सविस्तर: काही गोष्टी आयुष्यातून निघून जातात , पण मनातून जात नाहीत. एखाद्याने केलेला अपमान , नात्यात झालेली फसवणूक , एखादी अपयशी संधी , जुनी चूक , मनात साठलेला राग किंवा एखाद्या व्यक्तीबद्दलची कटुता… वर्षे उलटली तरी आपण त्या आठवणींना घट्ट धरून ठेवतो. समोरची व्यक्ती कदाचित पुढे गेलेली असते ; परिस्थिती बदललेली असते ; पण आपण मात्र त्याच प्रसंगात मानसिकदृष्ट्या अडकून राहतो. मग आपण स्वतःलाच म्हणतो, " मला हे सगळं विसरायचं आहे… पण मी विसरू शकत नाही." इथेच येते ' सोडून देण्याची कला '. सोडून देणे म्हणजे एखादी गोष्ट घडलीच नाही असे मानणे नव्हे.ज्याने आपल्याला दुखावले त्याला माफ करणे म्हणजे त्याच्या चुकीचे समर्थन करणेही नव्हे. सोडून देणे ...

ब्लॉग नं:2026/210 दिनांकः 29 जुलै, 2026. मित्रांनो , एक महिना चहा बंद केल्याने होऊ शकतात अनेक फायदे ? " सकाळचा चहा नाही मिळाला , तर दिवसाची सुरुवातच होत नाही!" असे म्हणणारे असंख्य चहाप्रेमी आपल्याला आजूबाजूला दिसतात. सकाळचा गरमागरम चहा , मित्रांसोबतची चहाची टपरीवरील चर्चा किंवा संध्याकाळचा वाफाळता कप—चहा हा केवळ पेय राहिलेला नाही , तर तो आपल्या दैनंदिन जीवनशैलीचा एक भाग बनला आहे.पण दिवसातून अनेक कप चहा पिण्याची सवय असेल , तर एकदा स्वतःला प्रश्न विचारायला हवा—"मी चहा पितोय कारण मला त्याची गरज आहे की फक्त सवय झाली आहे ?" चहामध्ये असलेले कॅफिन काही लोकांना ताजेतवाने आणि जागृत ठेवण्यास मदत करते. मात्र , त्याचे अतिसेवन काही व्यक्तींमध्ये अस्वस्थता , आम्लपित्त , हृदयाची धडधड किंवा झोपेच्या समस्या निर्माण करू शकते. त्यामुळे एक महिना चहा किंवा कॅफिनयुक्त पेये कमी करून पाहणे हा आपल्या शरीरावर त्याचा काय परिणाम होतो हे समजून घेण्याचा एक चांगला प्रयोग ठरू शकतो.आज यावर चर्चा करू या. सविस्तर:    1. झोपेच्या गुणवत्तेत सुधारणा होऊ शकते: कॅफिन हे उत्तेजक द्र...

  ब्लॉग नं. 2026/ 209.   दिनांक: 28 जुलै, 2026.   मित्रांनो , आजच्या बदलत्या जीवनशैलीत मधुमेह किंवा डायबिटीस ही एक अत्यंत सामान्य समस्या बनत चालली आहे. घरोघरी लहानांपासून थोरांपर्यंत साखरेच्या आजाराने थैमान घातले आहे.अशातच जर तुमच्या कुटुंबात , विशेषतः आई-वडिलांना डायबिटीस असेल , तर ही बाब तुमच्यासाठी अत्यंत चिंतेची ठरू शकते.अनेकदा आपल्या मनात प्रश्न येतो की , पालकांना हा आजार असल्यास आपल्यालाही तो होणार का ? अनुवंशिकतेचा नेमका किती धोका असतो आणि यावर काय उपाय करावेत ? या सर्व प्रश्नांची उत्तरे शोधणे आणि वेळीच पावले उचलणे आरोग्याच्या दृष्टीने अत्यंत गरजेचे आहे. आजच्या ब्लॉगमध्ये या विषयावर चर्चा करू या. सविस्तर: अनुवंशिकतेचा धोका कितपत असतो ? डॉक्टरांच्या मते , मधुमेह हा बऱ्याच अंशी अनुवांशिक समस्या असल्याचे सिद्ध झाले आहे.जर तुमच्या पालकांना , विशेषतः आई आणि वडील दोघांनाही टाइप 2 मधुमेह असेल , तर अनुवांशिक आणि पर्यावरणीय घटकांमुळे तुम्हालाही हा आजार होण्याची शक्यता लक्षणीयरीत्या वाढते.काही वैद्यकीय अभ्यासांनुसार , जर आई-वडील दोघेही मधुमेही असतील , तर मुलांमध्...

ब्लाॅग नं.2026/208. दिनांकः 27 जुलै, 2026. मित्रांनो , फ्रिजमधील जेवण पुन्हा गरम करताय?  आरोग्यासाठी हे 5 पदार्थ ठरू शकतात धोकादायक आजच्या धकाधकीच्या आणि धावपळीच्या युगात 'वेळ वाचवणे' हे आपल्या जीवनशैलीचे मुख्य सूत्र बनले आहे. ऑफिसची धावपळ, घरातील जबाबदाऱ्या आणि वाढती महागाई यामुळे अनेकांनी 'बॅच कुकिंग' (एकाच वेळी जास्त जेवण बनवून ठेवणे) चा मार्ग स्वीकारला आहे. आपण सुट्टीच्या दिवशी किंवा रात्रीच जेवण बनवून ते फ्रिजमध्ये ठेवतो आणि भूक लागेल तसे ते पुन्हा गरम करून खातो. ऐकायला ही पद्धत खूप सोयीस्कर वाटते, पण तुम्ही कधी विचार केला आहे का, की ही सोय तुमच्या आरोग्यासाठी किती महाग पडू शकते? एकाच वेळी बनवलेले अन्न पुन्हा-पुन्हा गरम करून खाल्ल्याने त्याचे पोषणमूल्य तर कमी होतेच, पण त्यासोबतच अनेक गंभीर आजारांना आमंत्रणही मिळते.पुन्हा-पुन्हा जेवण गरम करणे का हानिकारक आहे? हे आजच्या ब्लाॅगमधे जाणून घेऊ. सविस्तरः अन्न शिजवल्यानंतर त्यात नैसर्गिक पोषक घटक आणि जीवनसत्त्वे असतात. मात्र, जेव्हा आपण ते अन्न पुन्हा फ्रीजमध्ये ठेवतो आणि पुन्हा गरम करतो, तेव्हा खालील समस्या उद...

ब्लॉग नं. 2026/207 दिनांकः 26  जुलै , 2026.   मित्रांनो , बाल लैंगिक शोषण: एक गंभीर सामाजिक समस्या आजच्या युगात आपण प्रगतीची शिखरे पादाक्रांत करत आहोत , तंत्रज्ञान आणि विज्ञानाच्या जोरावर जग जवळ आले आहे. मात्र , या प्रगतीच्या गर्दीत एक अशी काळी बाजू आहे , जी आपल्या समाजाच्या मुळावर घाव घालत आहे. ती म्हणजे ' बाल लैंगिक शोषण '. ही केवळ एक गुन्हेगारी घटना नाही , तर आपल्या समाजाच्या नैतिक अध:पतनाचे लक्षण आहे. सतत कानावर येणाऱ्या बातम्यांमुळे आज या विषयावर ब्लॉग लिहायचं ठरवलं. सविस्तरः गेल्या दोन दशकांत भारतामध्ये बालकांवरील लैंगिक अत्याचारांच्या घटनांमध्ये चिंताजनक वाढ झाली आहे.वाढती लोकसंख्या , बदलती जीवनशैली आणि सोशल मीडियाचा चुकीचा वापर यामुळे विकृत मानसिकतेच्या गुन्हेगारांचे प्रमाण वाढताना दिसत आहे.या गंभीर विषयाचा सर्वांगीण आढावा घेणे काळाची गरज आहे. 1. वस्तुस्थिती आणि आकडेवारीचा आरसा: गेल्या 10-20 वर्षांतील नॅशनल क्राईम रेकॉर्ड ब्युरो ( NCRB) च्या अहवालांवर नजर टाकल्यास एक भयानक वास्तव समोर येते.केवळ 20 वर्षांपूर्वीच्या तुलनेत आज नोंदवल्या जाणाऱ्या गुन्ह्यांच्य...

ब्लॉग नं. 2026/ 206.   दिनांक: 25  जुलै, 2026.   मित्रांनो , अ‍ॅसिडिटी ( Acidity) विरुद्ध गर्ड ( GERD): फरक , धोके आणि प्रभावी उपाय बदलती जीवनशैली , खाण्यापिण्याच्या चुकीच्या सवय आणि वाढता मानसिक ताण यांमुळे आजकाल पोटाच्या तक्रारी खूप सामान्य झाल्या आहेत. यामध्ये ' अ‍ॅसिडिटी ' आणि ' गर्ड ' (GERD) हे दोन शब्द आपण अनेकदा ऐकतो. सामान्यतः लोक या दोन्ही समस्यांना एकच समजतात , पण वैद्यकीय दृष्टिकोनातून या दोन्हीमध्ये मोठा फरक आहे. हा फरक समजून घेणे आपल्या आरोग्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे.आजच्या ब्लॉगमध्ये आपण समजून घेऊ या. सविस्तर:    अ‍ॅसिडिटी आणि गर्ड म्हणजे काय ? ( फरक) 1 . अ‍ॅसिडिटी ( Acidity):               जेव्हा आपण अन्न खातो , तेव्हा ते पचवण्यासाठी आपल्या पोटात हायड्रोक्लोरिक आम्ल ( Acid) तयार होते.परंतु , जास्त तिखट , तेलकट खाण्यामुळे किंवा उपाशी राहिल्यामुळे जेव्हा हे आम्ल गरजेपेक्षा जास्त प्रमाणात तयार होते , तेव्हा त्याला ' अ‍ॅसिडिटी ' किंवा ' अम्लपित्त ' म्हणतात. ही एक ता...

  ब्लॉग नं. 2026/ 205.   दिनांक: 24  जुलै, 2026.   मित्रांनो , मधुमेह नियंत्रण आणि चिंच: आजकालच्या धावपळीच्या आणि तणावपूर्ण जीवनशैलीत ,' टाईप- 2 मधुमेह ' (Type-2 Diabetes) ही एक अत्यंत सामान्य पण गंभीर समस्या बनली आहे.मधुमेहाच्या रुग्णांना आपल्या आहाराची विशेष काळजी घ्यावी लागते."काय खावे आणि काय टाळावे ?" या प्रश्नाने ते नेहमीच गोंधळलेले असतात.अनेकदा चवीला आंबट-गोड असणारे पदार्थ , रक्तातील साखर वाढवतील या भीतीने रुग्ण ते खाणे पूर्णपणे बंद करतात.असाच एक पदार्थ म्हणजे चिंच . लोकांना असे वाटते की चिंच खाल्ल्याने रक्तातील साखर वेगाने वाढू शकते , पण तज्ज्ञांचे मत याच्या अगदी उलट आहे. चला तर मग आजच्या या ब्लॉगमध्ये जाणून घेऊया की चिंच आणि चिंचेच्या बिया टाईप- 2 मधुमेहाच्या रुग्णांसाठी कशा प्रकारे फायदेशीर ठरू शकतात. सविस्तर: चिंचेचा कमी ' ग्लायसेमिक इंडेक्स ' (Glycemic Index) : कोणताही पदार्थ रक्तातील साखर किती वेगाने वाढवतो , हे त्याच्या ग्लायसेमिक इंडेक्सवरून ( GI) ठरते. चिंचेचा ग्लायसेमिक इंडेक्स केवळ 23 आहे. ज्यामुळे ती ' लो-जीआय ' ( कमी ...

ब्लॉग नं. 2026/ 204.   दिनांक: 23 जुलै, 2026.   मित्रांनो , निसर्गाने आपल्याला अनेक मौल्यवान गोष्टी दिल्या आहेत , ज्या आपल्या आरोग्यासाठी वरदान ठरतात. त्यापैकीच एक महत्त्वाचा घटक म्हणजे विविध प्रकारच्या बिया ( Seeds). आजच्या धावपळीच्या आणि आधुनिक जीवनशैलीत स्वतःला निरोगी ठेवणे हे एक मोठे आव्हान बनले आहे. अशा वेळी महागडी औषधे किंवा सप्लिमेंट्स घेण्यापेक्षा नैसर्गिक आहारावर भर देणे फायदेशीर ठरते. बिया आकाराने जरी छोट्या असल्या , तरी त्या पोषक तत्वांचा प्रचंड मोठा खजिना असतात. म्हणूनच त्यांना ' सुपरफूड्स ' (Superfoods) म्हटले जाते. चला तर मग , आपल्या आरोग्यासाठी अत्यंत गुणकारी ठरणाऱ्या,प्रमुख पाच प्रकारच्या बिया आणि त्यांच्या फायद्यांविषयी सविस्तर माहिती,आजच्या ब्लॉगमध्ये सविस्तर जाणून घेऊया. सविस्तर: 1 . भोपळ्याच्या बिया ( Pumpkin Seeds) : भोपळ्याच्या बिया दिसायला छोट्या आणि हिरवट रंगाच्या असतात , परंतु त्या झिंक , मॅग्नेशियम , फॉस्फरस आणि निरोगी फॅट्सने समृद्ध असतात.   प्रोस्टेट आरोग्य ( Prostate Health): पुरुषांमध्ये वयानुसार वाढणाऱ्या प्रोस्टेट ग्रंथी...