Skip to main content

Select your Language

इसबगोल (Psyllium Husk) आणि आपले आरोग्य !

 ब्लॉग नं. 2026/266. 

दिनांक:25 सप्टेंबर, 2026. 

मित्रांनो,

प्रास्ताविक

इसबगोल (Psyllium Husk) आणि आपले आरोग्य: फायदे आणि योग्य वापर

आरोग्याविषयी बोलताना अनेकदा छोट्या-छोट्या घरगुती उपायांकडे आपले दुर्लक्ष होते. त्यापैकीच एक अत्यंत गुणकारी घटक म्हणजे 'इसबगोल'. पचन संस्था निरोगी ठेवण्यासाठी इसबगोलचा वापर जगभरात केला जातो. परंतु, कोलेस्ट्रॉल कमी करण्यापासून ते मधुमेहापर्यंत,अनेक गोष्टींमध्ये इसबगोल फायदेशीर ठरू शकते, हे तुम्हाला माहीत आहे का? चला तर मग, याबद्दल सविस्तर जाणून घेऊया.

सविस्तर

 इसबगोलचे आरोग्यासाठी विविध फायदे

कोलेस्ट्रॉल नियंत्रणात ठेवण्यास मदत: संशोधनानुसार, दररोज सुमारे 10 ग्रॅम इसबगोलचे सेवन केल्यास काही आठवड्यांत खराब कोलेस्ट्रॉल (LDL) 5 ते 10 टक्क्यांपर्यंत कमी होऊ शकते. इसबगोलमधील विरघळणारे फायबर (soluble fibre) आतड्यांमध्ये कोलेस्ट्रॉल आणि पित्त आम्लांना (bile acids) बांधून ठेवते, ज्यामुळे एलडीएल कोलेस्ट्रॉल कमी होते आणि हृदयाचे आरोग्य सुधारण्यास मदत मिळते.

बद्धकोष्ठतेपासून आराम: बद्धकोष्ठतेची समस्या दूर करण्यासाठी एका ग्लास पाण्यात 1 ते 2 चमचे इसबगोल मिसळून ते लगेच प्यावे. हे जेवणापूर्वी किंवा जेवणासोबत घेणे अधिक फायदेशीर ठरते आणि यादरम्यान दिवसभर भरपूर पाणी पिणे गरजेचे आहे.

मधुमेहींसाठी सुरक्षित: इसबगोल जेवणानंतरची रक्तातील साखर नियंत्रित ठेवण्यास मदत करू शकते. तथापि, मधुमेहींनी याचा नियमित वापर करताना आपल्या रक्तातील साखरेच्या पातळीवर नियमित लक्ष ठेवले पाहिजे.

वजन नियंत्रणात उपयुक्त: यातील विरघळणारे फायबर पोटात फुगते, ज्यामुळे पोट भरल्यासारखे वाटते आणि अतिखाणे टाळले जाते; परिणामी वजन नियंत्रणात ठेवण्यास मदत होते.

घेण्याची योग्य वेळ आणि पद्धत:

कोलेस्ट्रॉलसाठी: हे सहसा जेवणापूर्वी किंवा जेवणासोबत घेतले जाते.

बद्धकोष्ठतेसाठी: हे सकाळी किंवा झोपण्यापूर्वी घेणे फायदेशीर ठरते.

औषधांच्या सेवनाबाबत काळजी: काही औषधांच्या शोषणावर इसबगोलचा परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे, इतर कोणतीही औषधे किंवा सप्लिमेंट्स घेण्यापूर्वी किंवा घेतल्यानंतर किमान २ तासांच्या अंतराने इसबगोल घ्यावे.

संभाव्य दुष्परिणाम आणि काळजी:

सौम्य त्रास: सौम्य दुष्परिणामांमध्ये गॅस, पोट फुगणे किंवा पोटात पेटके येणे यांचा समावेश असू शकतो.

घशात अडकण्याचा धोका: गंभीर प्रतिक्रिया दुर्मिळ आहेत, परंतु पुरेसे पाणी न पिता इसबगोल सेवन केल्यास ॲलर्जी किंवा घशात अडकल्यासारखे (choking) प्रकार घडू शकतात. त्यामुळे नेहमी भरपूर पाण्यासोबतच याचे सेवन करावे.

समारोप

ईसबगोल हा आपल्या आरोग्यासाठी एक नैसर्गिक आणि वरदान ठरणारा घटक आहे. योग्य प्रमाणात आणि योग्य पद्धतीने याचे सेवन केल्यास बद्धकोष्ठता, कोलेस्ट्रॉल आणि साखरेची पातळी नियंत्रणात ठेवण्यास मोठी मदत मिळते. परंतु, कोणताही नवीन उपाय सुरू करण्यापूर्वी आपल्या प्रकृतीनुसार डॉक्टरांचा किंवा तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे नेहमीच हिवाळ्याचे ठरते.आरोग्यविषयक अशीच उपयुक्त माहिती वाचण्यासाठी आमच्या संपर्कात राहा! स्वताची आणि परिवाराची काळजी घ्या.

 

आजचा हा ब्लॉग तुम्हाला कसा वाटला,हे कमेन्ट बॉक्स मध्ये जरूर लिहा. पुन्हा भेटूया उद्याच्या ब्लॉग मध्ये तोपर्यंत आपली आणि आपल्या परिवाराची काळजी घ्या. स्वस्थ रहा,आनंदी रहा,मस्त जगा. 

  

प्रसाद नातु.

होलीस्टीक हेल्थ कोच

(आरोग्य आणि जीवनशैली विषयांवर लेखन करणारे लेखक)

📝 टीप: हा लेख केवळ माहितीपुरता आहे. कोणताही वैद्यकीय सल्ला घेण्यासाठी आपल्या डॉक्टरांशी संपर्क करावा. 

Comments

Popular posts from this blog

वजन कमी करण्यासाठी काय चांगले-गव्हाची पोळी की ज्वारीची भाकरी

Blog No. 2024/ 1 23 .   Date: 16 th ,June 2024 मित्रांनो,             मराठीत पोळी किंवा इतर प्रदेशात,विशेषतः हिन्दी बेल्टमध्ये ज्याला रोटी म्हणतात. ती पोळी किंवा रोटी आपल्या जेवणातील एक प्रमुख पदार्थ आहे.दक्षिण भारतात हा प्रकार तेवढा प्रचलित नाही.पण रोजच्या जेवणातील हा प्रमुख पदार्थ असल्याने ज्यांना वजन कमी करायचे आहे,त्यांना निश्चितपणे पोळी किंवा रोटी किती खावी आणि खावी तर कुठल्या पिठाची खावी, हा प्रश्न पडतो.अलीकडेच आहारतज्ञ रुचिता बत्रा यांनी आपल्या ईन्स्टाग्रामवर वजन कमी करण्यासाठी कुठले पीठ वापरावे याविषयी मार्गदर्शन केले आहे.त्याच विषयी आजच्या ब्लॉगमध्ये चर्चा करू. सविस्तर:             मराठीत पोळी , किंवा हिन्दीत रोटी , अशी अनेक भारतीय जेवणांमध्ये एक मुख्य पदार्थ असलेली पोळी, बनविण्यासाठी वेगवेगळ्या ठिकाणी वेगवेगळ्या प्रकारचे पीठ वापरले जाते.राजस्थानमध्ये , बाजरे की रोटी (मोती बाजरी) सामान्य आहे , तर पंजाबसारख्या प्रदेशात मैदा आणि इतर पिठापासून बनवलेले न...

आम्हा न कळे ज्ञान, न कळे पुराण वेदांचे वचन

Blog No. 2023/98          Date: 21st , April 2023 .   मित्रांनो ,                आज अक्षय्यतृतीया आहे. अक्षय्य तृतीया   साडेतीन मुहूर्तापैकी एक शुभमुहूर्त समजला जातो . साडेतीन मुहूर्त असे दिवस असतात की   ज्या दिवशी कुठलेही कार्य करावयाचे असेल तर मुहूर्त पहायची गरज नाही. असे म्हणतात की ह्या तिथीला केलेले दान क्षयाला जात नाही म्हणजेच ते अविनाशी असते, या दिवशी देव आणि पितर यांना उद्देशून जे कर्म केले जाते ते अक्षय होते.हा दिवस पितरांचे ऋण फेडण्याचा आहे असेही म्हणतात.तर आजच्या दिवसाला एक अनन्य साधारण असे महत्व आहे.   प्रास्ताविक                माझा ह्या सऱ्यावर विश्वास नाही असे नाही पण त्या निमित्ताने जो ढोंगीपणा चालतो त्याचा मला मनापासून राग येतो.ज्याच्या स्वतःच्या मनातल्या वासना मरेपर्यंत संपत नाही असा वासनांवर विजय कसा मिळवायचा हे सांगू  लागतो. तेव्हा हसू येतं.जन्मभर पाप करीत फिरणारे चारोधाम यात...

रात्री झोपण्यापूर्वी वेलची खाण्याचे 6 अद्भुत फायदे

ब्लॉग नं: 2025/2 22 . दिनांक: 10 ऑगस्ट , 2025. मित्रांनो, : 🌿 रात्री झोपण्यापूर्वी वेलदोडा किंवा वेलची खाण्याचे 6 अद्भुत फायदे: भारतीय स्वयंपाकघरात वेलदोडा किंवा वेलची (इलायची) ही एक सुगंधी आणि मौल्यवान मसाला म्हणून प्रसिद्ध आहे. अनेक वेळा आपण ती फक्त चहा , मिष्टान्न किंवा बिर्याणीमध्ये चव वाढवण्यासाठी वापरतो. मात्र , वेलचीची खरी ताकद तिच्या आरोग्यदायी गुणधर्मांमध्ये दडलेली आहे. विशेषतः जर ती रात्री झोपण्यापूर्वी खाल्ली तर.प्राचीन आयुर्वेदात वेलचीला एक शक्तिशाली , त्रिदोषनाशक आणि आरामदायक औषध मानले गेले आहे. फक्त एक शेंग चावून खाल्ल्याने शरीर आणि मन दोघांवरही सकारात्मक परिणाम होतो. चला तर मग पाहूया , रोज रात्री झोपण्यापूर्वी वेलची खाण्याचे 6 प्रमुख फायदे: 🥇 1 . पचन सुधारते आणि गॅसचा त्रास कमी करते: झोपण्यापूर्वी वेलदोडा किंवा वेलची खाल्ल्याने,पाचक एंजाइमचे स्राव वाढतात , जे झोपेत असतानाही अन्न पचवण्यास मदत करतात.अ‍ॅसिडिटी , पोटफुगी किंवा गॅसचा त्रास असल्यास,वेलदोडा चावल्याने लगेचच आराम मिळतो.तिचे अँटीस्पास्मोडिक गुणधर्म पोटाचे स्नायू शांत करतात,आणि वायू कमी करतात.नियमित व...