Skip to main content

Select your Language

केवळ साखर टाळणे म्हणजे आरोग्य नव्हे !

ब्लॉग नं. 2026/263

दिनांक:20 सप्टेंबर, 2026. 

मित्रांनो,

प्रास्ताविक

आपल्यापैकी अनेकांची सकाळ गरमागरम चहाच्या कपशिवाय होत नाही.आरोग्याची काळजी म्हणून किंवा मधुमेहाचा धोका टाळण्यासाठी,अनेकजण चहातील साखर पूर्णपणे बंद करतात.चहामध्ये साखर टाकली नाही, की आपण मधुमेह आणि लठ्ठपणाच्या धोक्यापासून पूर्णपणे सुरक्षित झालो,असा एक मोठा गैरसमज समाजात पाहायला मिळतो.परंतु,हा विचार पूर्णपणे योग्य नाही,असा इशारा मुंबईतील प्रख्यात एंडोक्राइनोलॉजिस्ट डॉ. शेहला शेख यांनी दिला आहे. नुकत्याच टाइम्स ऑफ इंडियामध्ये आलेल्या एका लेखामध्ये या महत्त्वाच्या विषयावर प्रकाश टाकण्यात आला आहे.याचा ऊहापोह आजच्या ब्लॉगमध्ये आपण करू या.  

सविस्तर

केवळ साखर टाळणे म्हणजे आरोग्य नव्हे  !

जेव्हा आपण चहामध्ये साखर घालत नाही, तेव्हा आपल्याला मानसिक समाधान मिळते की,आपण साखरेचे सेवन थांबवले आहे मात्र,मधुमेह हा केवळ साखरेच्या सेवनाशी जोडलेला आजार नाही.मानवी शरीर आणि चयापचय प्रक्रिया (Metabolism) ही अत्यंत गुंतागुंतीची असते.मुंबईच्या तज्ज्ञ डॉक्टरांच्या मते,जर तुम्ही साखर नसलेला चहा पीत असाल, पण तुमच्या इतर सवयी बिघडलेल्या असतील, तर मधुमेहाचा धोका टळत नाही.

आधुनिक जीवनशैली आणि मधुमेहाची खरी कारणे:

आजच्या धकाधकीच्या युगात आपली जीवनशैली पूर्णपणे बदलली आहे.मधुमेह होण्यामागे किंवा रक्तातील साखरेची पातळी बिघडण्यामागे अनेक घटक कारणीभूत असतात:

1.शारीरिक हालचालींचा अभाव (Sedentary Lifestyle): दिवसभर एकाच जागी बसून काम करणे, व्यायामाचा अभाव यामुळे शरीरातील इन्सुलिनची कार्यक्षमता कमी होते.साखरेचा चहा बंद केला तरी व्यायामाशिवाय चयापचय सुधारत नाही.

2.मानसिक ताणतणाव (Stress): कामाचा ताण,कौटुंबिक किंवा इतर टेन्शनमुळे,शरीरात कॉर्टिसोलसारखे ताणतणाव निर्माण करणारे हार्मोन्स वाढतात,जे थेट रक्तातील साखरेची पातळी वाढवण्यास कारणीभूत ठरतात.

3.झोपेत अडथळे (Poor Sleep Habits): पुरेशी आणि गाढ झोप न मिळाल्यास शरीरातील इन्सुलिनचे संतुलन बिघडते. रात्री उशिरापर्यंत जागी राहणे आरोग्यासाठी अत्यंत घातक ठरू शकते.

4.आहारातील इतर छुपे घटक: जरी तुम्ही चहा साखरेविना पीत असाल,तरी दिवसभरात खाण्यात येणारे मैद्याचे पदार्थ,जंक फूड, पॅकबंद अन्न किंवा कार्बोहायड्रेट्सचे प्रमाण जास्त असेल, तर त्याचा शरीरावर विपरीत परिणाम होतो.

आपल्या आरोग्याची योग्य दिशा काय असावी?

केवळ एका सवयीमध्ये बदल करून (उदा. चहामधील साखर बंद करणे) आपण निरोगी आयुष्याची हमी देऊ शकत नाही.आरोग्याकडे समग्र दृष्टिकोनातून (Holistic Approach) पाहावे लागते.यासाठी काही गोष्टींची काळजी घेणे अत्यंत गरजेचे आहे:

संतुलित आहार: आहारात फायबरयुक्त भाज्या, फळे आणि पौष्टिक धान्यांचा समावेश करा. प्रक्रिया केलेले अन्न टाळा.

नियमित व्यायाम: दररोज किमान 30 ते 45 मिनिटे कार्डिओ, स्ट्रेंथ ट्रेनिंग, योग आणि प्राणायाम यांचा आपल्या दिनचर्येत आवर्जून समावेश करा. यामुळे शरीरातील इन्सुलिन सेन्सिटिव्हिटी सुधारते.

ताण व्यवस्थापन: योग,ध्यान किंवा आवडीच्या छंदात वेळ घालवून मानसिक ताण कमी ठेवा.

पुरेशी झोप: दररोज 7 ते 8 तासांची गाढ झोप घेणे आरोग्यासाठी अनिवार्य आहे.

 

समारोप

चहामध्ये साखर न टाकणे ही एक चांगली सवय आहेच,पण ती आरोग्याची जादूची छडी नव्हे. मधुमेहापासून खऱ्या अर्थाने दूर राहायचे असेल,तर संपूर्ण जीवनशैलीत सकारात्मक बदल करणे आणि आरोग्याकडे सर्वसमावेशकपणे पाहाणे ही काळाची गरज आहे.निरामय आणि निरोगी आयुष्यासाठी आपल्या सवयींमध्ये शिस्त आणणे आणि शरीराच्या सर्वच गरजांकडे लक्ष देणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

आजचा हा ब्लॉग तुम्हाला कसा वाटला,हे कमेन्ट बॉक्स मध्ये जरूर लिहा. पुन्हा भेटूया उद्याच्या ब्लॉग मध्ये तोपर्यंत आपली आणि आपल्या परिवाराची काळजी घ्या. स्वस्थ रहा,आनंदी रहा,मस्त जगा.

प्रसाद नातु.

होलीस्टीक हेल्थ कोच

(आरोग्य आणि जीवनशैली विषयांवर लेखन करणारे लेखक)

📝 टीप: हा लेख केवळ माहितीपुरता आहे. कोणताही वैद्यकीय सल्ला घेण्यासाठी आपल्या डॉक्टरांशी संपर्क करावा. 

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

वजन कमी करण्यासाठी काय चांगले-गव्हाची पोळी की ज्वारीची भाकरी

Blog No. 2024/ 1 23 .   Date: 16 th ,June 2024 मित्रांनो,             मराठीत पोळी किंवा इतर प्रदेशात,विशेषतः हिन्दी बेल्टमध्ये ज्याला रोटी म्हणतात. ती पोळी किंवा रोटी आपल्या जेवणातील एक प्रमुख पदार्थ आहे.दक्षिण भारतात हा प्रकार तेवढा प्रचलित नाही.पण रोजच्या जेवणातील हा प्रमुख पदार्थ असल्याने ज्यांना वजन कमी करायचे आहे,त्यांना निश्चितपणे पोळी किंवा रोटी किती खावी आणि खावी तर कुठल्या पिठाची खावी, हा प्रश्न पडतो.अलीकडेच आहारतज्ञ रुचिता बत्रा यांनी आपल्या ईन्स्टाग्रामवर वजन कमी करण्यासाठी कुठले पीठ वापरावे याविषयी मार्गदर्शन केले आहे.त्याच विषयी आजच्या ब्लॉगमध्ये चर्चा करू. सविस्तर:             मराठीत पोळी , किंवा हिन्दीत रोटी , अशी अनेक भारतीय जेवणांमध्ये एक मुख्य पदार्थ असलेली पोळी, बनविण्यासाठी वेगवेगळ्या ठिकाणी वेगवेगळ्या प्रकारचे पीठ वापरले जाते.राजस्थानमध्ये , बाजरे की रोटी (मोती बाजरी) सामान्य आहे , तर पंजाबसारख्या प्रदेशात मैदा आणि इतर पिठापासून बनवलेले न...

आम्हा न कळे ज्ञान, न कळे पुराण वेदांचे वचन

Blog No. 2023/98          Date: 21st , April 2023 .   मित्रांनो ,                आज अक्षय्यतृतीया आहे. अक्षय्य तृतीया   साडेतीन मुहूर्तापैकी एक शुभमुहूर्त समजला जातो . साडेतीन मुहूर्त असे दिवस असतात की   ज्या दिवशी कुठलेही कार्य करावयाचे असेल तर मुहूर्त पहायची गरज नाही. असे म्हणतात की ह्या तिथीला केलेले दान क्षयाला जात नाही म्हणजेच ते अविनाशी असते, या दिवशी देव आणि पितर यांना उद्देशून जे कर्म केले जाते ते अक्षय होते.हा दिवस पितरांचे ऋण फेडण्याचा आहे असेही म्हणतात.तर आजच्या दिवसाला एक अनन्य साधारण असे महत्व आहे.   प्रास्ताविक                माझा ह्या सऱ्यावर विश्वास नाही असे नाही पण त्या निमित्ताने जो ढोंगीपणा चालतो त्याचा मला मनापासून राग येतो.ज्याच्या स्वतःच्या मनातल्या वासना मरेपर्यंत संपत नाही असा वासनांवर विजय कसा मिळवायचा हे सांगू  लागतो. तेव्हा हसू येतं.जन्मभर पाप करीत फिरणारे चारोधाम यात...

रात्री झोपण्यापूर्वी वेलची खाण्याचे 6 अद्भुत फायदे

ब्लॉग नं: 2025/2 22 . दिनांक: 10 ऑगस्ट , 2025. मित्रांनो, : 🌿 रात्री झोपण्यापूर्वी वेलदोडा किंवा वेलची खाण्याचे 6 अद्भुत फायदे: भारतीय स्वयंपाकघरात वेलदोडा किंवा वेलची (इलायची) ही एक सुगंधी आणि मौल्यवान मसाला म्हणून प्रसिद्ध आहे. अनेक वेळा आपण ती फक्त चहा , मिष्टान्न किंवा बिर्याणीमध्ये चव वाढवण्यासाठी वापरतो. मात्र , वेलचीची खरी ताकद तिच्या आरोग्यदायी गुणधर्मांमध्ये दडलेली आहे. विशेषतः जर ती रात्री झोपण्यापूर्वी खाल्ली तर.प्राचीन आयुर्वेदात वेलचीला एक शक्तिशाली , त्रिदोषनाशक आणि आरामदायक औषध मानले गेले आहे. फक्त एक शेंग चावून खाल्ल्याने शरीर आणि मन दोघांवरही सकारात्मक परिणाम होतो. चला तर मग पाहूया , रोज रात्री झोपण्यापूर्वी वेलची खाण्याचे 6 प्रमुख फायदे: 🥇 1 . पचन सुधारते आणि गॅसचा त्रास कमी करते: झोपण्यापूर्वी वेलदोडा किंवा वेलची खाल्ल्याने,पाचक एंजाइमचे स्राव वाढतात , जे झोपेत असतानाही अन्न पचवण्यास मदत करतात.अ‍ॅसिडिटी , पोटफुगी किंवा गॅसचा त्रास असल्यास,वेलदोडा चावल्याने लगेचच आराम मिळतो.तिचे अँटीस्पास्मोडिक गुणधर्म पोटाचे स्नायू शांत करतात,आणि वायू कमी करतात.नियमित व...