धनत्रयोदशी का साजरी केली जाते?

 ब्लॉग नं. 2025/293.

दिनांक: 18 ऑक्टोबर, 2025.

मित्रांनो,

           तसं पाह्यला गेलं तर,वसू बारस पासून दिवाळी उत्सवाला सुरुवात होते.गाय आणि वासरू यांची या दिवशी पूजा केली जाते.दिवाळी हा आपल्या देशात साजरा करण्यात येणारा सगळ्यात मोठा सण आहे. पूर्वीच्या काळी,आजकाल ग्लोबल वॉर्मिंगमुळे जे एकंदर हवामान प्रभावित झाले आहे,असे नव्हते.मृग नक्षत्राला पावसाळा सुरू व्हायचा,सगळ्या गोष्टी वेळेवर होत असल्याने दिवाळीला शेतकऱ्यांच्या हाताशी पैसा येत असे.त्यामुळे हा उत्सव कार्तिक महिन्यात साजरा केला जात असे. आज धनत्रयोदशी,आजच्या दिवसाची कथा आणि महत्व,आजच्या ब्लॉगमध्ये जाणून घेऊ.                

🌟 धनत्रयोदशी का साजरी केली जाते?

धनत्रयोदशी कार्तिक कृष्ण पक्षातील त्रयोदशी या तिथीला साजरी केली जाते.या दिवशी भगवान धन्वंतरी यांचा जन्म झाला असे पुराणात सांगितले आहे. ते देवतांचे वैद्य मानले जातात आणि आयुर्वेदाचे जनक म्हणून त्यांची पूजा केली जाते.त्यामुळे या दिवशी आरोग्य, आयुष्य आणि समृद्धीसाठी धन्वंतरीची उपासना केली जाते.याच दिवशी “धन” म्हणजेच संपत्ती, सुवर्ण, धान्य यांची पूजा केली जाते. म्हणून या दिवसाला धनत्रयोदशी असे नाव पडले.

📖 धनत्रयोदशीची कथा:

एक प्रसिद्ध पौराणिक कथा अशी सांगितली जाते की,👇

प्राचीन काळी हिमालय नावाचा राजा होता. त्याला यमराजाने सांगितले की, त्याच्या मुलाचा मृत्यू चौथ्या दिवशी होणार आहे.राजा आणि राणी फार दु:खी झाले. त्यांनी देवांचे पूजन केले.त्या दिवशीच्या रात्री (त्रयोदशी), त्यांनी आपल्या मुलाला सोन्याच्या आसनावर बसवले.दारात दिवे लावले, सोन्या-चांदीचे दागिने ठेवले आणि संपूर्ण घर उजळवले.जेव्हा यमराज त्या मुलाचा प्राण घेण्यासाठी आले, तेव्हा त्या उजेडामुळे आणि सोने-रत्नांच्या तेजामुळे त्यांचे डोळे दिपले.ते त्या मुलाला न घेता परत गेले.त्या दिवसापासून ही तिथी मृत्यू टाळण्यासाठी आणि आयुष्य वाढवण्यासाठी साजरी केली जाऊ लागली.

म्हणून या दिवशी “यमदीपदान” करण्याची प्रथा आहे. रात्री घराच्या बाहेर, विशेषतः दक्षिण दिशेला, यमराजाच्या नावाने दिवा लावतात. असे मानले जाते की त्यामुळे अकाली मृत्यू टळतो.

💰 धनत्रयोदशीचे महत्व:

आरोग्य आणि आयुष्याचे रक्षण:

भगवान धन्वंतरीची पूजा केल्याने निरोगी जीवन आणि दीर्घायुष्य मिळते.तसेच समृद्धी आणि संपत्तीची प्राप्ती होते. या दिवशी सुवर्ण, चांदी, भांडी किंवा नवीन वस्तू खरेदी करणे शुभ मानले जाते.असे मानले जाते की, या दिवशी केलेसंपत्तीत वाढ होते.

दिवाळीचा शुभ प्रारंभ:

धनत्रयोदशीपासून दिवाळीतील महत्वाच्या उत्सवांची सुरुवात होते.त्यानंतर नरक चतुर्दशी, लक्ष्मीपूजन आणि भाऊबीज असे दिवस येतात.

यमदीपदानाचे धार्मिक महत्व:

दक्षिण दिशेला दिवा लावल्याने अकाली मृत्यू टळतो आणि पितरांचे आशीर्वाद मिळतात.असे म्हटले जाते.  

🪔 समारोप:

धनत्रयोदशी हा दिवस म्हणजे आरोग्य, समृद्धी, आयुष्य आणि प्रकाश यांचे प्रतीक.या दिवशी धन्वंतरी पूजन, सुवर्ण-खरेदी, यमदीपदान आणि आरोग्यसंपन्नतेची कामना केली जाते.

आजचा हा ब्लॉग तुम्हाला कसा वाटला,हे कमेन्ट बॉक्स मध्ये जरूर लिहा. पुन्हा भेटूया उद्याच्या ब्लॉग मध्ये तोपर्यंत आपली आणि आपल्या परिवाराची काळजी घ्या. स्वस्थ रहा,आनंदी रहा,मस्त जगा. 

 

प्रसाद नातु.

(आरोग्य आणि जीवनशैली विषयांवर लेखन करणारे लेखक)