CBSE शासित शाळांत "Sugar Board" लावण्याचे आदेश

 ब्लॉग नं: 2025/199

दिनांक: 19 जुलै, 2025. 

मित्रांनो,

मे 2025 रोजी CBSE ने सर्व शाखित शाळांना "Sugar Board" लावण्याचे आदेश दिले. या बोर्डांवर पुढील माहिती प्रदर्शित केली जावी.

·        मुलांसाठी दैनंदिन साखरेची शिफारस केलेली मर्यादा,

·        घरात, शाळेत मिळणाऱ्या आहारातील आणि पेयातील साखरेचे प्रमाण,

·        अति साखर सेवनाचे आरोग्य विरोधी परिणाम (जसे की मधुमेह, लठ्ठपणा, दातांचे आजार, एकाग्रतेचा अभाव),

·        आरोग्यदायी पर्यायी पदार्थ (उदा. सत्तू, घरगुती लिंबू पाणी, फळं)  (संदर्भ: Maharashtra Times)

आजचा ब्लॉग या विषयावर आहे.

सविस्तर:  

🎯 उद्दिष्ट:

NCPCR च्या शिफारशीवरून हा आरोग्य-उन्मुख उपक्रम प्रेरित झाला आहे. कारण:

·        Type‑2 मधुमेहाच्या घटना शिक्षणत वयात वाढलेल्या आहेत

·        मुलं जगजालात साखरयुक्त पदार्थ खूप प्रमाणात घेत आहेत — WHO च्या साखर मर्यादेपेक्षा तीनपट जास्त (संदर्भ:Instagram, Maharashtra Times)

🏫 शाळांमधील अंमलबजावणी:

1.       “Sugar Board” प्रमुख ठिकाणी लावलं जावं (कँटीन, कॉरिडॉर, क्लासरूम).

2.       आरोग्य कार्यशाळा/सेमिनार घेऊन मुलं सजग व्हावीत.

3.       फोटो व अहवाल PDF स्वरूपात 15 जुलै 2025 पर्यंत CBSE कडे सादर करावेत (संदर्भ: Instagram).

4.       काही राज्यांमध्ये कँटीनमध्ये HFSS पदार्थांवर बंदी व पालकांसह समन्वयित उपक्रम (संदर्भ:Maharashtra Times).

🧩 “Sugar Board” चे फायदे:

·        दृश्यमाध्यमातून सूचना – साखरचं प्रमाण सोप्यात दाखवून मुलांना सहज समजेल.

·        लहान वयात आरोग्य निरोध – दीर्घकालातील आजार टाळले जातील.

·        परीक्षा व एकाग्रता सुधारणा – चांगला आहार, चांगली क्षमता.

·        पालकांपर्यंत पोहोचलेलं संजीव ज्ञान – मुलं ताबडतोब त्यांना माहिती दाखवतात; संपूर्ण घर बदलायला लागू शकतं! (संदर्भ:Maharashtra Times)

✍️ शाळांसाठी सल्ला – बॅनर, बोर्ड आणि फोटो संकलन, बॅनरचे डिझाईन आयडिया:

·        शीर्षक वेगळ्या रंगात: "म्हणून साखर लिमिट 5%"

·        बाजूने teaspoon प्रतीकांसह गरम पेय व स्नॅकची साखर प्रदर्शित

·        तळाशी “आरोग्यदायी पर्याय: पका फळं, घरगुती सत्तू, पाणी”

Sugar Board Layout:

  🎓 शाळा – साखर निरिक्षण बोर्ड         

  🌡️ शिफारसी – 5% दैनंदिन कॅलोरी  (~25 g)     

  🥤 पेय पदार्थातील साखर – Ice Tea: 30g                                                

  🍪 स्नॅक्स – केक स्लाइस: 20g               

  ⚠️ धोके – मधुमेह, मोटापा, दातांची समस्या    

  ✅ आरोग्यपूर्ण – सत्तू, फळं, घरचे लिंबूपाणी

समारोप:

CBSE च्या “साखर बोर्ड” उपक्रमामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये लहान वयातच,आहाराबद्दल जागरूकता निर्माण होईल.आजच्या पिढीला जंक फूड आणि साखरेच्या आहारी जाण्यापासून वाचवण्यासाठी,अशा उपक्रमांची नितांत आवश्यकता आहे.शाळांमध्ये हे बोर्ड उभे राहिल्यानंतर मुलांना प्रत्यक्ष दृश्यांमधून माहिती मिळेल, ज्यामुळे ते स्वतःहून साखरेचे प्रमाण कमी करण्याचा प्रयत्न करतील. पालक, शिक्षक आणि विद्यार्थी या तिघांनीही एकत्रितपणे काम केल्यास हे पाऊल आरोग्यदायी जीवनशैलीकडे एक मजबूत टप्पा ठरेल.

“साखरेचा मर्यादित वापर – निरोगी आयुष्याचा आधार” ही भावना प्रत्येक विद्यार्थ्याच्या मनात रुजवण्यासाठी हा उपक्रम प्रेरणादायी ठरेल.

आजचा ब्लॉग तुम्हाला कसा वाटला,हे कमेन्ट बॉक्स मध्ये जरूर लिहा. पुन्हा भेटूया उद्याच्या ब्लॉग मध्ये तोपर्यंत आपली आणि आपल्या परिवाराची काळजी घ्या. स्वस्थ रहा,आनंदी रहा,मस्त जगा. 

 

✍🏻 लेखक: प्रसाद नातु

(आरोग्य व जीवनशैली विषयक लेखक)

📝 टीप: हा लेख केवळ माहितीपुरता आहे. कोणताही वैद्यकीय सल्ला घेण्यासाठी आपल्या डॉक्टरांशी संपर्क करावा.