पाणीपुरी विभिन्न नांवे असणारा पदार्थ

ब्लाॅग नं.2025/119.

दिनांक: 30 एप्रिल, 2025.

मित्रांनो,  

पाणीपुरी किंवा  गोलगप्पा हा एक भारतीय नाश्ता आहे.हा  राज्यांच्या सीमा ओलांडून सर्वत्र चवीने खाल्ला जातो. आणि संपूर्ण भारतभरात चव मात्र वेगवेगळी पहायला मिळते आणि वेगवेगळ्या नांवाने ओळखला जातो.पण तुम्हाला माहित आहे का? ती प्रत्येक  प्रदेशाची अद्वितीय चव आणि संस्कृती प्रतिबिंबित करते? चला भारतातील राज्यांमध्ये गोलगप्पांची वेगवेगळी नावे आणि स्वादिष्ट प्रकार आजच्या ब्लॉगमधे जाणून घेणार आहोत.

सविस्तर:

गोलगप्पांची वेगवेगळी नावे आणि प्रकार

1. राजेशाही गोलगप्पा:

उत्तर भारतात, विशेषतः दिल्ली, पंजाब, जम्मू आणि काश्मीर, हरियाणा, मध्य प्रदेश आणि हिमाचल प्रदेशमध्ये, या नाश्त्याला गोलगप्पा म्हणून ओळखले जाते. कुरकुरीत पुरीमध्ये बटाटा, हरभरा आणि चटणीचे परिपूर्ण मिश्रण भरलेले असते, जे मसालेदार आणि पुदिन्याच्या पाण्याच्या स्वादिष्ट मिश्रणासह दिले जाते.

2. पुचकाचे पूर्वेकडील आकर्षण:

पश्चिम बंगाल, बिहार आणि झारखंडमध्ये पुचका किंवा फुचका म्हणून लोकप्रिय, या नाश्त्यामध्ये आट्याने बनवलेले पुरी शेवग्यांचा समावेश आहे आणि भरणे म्हणजे उकडलेले हरभरा आणि मॅश केलेले बटाटे यांचे मिश्रण आहे, ज्यामध्ये लिंबाचा रस आणि चिंचेचे पाणी मिसळले जाते.

3. महाराष्ट्रीयन ट्विस्ट:

महाराष्ट्र आणि गुजरातमध्ये, पाणीपुरी मध्ये एक अतिरिक्त ट्विस्ट आहे जो म्हणजे भरण्यात उकडलेले बटाटे, बारीक शेव, कांदे बारीक चिरलेले आणि त्यासोबत पांढरे वाटाणे (मटार) वापरतात, जे तिखट आणि मसालेदार पाण्यामध्ये उत्तम प्रकारे मिसळते.तसेच चिंचेचे पाणी, पुदिन्याचे पाणी पाणी वापरले जाते.

4. उत्तर प्रदेशातील पाणीपुरी:

उत्तर प्रदेशात, विशेषतः कानपूर आणि लखनऊमध्ये, ते पाणी पुरी किंवा पाणी के बताशे म्हणून ओळखले जाते. भरण्यात उकडलेले पांढरे वाटाणे आणि बटाटे असतात तर पाणी गोड आणि आंबट असते. उत्तर प्रदेशच्या काही भागात पाच वेगवेगळ्या प्रकारच्या पाण्यासह 'पांच स्वद के बताशे' देखील असते.

5. खेळकर गुप चूप:

ओडिशा आणि हैदराबादमध्ये, गोलगप्पा किंवा पाणी पुरी बहुतेकदा गुप चूप म्हणून ओळखले जातात, कारण ते तोंडात फुटल्यावर ते खेळकर आवाज काढतात. पुरीमध्ये संपूर्ण गव्हाचे पीठ, रिफाइंड पीठ आणि रवा यांचे मिश्रण असते आणि भरण्यात उकडलेले बटाटे, हिरव्या मिरच्या आणि कांदे असतात.

इतर भिन्नता

 पकोडी: गुजरात किंवा मध्य प्रदेशच्या काही भागात प्रवेश केल्यावर पाणीपुरी पकोडी बनतात, त्यात हिरव्या मिरच्या आणि पुदिना पाण्यामध्ये असतो.

पाडका: अलिगढ, यूपीमध्ये गोलगप्पांनी दुसरे नाव घेतले, ज्याला पाडका म्हणून संबोधले जाते.

समारोप:

पाणीपुरी हा अनेकांचा आवडता चटपटीत पदार्थ आहे. परंतु, पाणीपुरी खाण्याचे फायदे देखिल आहेत. पाणीपुरी खाण्याचे काही फायदे खालीलप्रमाणे आहेत:

पाणीपुरीमधील विविध चवी (गोड, आंबट, तिखट) एकत्र मिळून तिची एक अनोखी चव लागते.पाणीपुरीमध्ये वापरले जाणारे तिखट पाणी व मसाले भूक वाढवण्यास मदत करतात.पाणीपुरीत मोठ्या प्रमाणावर पाणी असते, ज्यामुळे शरीराला तात्पुरता थंडावा मिळतो.हिरव्या पाण्यात वापरलेले पुदिना, कोथिंबीर व सैंधव मीठ पचनाला मदत करतात.पाणीपुरी मित्रांसोबत खाण्याचा आनंद काही वेगळंच असतो.ज्यामुळे ताण तणाव कमी होतात.पाणीपुरी खाण्याचे फायदे मिळवण्यासाठी ती स्वच्छ ठिकाणी खाणे गरजेचे आहे. बाहेरील अस्वच्छ ठिकाणी बनवलेली पाणीपुरी खाल्ल्याने आरोग्यावर विपरीत परिणाम होऊ शकतो.जर तुम्हाला स्वच्छतेची खात्री नसेल, तर घरच्या घरी पाणीपुरी बनवून तिला अधिक पौष्टिक बनवता येते.

आजचा हा ब्लॉग तुम्हाला कसा वाटला,हे कमेन्ट बॉक्स मध्ये जरूर लिहा. पुन्हा भेटूया उद्याच्या ब्लॉग मध्ये तोपर्यंत आपली आणि आपल्या परिवाराची काळजी घ्या. स्वस्थ रहा,आनंदी रहा,मस्त जगा. 

 

प्रसाद नातु,पुणे.