त्वचेच्या संरक्षणासाठी प्रोबायोटिक्स

Blog No 2024/248.

दिनांक:18,ऑक्टोबर, 2024 

मित्रांनो,

      प्रसिद्ध अभिनेत्री नीतू कपूर उर्फ नीतू सिंग म्हणजेच दिवंगत अभिनेता ऋषी कपूरची पत्नी आणि रणबीर कपूरची आई,हिने आपल्या चिरतारुण्याचे रहस्य इंडियन एक्सप्रेस सोबत बोलतांना, 17 ऑक्टोबर 2024 च्या अंकात बोलून दाखविले आहे. तिचे वय आज 66 वर्षे एवढे आहे,हे तिचे फोटो,तिचा टीव्ही वरच्या कार्यक्रमात सहज वावर यावरून जाणवत नाही. आजच्या या ब्लॉगमध्ये तिचे हे रहस्य आपण जाणून घेण्याचा प्रयत्न करणार आहोत.

सविस्तर:

          नीतू कपूर यांनी अलीकडील काळात उन्हापासून किंवा वातावरणापासून त्वचेचे संरक्षण करण्यासाठी मी सनस्क्रीनचा वापर न केल्याचे सांगितले आहे.त्यासाठी त्यांनी प्रोबायोटिक्स वापरल्याचे आणि प्रोबायोटिक्सची नवी अनोखी रेसिपी सांगितलं आहे. ज्यांना आरोग्य व्यवसायिकाद्वारे हे चांगले आणि उपयुक्त बॅक्टेरिया असल्याचे म्हटले आहे.       

नीतू कपूर यांनी मीरा राजपूत कपूर यांच्याशी गप्पा मारताना, त्वचेची काळजी घेण्याच्या काही टिप्स सांगितल्या आहेत.नीतू कपूर यांनी त्वचेच्या काळजीसोबत आतड्याच्या आरोग्याचे महत्त्व देखिल विषद केले  आहे आणि पूरक आहाराद्वारे त्वचेची आतून काळजी घेण्यावर जोर दिला आहे.

त्यांनी प्रोबायोटिक्ससाठी पारंपारिक दक्षिण भारतीय रेसिपीची शिफारस केली आहे, ज्यामध्ये मातीच्या भांड्यात शिजवलेले तांदूळ आंबवणे समाविष्ट आहे. ही रेसिपी विषद करतांना नीतू कपूर म्हणतात,“माझ्याकडे प्रोबायोटिक्सची एक उत्तम रेसिपी आहे.हे खरोखर चांगले कार्य करते.ते दक्षिणेत करतात.तर,तुम्ही शिजलेले  तांदूळ चमचाभर घ्या आणि ते पाण्याने भरलेल्या मातीच्या भांड्यात ठेवा.रात्रभर आंबू द्या.दुसऱ्या दिवशी सकाळी, भात आणि कांजी घ्या,त्याला जरा तडका द्या आणि नाश्ता तयार करा.कांजी आणि पाणी हे सर्वोत्तम प्रोबायोटिक आहे, जे कॅप्सूल घेण्यापेक्षा चांगले आहे."

तज्ञांच्या मते तुमच्या आतड्याची स्थिती त्वचेच्या आरोग्यावर थेट परिणाम करते आणि दोन्हीचे पालनपोषण करण्याचा एक मार्ग म्हणजे तुमच्या आहारात प्रोबायोटिक्सचा समावेश करणे.

आतडे-त्वचेचा संबंध:

आतडे आणि त्वचा यांचा एक जवळचा संबंध सामायिक आहे.मुरुम, इसब आणि रोसेसिया यासह त्वचेच्या विविध समस्यां होण्यामागे आतड्यांचे असंतुलन कारणीभूत ठरते.प्रोबायोटिक्स,म्हणजे आंबलेल्या पदार्थांमध्ये आढळणारे फायदेशीर बॅक्टेरिया,हे आतड्यांचे संतुलन पूर्व पदावर आणण्यास मदत करतात, त्वचेच्या या समस्यांना कारणीभूत होणारी जळजळ (Acidity) कमी करतात.प्रोबायोटिक्स त्वचेचे हायड्रेशन वाढवू शकतात आणि त्वचेला चमकदार रंग मिळवून देतात.

प्रोबायोटिक्स म्हणजे नक्की काय?

त्वचाशास्त्रज्ञ स्पष्ट करतात की, प्रोबायोटिक्स हे जिवंत सूक्ष्मजीव आहेत,ज्याला "चांगले" किंवा "अनुकूल" बॅक्टेरिया म्हणतात. पुरेशा प्रमाणात सेवन केल्यावर हे सूक्ष्मजीव असंख्य आरोग्य फायदे देतात. प्रोबायोटिक्स नैसर्गिकरित्या दही, केफिर, किमची, सॉकरक्रॉट आणि काही पूरक आंबलेल्या पदार्थांमध्ये आढळतात.

प्रोबायोटिक्स पाचन आरोग्यापासून मानसिक आरोग्यापर्यंत अनेक आरोग्य फायदे देतात.

पाचन आरोग्य: प्रोबायोटिक्स हे आतड्यांच्या आरोग्याला चालना देण्यासाठी प्रसिद्ध आहेत.ते डायरिया, इरिटेबल बोवेल सिंड्रोम (IBS) आणि बद्धकोष्ठता यासारख्या समस्या दूर करू शकतात.प्रोबायोटिक-समृद्ध अन्नाचे नियमित सेवन केल्यास पाचन तंत्र संतुलित राहण्यास मदत होते.

रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते: निरोगी आतडे ही मजबूत रोगप्रतिकारक शक्तीचा आधारस्तंभ आहे. प्रोबायोटिक्स रोगप्रतिकारक प्रतिक्रिया वाढवू शकतात आणि संक्रमणाचा धोका कमी करू शकतात.

मानसिक आरोग्य: आतड्यांच्या आरोग्याचा मानसिक आरोग्याशी जवळचा संबंध आहे. प्रोबायोटिक्स चिंता आणि नैराश्याची लक्षणे कमी करण्यात मदत करू शकतात, कारण ते आतडे-मेंदूच्या अक्षावर प्रभाव टाकतात आणि त्यांचे दाहक-विरोधी प्रभाव असतात.

त्वचेचे आरोग्य: निरोगी त्वचेला प्रोत्साहन देण्यासाठी प्रोबायोटिक्स महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतात. ते जळजळ कमी करण्यात आणि त्वचेच्या मायक्रोबायोममध्ये संतुलन राखण्यास मदत करतात, मुरुम, एक्जिमा आणि रोसेसिया सारख्या समस्या कमी करतात.

नीतू यांनी त्वचेची काळजी घेण्यासाठी दिनचर्येमध्ये प्रोबायोटिक्सचा समावेश केल्याने केवळ त्वचेलाच फायदा होत नाही,तर निरोगीपणासाठी सुद्धा ते फायदेकारक आहे. स्थानिक आणि आंबलेल्या घटकांचा वापर करून, त्या केवळ बाह्य सौंदर्यच नव्हे तर अंतर्गत आरोग्य राखण्यासाठी पोषणाच्या महत्त्वावर भर देते.

समारोप:

प्रोबायोटिक्स हे बहुतेक लोकांसाठी सुरक्षित असले तरी, गॅस आणि ब्लोटिंग यासारखे त्यांचे संभाव्य दुष्परिणाम आहेत, विशेषत: जेव्हा पहिल्यांदा आहारात समाविष्ट केले जातात.ज्यांची रोगप्रतिकारक प्रणाली तेवढीशी बारी नाही किंवा गंभीर आरोग्य स्थिती असलेल्यांनी प्रोबायोटिक सप्लिमेंट्स सुरू करण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा, कारण त्यांना संक्रमणाचा (Infection) धोका होऊ शकतो.

आजचा हा ब्लॉग तुम्हाला कसा वाटला,हे कमेन्ट बॉक्स मध्ये जरूर लिहा. पुन्हा भेटूया उद्याच्या ब्लॉग मध्ये तोपर्यंत आपली आणि आपल्या परिवाराची काळजी घ्या. स्वस्थ रहा,आनंदी रहा,मस्त जगा.  

 

 

प्रसाद नातु,पुणे.

सौजन्य: इंडियन एक्सप्रेस दि. 17-10-2024.