व्यथांच्या कथा भाग 1 शाळकरी मुलांच्या मनातलं कोण ऐकणार?

ब्लॉग नं. 2026/236.  

दिनांक: 24 ऑगस्ट, 2026. 

 

 व्यथांच्या कथा भाग 1 — शाळकरी मुलांच्या मनातलं कोण ऐकणार?

 मित्रांनो, 

तुम्हाला आठवतंय, मिली चित्रपटातील एक गीत,जे लता  मंगेशकर यांनी गाईले होते आणि जया भादुरी, हो तेव्हा त्या जया भादुरीच होत्या.त्यांच्यावर चित्रित झाले होते.त्याचे बोल होते, “मैंने कहा फूलों से...
मैंने कहा फूलों से, "हँसो" तो वो खिलखिला के हँस दिए,और ये कहा, "जीवन है भाई, मेरे भाई, हँसने के लिए, हँसने के लिए.” गीतकार योगेश यांचं हे गीत.लहानपण हे खरंच हसण्याचं असतं.पण मी आज काल मुलांच्या,विशेषतः माझ्या नातवंडांच्या पिढीकडे बघतो आणि काही गोष्टी मनांत ते येतात,त्या शब्दबद्ध केल्या आहेत.            

लहानांना व्यथा असतात? 

आपण मोठ्यांच्या व्यथा समजून घेण्याचा प्रयत्न करतो; पण घरात, शाळेत आणि समाजात वावरणाऱ्या लहान मुलांच्या मनातही अनेक व्यथा दडलेल्या असतात, याचा आपण अनेकदा विसर पडतो.शाळेत जाणाऱ्या मुलाचं आयुष्य वरवर पाहता किती सुंदर वाटतं! सकाळी शाळा, मित्र-मैत्रिणी, अभ्यास, खेळ, गृहपाठ आणि सुट्टी. पण या सगळ्या गोंडस चित्रामागे एका छोट्याशा मनावर किती अपेक्षांचं ओझं असतं?

“पहिला नंबर आलाच पाहिजे.”

“त्याला 95 टक्के मिळाले, तुला किती?”

“तू त्याच्यासारखा अभ्यास का करत नाहीस?”

“मोबाईल बंद कर आणि अभ्यासाला बस.”

हे शब्द पालकांना साधे वाटतात; पण मुलाच्या मनात ते कधी कधी अपयशाची भीती निर्माण करतात.आज अनेक मुलांना गुणांची चिंता आहे, स्पर्धेची चिंता आहे, मित्रांमध्ये स्वीकारले जाण्याची चिंता आहे. सोशल मीडियामुळे दुसऱ्यांचं आयुष्य आपल्यापेक्षा अधिक सुंदर आहे, अशीही भावना निर्माण होते.काही मुलांना घरातील भांडणांचा ताण असतो. काहींना पालकांचा घटस्फोट, काहींना आर्थिक परिस्थिती, तर काहींना आई-वडिलांकडून मिळणारा वेळच मिळत नाही.

आणखी एक मोठी व्यथा म्हणजे ऐकून घेणारा कुणीतरी हवा असतो.

मुलाला प्रत्येक वेळी सल्ला नको असतो. कधी कधी त्याला फक्त एवढंच हवं असतं—

“बोल, मी ऐकतोय.”

मुलाच्या गुणपत्रिकेपेक्षा त्याच्या चेहऱ्याकडे पाहण्याची गरज आहे.

त्याने किती गुण मिळवले यापेक्षा त्याला शाळेत जाणं आवडतंय का?

त्याला मित्र आहेत का? तो आनंदी आहे का ?

त्याच्या मनांत काय सुरू आहे?  

हे विचारण्याची गरज आहे.

कारण बालपण पुन्हा येत नाही.

मुलांच्या हातात आपण भविष्य देतोय असं म्हणतो;

पण त्याच भविष्याच्या नावाखाली त्यांचं वर्तमान हिरावून घेत नाही ना, याचाही विचार केला पाहिजे.

मुलांची व्यथा नेहमी शब्दांत व्यक्त होत नाही.

कधी ती शांततेत दिसते, कधी चिडचिडीत,

तर कधी अचानक बदललेल्या वागण्यात.

म्हणूनच मुलाला प्रश्न विचारण्यापूर्वी,

त्याचं मन वाचण्याचा प्रयत्न करू या.

कारण प्रत्येक हसऱ्या चेहऱ्यामागे आनंदच असेल असं नाही.

समारोप:

            लहानपण फिरून येत नाही आणि अनुभवता येत नाही. “लहानपण देगा देवा” म्हणूनही परत मिळत नाही. म्हणून संकल्प करू या. त्यांचं लहानपण जपू या. त्याच्यातील निरागसपणा जपू या.जो पुनः कधीच पहायला मिळत नाही.      

आजचा हा ब्लॉग तुम्हाला कसा वाटला,हे कमेन्ट बॉक्स मध्ये जरूर लिहा. पुन्हा भेटूया उद्याच्या ब्लॉग मध्ये तोपर्यंत आपली आणि आपल्या परिवाराची काळजी घ्या. स्वस्थ रहा,आनंदी रहा,मस्त जगा. 

 

प्रसाद नातु.

होलीस्टीक हेल्थ कोच

(आरोग्य आणि जीवनशैली विषयांवर लेखन करणारे लेखक)

📝 टीप: हा लेख केवळ माहितीपुरता आहे. कोणताही वैद्यकीय सल्ला घेण्यासाठी आपल्या डॉक्टरांशी संपर्क करावा.