शिळी पोळी: आहारतज्ज्ञांची नवी निवड

ब्लॉग नं: 2025/264.

दिनांकः 21 सप्टेबर, 2025.

मित्रांनो,

शिळी पोळी: आहारतज्ज्ञांची नवी निवड

भारतीय घराघरांत शिळी पोळी (मागच्या रात्री उरलेली पोळी) ही,अनेकदा फक्त वेळ वाचवण्यासाठी किंवा अन्न वाया जाऊ नये म्हणून खाल्ली जाते.पण आता आहारतज्ज्ञ या जुन्या सवयीकडे नव्या नजरेने पहात आहेत.जे कधी साधं-सुधं उरलेलं अन्न मानलं जायचं,त्याने आता आरोग्याबाबत जागरूक असणाऱ्यांच्या ताटात आपली खास जागा मिळवली आहे.आजचा ब्लॉग आहे,याच विषयावर.

सविस्तर:

शिळी पोळी का?

पोळी रात्रभर ठेवल्यानंतर तिच्या पोतामध्ये आणि स्टार्चच्या संरचनेत थोडा बदल होतो.त्यामुळे ती केवळ पोटभर जेवण देणारीच ठरत नाही तर,पचनसंस्थेसाठीही हितावह मानली जाते. तज्ज्ञांच्या मते ती सहज पचते, रक्तातील साखर वाढविण्याची शक्यता कमी करते आणि #resistant starch ने समृद्ध होते.

शिळ्या पोळीचे आरोग्यदायी फायदे:

पचनसंस्थेसाठी लाभदायक:

पाण्यात,ताकात किंवा दह्यात भिजवलेली शिळी पोळी,पचनसंस्थेत चांगल्या जिवाणूंची वाढ घडवते. त्यामुळे पचन सुधारते आणि रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते.

रक्तातील साखर नियंत्रित ठेवते:

शिळ्या पोळीतील resistant starch हळूहळू पचतो त्यामुळे रक्तातील साखरेची पातळी लगेच वाढत नाही. हे मधुमेह असलेल्या व्यक्तींना उपयुक्त ठरते.

शरीराला थंडावा देते:

विशेषतः उन्हाळ्यात पाण्यात किंवा दह्यात भिजवलेली शिळी पोळी,शरीराला थंडावा देते.उष्माघात टाळण्यासाठी आणि निर्जलीकरण टाळण्यासाठी ती फायदेशीर ठरते.

प्रोबायोटिक्सचा उत्तम स्रोत (दह्यात/ताकात भिजवल्यास):

जर शिळी पोळी ताकात किंवा दह्यात रात्रभर भिजवून ठेवली, तर ती probiotic-rich पदार्थ बनते. ही  पचन आणि चयापचय दोन्हीसाठी लाभदायक असते.

पोटभरपणा आणि वजन नियंत्रण:

शिळ्या पोळीतील resistant starch मुळे जास्त वेळ पोटभर वाटते. त्यामुळे वारंवार भूक लागत नाही आणि वजन नियंत्रणात मदत होते.

पारंपरिक शहाणपण आणि आधुनिक विज्ञान:

पिढ्यान्पिढ्या भारतीय कुटुंबांत शिळी पोळी ताक, दूध किंवा दह्यासोबत खाल्ली जाते. एकेकाळी फक्त मितव्ययातून आलेली ही पद्धत आज विज्ञानाच्या कसोटीवर खरी उतरते आहे.आहारतज्ज्ञ आता तिला स्वस्त, नैसर्गिक आणि टिकाऊ आहाराचा पर्याय म्हणून सुचवतात.

शिळी पोळी खाण्याचे काही मार्ग:

1.तुकडे करून थंड दुधात भिजवा आणि वर थोडी साखर किंवा गूळ टाका – झटपट नाश्ता.

2.ताकात भिजवून त्यात कांदा व मिरची घाला – उन्हाळ्यातील थंडावा देणारा पदार्थ.

3.सुकवून भाजून पोळी चिवडा तयार करा – कुरकुरीत स्नॅक.

समारोप:

शिळी पोळी ही आता फक्त “कालची उरलेली पोळी” #Left over food राहिली नाही. थंडावा देणारी, पचन सुधारवणारी आणि मधुमेहासाठी हितावह अशी तिची ओळख निर्माण झाली आहे. कधी कधी भविष्यातील आहारपद्धतीसाठी, भूतकाळातील शहाणपणच मार्गदर्शक ठरतं, हेच खरं.  

आजचा ब्लॉग तुम्हाला कसा वाटला,हे कमेन्ट बॉक्स मध्ये जरूर लिहा. पुन्हा भेटूया उद्याच्या ब्लॉग मध्ये तोपर्यंत आपली आणि आपल्या परिवाराची काळजी घ्या. स्वस्थ रहा,आनंदी रहा,मस्त जगा. 

 

  ✍🏻 लेखक: प्रसाद नातु

 

(आरोग्य व जीवनशैली विषयक लेखक)

📝 टीप: हा लेख केवळ माहितीपुरता आहे. कोणताही वैद्यकीय सल्ला घेण्यासाठी आपल्या डॉक्टरांशी संपर्क करावा.