साठी नंतर स्नायूंची ताकद टिकविण्यासाठी काय कराल ?

ब्लॉग सं. 2025/143

दिनांकः 24 मे, 2025. 

मित्रांनो, 

रोज चालणे तंदुरुस्त राहण्यासाठी सर्वोत्तम व्यायाम मानला जातो.विशेषतः वयानुसार.हृदयासाठी, रक्ताभिसरणासाठी आणि एकूणच आरोग्यासाठी चालणे उत्कृष्ट आहे.पण तुम्हाला माहीत आहे कां? की फक्त चालण्यामुळेच,साठी नंतर तुमची स्नायूंची ताकद कमी होते आणि स्नायूंची घसरण होऊ शकते? खरं तर, फक्त चालण्यावर विसंबून राहिल्याने,स्नायू कमजोर होणे,दररोज पाय दुखणे आणि इतर अनेक समस्या निर्माण होऊ शकतात, ज्या सामान्यतः वयामुळे होत असल्याचे मानले जाते.पण हे का घडते? आणि तुमची ताकद व स्वातंत्र्य कसे टिकवायचे? ते जाणून घेऊ या,आजच्या ब्लॉगमध्ये.

सविस्तर:

वयाची साठी उलटल्यानंतर,आता फक्त चालणे हाच व्यायाम आपण करू शकतो,हा गोड गैरसमज आपल्याला होतो.कारण चालणे,हा हलकासा व्यायाम आहे,ज्यासाठी फारसा स्नायूंचा प्रयोग करावा लागत नाही. हृदयासाठी हा व्यायाम प्रकार उत्कृष्ट असला तरी,तो स्नायूंना मजबूत ठेवण्यासाठी पुरेसा नाही.कालांतराने, त्यामुळे काही समस्या जाणवू लागतात. जसे की ;

1.पाय रोड होणे,

2.शरीराचा आकार गमावणे,

3.पाठीच्या स्नायूंमध्ये कमजोरी,

4.वेदना, असंतुलन आणि थकवा.

खूप जण या समस्यांना वयानुसार होणारी नैसर्गिक प्रक्रिया मानतात, पण यामागचे खरे कारण म्हणजे, स्नायूंना पुरेसे आव्हान न मिळणे.उपाय? ताकद वाढवणाऱ्या क्रिया,जसे की स्क्वॅट्स, रेसिस्टन्स बँड व्यायाम किंवा हलके वजन उचलणे होय. हे व्यायाम तीव्र असण्याची गरज नाही, पण ते हेतुपूर्वक आणि सातत्यपूर्ण असले पाहिजेत.

स्नायू टिकवण्यासाठी प्रथिनांचे महत्त्व:

साठी नंतर पुरेशी प्रथिने न घेण्याची एक सामान्य चूक आढळते.जरी तुम्हाला वाटत असेल की,तुमचा  संतुलित आहार पुरेसा आहे, तरीही वृद्ध शरीर प्रथिनांवर कमी कार्यक्षमतेने प्रक्रिया करते. याचा अर्थ असा की, वयानुसार स्नायू टिकवण्यासाठी,तुम्हाला अधिक प्रथिनांची गरज असते. पुरेशी प्रथिने न मिळाल्यास तुमचे शरीर, स्नायूंचा वापर करायला सुरुवात करते,ज्यामुळे थकवा, कमजोरी आणि शक्ती पुनः भरून येणे कमी होते.

यावर उपाय म्हणजे ?

1.प्रत्येक जेवणात प्रथिनयुक्त पदार्थांचा समावेश करा, जसे की अंडी, दही, कडधान्य, चिकन, मासे.

2.प्रथिन पूरक,जसे की स्मूदीमध्ये प्रथिन पावडर,विचारात घ्या.

3.दिवसभरात प्रथिनांचे नियमित सेवन ठेवा,कारण तुमचे शरीर त्याचा साठा करीत नाही.

हालचालींची भीती: एक गुप्त शत्रू:

वयानुसार सावधगिरी बाळगणे स्वाभाविक आहे.अनेक जण दुखापती किंवा वेदना होण्याच्या भीतीमुळे, काही हालचाली करण्याच्या टाळतात.मात्र,या हालचाली टाळण्यामुळे स्नायूंमध्ये कडकपणा,स्नायूंमध्ये कमजोरी आणि हालचालीची क्षमता कमी होते.हळूहळू हालचाल करायची भीती,ही अधिक हालचाल न करण्याचे रूप घेत जाते.

यावर उपाय म्हणजे :

1.ताकद वाढवण्यासाठी नियंत्रित, आरामदायक व्यायाम करा.

2.संतुलन वाढविण्यासाठी आणि हालचाल सुधारण्यासाठी लक्ष केंद्रित करा.

यात सातत्य असणे महत्त्वाचे आहे.अगदी लहान, नियमित प्रयत्नही तुमच्या शरीराच्या क्षमतांवर विश्वास पुनर्स्थापित करू शकतात.

सक्रियतेचा बाबतीतचा भ्रम:

साठी नंतर आपल्याला वाटू लागते की,व्यस्त असणे म्हणजे शारीरिकदृष्ट्या सक्रिय असणे,असे होतं  एकसारखे नाही.स्वयंपाक करणे,साफसफाई करणे,बाजारात जाणे अशा गोष्टी तुम्हाला हलवून ठेवतात.पण तुमच्या स्नायूंना पुरेसा व्यायाम देत नाहीत.या प्रकाराला "छुपे निष्क्रिय जीवन" असे म्हणतात,ज्यामुळे आपण हालचाली करतो असा भ्रम निर्माण होत असतो,पण स्नायूंची घसरण थांबत नाही.

यावर उपाय म्हणजे :

1.आठवड्यात काही वेळ प्रतिकारक व्यायामासाठी ठेवा.

2.स्नायूंना आव्हान देणाऱ्या क्रिया निवडा, जसे की शरीराच्या वजनाचा उपयोग करून व्यायाम करणे.

लक्षात ठेवा, ताकद टिकवण्यासाठी हालचाल पुरेशी नाही; प्रयत्न आवश्यक आहेत.

विश्रांती आणि ताण व्यवस्थापनाचे दुर्लक्ष:

नुसत्या चालण्यामुळे,स्नायू वाढ आणि शक्ती पुनः भरून येणे हे घडत नाही.अनेकजण खराब झोप आणि सततच्या ताणामुळे,त्यांच्या शारीरिक आरोग्यावर होणारे परिणाम दुर्लक्षित करतात.अपर्याप्त झोप आणि उच्च ताण हार्मोनच्या पातळीत बाधा आणतात,दाह वाढवतात आणि स्नायू दुरुस्तीत अडथळा आणतात.

यावर उपाय म्हणजे:

तुमच्या शरीराला दुरुस्त आणि पुनर्निर्माण करण्यासाठी सखोल,सातत्यपूर्ण झोपेला प्राधान्य द्या. श्वासोच्छ्वास,ध्यान किंवा हलक्या शारीरिक क्रियाद्वारे ताण व्यवस्थापित करा.लक्षात ठेवा, विश्रांती आणि भावनिक पुनर्प्राप्ती,व्यायाम आणि पोषणाइतकेच महत्त्वाचे आहेत.

समारोप:

साठी नंतर तुमची ताकद, हालचाल आणि स्वातंत्र्य टिकवण्यासाठी,चालणे फायदेशीर आहे पण ते पुरेसे नाही.त्यासाठी स्नायूंना मजबूत ठेवणारे आणि tone up ठेवणारे व्यायाम करणे गरजेचे आहे. तसेच आहारात पुरेसे प्रथिन असणे गरजेचे आहे.त्या सोबत आवश्यक तेवढी झोप आणि विश्रांती घ्या आणि ताण व्यवस्थापित करा.साठी नंतर तंदुरुस्त ठेवण्यासाठी हे गरजेचे आहे.

आजचा ब्लॉग तुम्हाला कसा वाटला ते, कमेन्ट बॉक्स मध्ये जरूर जरूर लिहा. पुनः भेटूया उद्याच्या ब्लॉगमध्ये तोपर्यंत आपली आणि आपल्या परिवाराची काळजी घ्या.स्वस्थ रहा,आनंदी रहा,मस्त जगा. 

 

 

प्रसाद नातु, पुणे.