उपाशीपोटी चालणे की जेवणानंतर चालणे,कोणते चांगले?

ब्लॉग नं 2025/025

दिनांक:- 25 January, 2025. 

मित्रांनो,

            सकाळी सकाळी फिरायला जाणे हा खरं तर भारतीय व्यायाम प्रकार नाही.पण जेवल्यानंतर शतपावली करायला जाणे हा भारतीय प्रकार आहे. विशेषत: रात्रीच्या जेवणानंतर शतपावली घालणे हे पोटासाठी म्हणजे पचनासाठी चांगले समजले जाते.कारण त्यामुळे जेवल्यानंतर लगेच झोपणे किंवा आडवे होणे टाळले जाते. शतपावली म्हणजे सावकाश अगदी मोजून शंभर पावले नव्हे पण थोडे चालणे.पण आज माझ्या वाचनात एक पोस्ट आली, ज्यात उपाशी पोटी चालणे अर्थात मॉर्निंग वॉक आणि जेवल्यानंतर चालणे यातील फायदेशीर कुठले हे सांगितले आहे. आजचा ब्लॉग याच विषयावर आहे. 

सविस्तर:

चालणे हा सर्वात सोपा आणि प्रभावी व्यायाम प्रकार आहे, ज्याचा फायदा सर्व वयोगटातील लोकांना होतो. उपाशीपोटी चालावे की जेवणानंतर चालावे, याबद्दल अनेकांना उत्सुकता असते. या लेखात आपण या दोन्ही पद्धतींचे फायदे-तोटे आणि कोणती पद्धत कुणासाठी चांगली आहे, हे पाहणार आहोत.

उपाशीपोटी चालणे अर्थात मॉर्निंग वॉक:

फायदे:

1. चरबी कमी होणे:

सकाळी उपाशीपोटी चालल्याने शरीर, साठवलेली चरबी उर्जेसाठी वापरते. वजन कमी करण्यासाठी आणि मसल्स टिकवण्यासाठी हे फायदेशीर आहे.

2. इन्सुलिन संवेदनशीलता सुधारते:

उपाशीपोटी चालल्याने शरीराची इन्सुलिनची संवेदनशीलता वाढते, जी मधुमेह टाळण्यासाठी किंवा त्याचे व्यवस्थापन करण्यासाठी उपयुक्त आहे.

3. ऊर्जा वाढते आणि मूड सुधारतो:

सकाळी चालल्यानंतर ‘एंडॉर्फिन्स’ नावाचे हॉर्मोन्स स्रवतात, ज्यामुळे दिवसाची सकारात्मक सुरुवात होते.

4. मानसिक स्पष्टता:

उपाशीपोटी चालण्याने मेंदू सक्रिय होतो, एकाग्रता वाढते आणि दिवसभराच्या कामांचे नियोजन सोपे होते.

तोटे:

1. कमी सहनशक्ती:

रात्रीच्या उपवासानंतर शरीरात ग्लायकोजेन कमी असल्यामुळे थकवा किंवा चक्कर येण्याची शक्यता असते.

2. सर्वांसाठी योग्य नाही:

मधुमेह असलेल्या किंवा कमी रक्तशर्करा होणाऱ्या व्यक्तींनी उपाशीपोटी चालणे टाळावे, कारण त्यामुळे हायपोग्लायसेमिया होऊ शकतो. म्हणजे शुगर लेवल आत्यंतिक कमी होण्याची शक्यता असते.शुगर लेवल कमी होणे हे फार जिकिरीचे असते. कारण ती फारच कमी झाल्यास कोमात जाण्याचा धोका असतो.

जेवणानंतर चालणे:

फायदे:

1. पचन सुधारते:

जेवणानंतर हलक्या चालण्याने पचन प्रक्रिया वेगवान होते, गॅस कमी होतो आणि पोषणमूल्ये चांगली शोषली जातात.

2. रक्तातील साखर नियंत्रण:

जेवणानंतर चालल्याने रक्तातील साखरेची पातळी कमी होते, जी मधुमेह टाळण्यासाठी किंवा त्याचा सामना करण्यासाठी उपयुक्त आहे.

3. कॅलरीज जळतात:

जेवणानंतर 10-15 मिनिटे चालल्याने कॅलरीज साठण्यापासून रोखता येते आणि मेटाबॉलिझम चांगले राखले जाते.

4.अॅसिड रिफ्लक्स कमी होतो:

अॅसिडिटी किंवा जळजळ होणाऱ्या लोकांसाठी जेवणानंतर चालल्याने त्रास कमी होतो.

5.मधुमेहावर नियंत्रण शक्य:

जेवल्यानंतर चालल्याने चयापचयाची प्रक्रिया सुधारते.याचा परिणाम शुगर लेवल नियंत्रणात राहते. रात्रीचे किंवा जेवल्यानंतर चालणे मधुमेही साठी फायद्याचे आहे.

तोटे:

1. तीव्र चालणे कठीण:

जड जेवणानंतर लगेच चालल्यास पोट जडसर वाटू शकते आणि वेगाने चालणे कठीण होते.

2. सर्वांसाठी योग्य नाही:

पचनासंबंधित समस्या असलेल्या लोकांना जेवणानंतर चालल्याने पोटात दुखणे किंवा क्रॅम्प्स येऊ शकतात.

मग कोणते चांगले?

उपाशीपोटी चालणे आणि जेवणानंतर चालणे याचा फायदा तुमच्या उद्दिष्टांवर आणि शरीराच्या गरजांवर अवलंबून आहे.

वजन कमी करायचे असल्यास:

उपाशीपोटी चालणे फायदेशीर ठरते, कारण ते चरबी जाळण्यास मदत करते.

पचन सुधारायचे असल्यास:

जेवणानंतर चालणे पचन सुधारण्यास आणि रक्तातील साखर नियंत्रणासाठी प्रभावी ठरते.

सामान्य आरोग्यासाठी:

दोन्ही पद्धती फायदेशीर आहेत. सकाळी चालल्याने मानसिक ताजेतवानेपणा येतो, तर जेवणानंतर चालल्याने पचन सुधारते.

समारोप:

चालणे फायदेशीर आहे, वेळ कोणतीही असो. तुमच्या शरीराच्या गरजा ओळखून, तुमच्या आरोग्य उद्दिष्टांनुसार चालण्याची वेळ निवडणे महत्त्वाचे आहे. वजन कमी करण्यासाठी सकाळी उपाशीपोटी चालणे योग्य ठरते, तर पचन सुधारण्यासाठी आणि रक्तातील साखर नियंत्रणासाठी जेवणानंतर चालणे उपयुक्त आहे. सतत चालण्याची सवय ठेवा, पुरेसे पाणी प्या, आणि चांगल्या आरोग्यासाठी नियमितता जपा.

तुम्हाला आजचा ब्लॉग कसा वाटला ते कमेन्ट बॉक्स मध्ये जरूर लिहा. पुढचा ब्लॉग येईपर्यंत आपली आणि आपल्या परिवाराची काळजी घ्या. स्वस्थ रहा,आनंदी रहा,मस्त जगा आणि एक जागरूक रहा. 

तेवीस जानेवारीचा ब्लॉग वाचला नसल्यास जरूर वाचा.तुमच्याने शारिरीक क्रियाकलाप होत नसतील तर काय करावे हे त्यात सांगितले आहे.  

 

प्रसाद नातु, पुणे.