Skip to main content

ताटात भात आणि पोळी दोन्ही एकत्र असावे की नाही? 2106

  ब्लॉग नं. 2026/1 72.   दिनांक: 21 जून, 2026.   मित्रांनो, आपल्यापैकी बहुतेकांच्या घरात,रात्रीच्या किंवा दुपारच्या जेवणात एक चर्चा नेहमी रंगते, " मधुमेह ( Diabetes) असेल , तर ताटात भात आणि पोळी दोन्ही एकत्र असावे की नाही ?" आपल्या समाजात हा समज इतका घट्ट रूढ झाला आहे की , रक्तातील साखर वाढण्याच्या भीतीने,अनेक रुग्ण नाईलाजाने या दोन मुख्य पदार्थांपैकी एकाचीच निवड करतात. पण खरंच हा नियम वैद्यकीयदृष्ट्या योग्य आहे का ? चला , आजच्या ब्लॉगमध्ये,आपण यामागील वैज्ञानिक सत्य आणि योग्य पद्धत सविस्तरपणे जाणून घेऊया. सविस्तर: 🛑 समज की गैरसमज ? काय म्हणतात तज्ज्ञ ? ' जीव्हीके हेल्थकेअर ' चे वैद्यकीय संचालक आणि वरिष्ठ मधुमेह तज्ज्ञ डॉ. एन. जी. शास्त्री यांच्या मते , भात आणि पोळी यांचे एकत्र सेवन करणे ही अजिबात समस्या नाही. हा एक मोठा गैरसमज आहे. डॉ. शास्त्री म्हणतात: " भात आणि पोळी हे दोन्ही कर्बोदकांचे ( Carbohydrates) स्रोत आहेत.जेव्हा आपण ते खातो , तेव्हा शरीर ऊर्जेसाठी त्यांचे ग्लुकोजमध्ये रूपांतर करते.खरी समस्या या दोन पदार्थांच्या संयोजनात ( Combinat...

दही वि योघर्ट: काय फरक आहे?

Blog No. 2024/ 080.   

Date: 24th, April 2024. 

मित्रांनो,

            दही आणि योघर्ट हे दोन अनेकदा समानार्थी शब्द मानले जातात.पण हे शब्द वेगळे आहेत.पण या दोन्ही मधे नेमका फरक काय आणि वजन कमी करण्यासाठी दही आणि योघर्ट यातील कशाचा उपयोग होतो,हे पाह्यला हवे.दही आणि योघर्ट या दोहोंचे स्वरूप सारखेच आहे.प्रत्यक्षात, ही दोन्ही दुधाची भिन्न उत्पादने आहेत,जी वेगळ्या पद्धतीने तयार केले जातात आणि विविध आरोग्य लाभ देतात.दोन्ही उत्पादने अत्यंत पौष्टिक आहेत आणि वजन कमी करण्यासाठी प्रभावी मानली जातात.यातील जास्त फायदेशीर आहे हे आजच्या ब्लॉग मधे बघू या.

सविस्तर:

दही वि योघर्ट: काय फरक आहे?

            लिंबाचा रस, व्हिनेगर किंवा दही यासारख्या आम्लयुक्त पदार्थाचा वापर करून दूध आंबवून दही बनवले जाते.तर दुसरीकडे, योघर्ट एक दुग्धजन्य पदार्थ आहे,जो बॅक्टेरियाचा वापर करून दूध आंबवून तयार केला जातो.दुधाला आंबवण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या जिवाणूला योगर्ट कल्चर म्हणतात.

दह्याचे आरोग्यदायी फायदे: 

            दही हा भारतीय पाककृतीचा एक आवश्यक भाग आहे आणि प्रत्येक भारतीय घरात आढळतो.दही  कॅल्शियम, बी-2 व्हिटॅमिन, बी-12 पोटॅशियम आणि मॅग्नेशियमचा समृद्ध स्रोत आहे. दह्यामध्ये प्रथिने, कॅल्शियम आणि पोटॅशियमचा उत्कृष्ट स्रोत आहे आणि कॅलरीज तुलनेने कमी असतात. दही हा कॅल्शियमचा समृद्ध स्रोत आहे आणि तुमच्या दात आणि हाडांसाठी फायदेशीर ठरू शकतो.दही तुमच्या केसांसाठी देखील चांगले आहे.  लॅक्टिक ऍसिडच्या बॅक्टेरियाच्या वाढीस प्रतिबंध करणारा पदार्थ,या गुणधर्मांमुळे केसांतील कोंडा कमी करण्यास मदत करू शकते.यांत कॅल्शियमचे प्रमाण जास्त असल्याने,शरीराला अधिक कॉर्टिसॉल पंप करण्यापासून प्रतिबंधित करते, जे एक तणाव संप्रेरक आहे.दह्यातील चांगले बॅक्टेरिया रोगप्रतिकारक शक्तीसाठी फायदेशीर ठरू शकतात.दही नैसर्गिक आहे आणि ते घरोघरी बदलते,कारण त्यात जिवंत जीवाणूंचे प्रमाण नसते आणि ते प्रोबायोटिक म्हणून मानले जाऊ शकत नाही.

योघर्ट चे आरोग्यदायी फायदे

            योघर्ट मध्ये पॅन्टोथेनिक ऍसिड किंवा व्हिटॅमिन बी 5, प्रथिने, पोटॅशियम आणि मॉलिब्डेनम असते.योघर्ट मधील प्रथिनांचे प्रमाण वजन कमी करण्यास उपयोगी ठरते.योघर्ट पचनसंस्थेसाठी फायदेशीर आहे. हे इरिटेबल बोवेल सिंड्रोमची अस्वस्थ लक्षणे देखील कमी करते.अनेक अभ्यासात असे आढळून आले आहे की योघर्टचे सेवन वजन नियंत्रित करण्यास, शरीरातील चरबी कमी करण्यास आणि कंबरेचा घेर कमी करण्यास मदत करते.

योघर्ट आतड्याच्या आरोग्यासाठी फायदेशीर आहे,कारण ते पोट थंड ठेवण्यास मदत करते

वजन कमी करण्यासाठी कोणते चांगले आहे?

            दही नैसर्गिकरित्या तयार केले जाते आणि ते प्रोबायोटिक नसते.वजन कमी करण्यासाठी हा एक प्रभावी पर्याय मानला जातो. योघर्ट, एक प्रोबायोटिक आहे, जे तुमचे वजन कमी करण्यास मदत करू शकते.वजन कमी करण्यासाठी प्रोबायोटिक्स प्रभावी असल्याचे अनेक अभ्यास दर्शवतात. नेहमी साध्या योघर्टला प्राधान्य द्या, कारण चवीनुसार दह्यामध्ये कृत्रिम गोड पदार्थ असू शकतात, जे हानिकारक ठरू शकतात.

समारोप:-

            दही आणि योघर्ट, दोन्ही आरोग्यास फायदेशीर आहेत. पण योघर्ट वजन कमी करण्यासाठी अधिक फायदेकारक आहे, असे तज्ञांचे मत आहे. तेव्हा योघर्टचा उपयोग करायला हरकत नाही,असे मला वाटते.पण शेवटी, नेहमीचा एक आवश्यक सल्ला,तुमच्या नेहमीच्या आहारात कुठलाही बदल करायचा असेल,तर आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या आणि मगच निर्णय घ्या.

तुम्हाला आजचा ब्लॉग कसा वाटला ते कमेन्ट बॉक्स मध्ये जरूर लिहा. पुढचा ब्लॉग येईपर्यंत आपली आणि आपल्या परिवाराची काळजी घ्या. स्वस्थ रहा,आनंदी रहा,मस्त जगा. 

 प्रसाद नातु, पुणे.

image courtesy@Amritsar Restaurant 

Comments

Popular posts from this blog

वजन कमी करण्यासाठी काय चांगले-गव्हाची पोळी की ज्वारीची भाकरी

Blog No. 2024/ 1 23 .   Date: 16 th ,June 2024 मित्रांनो,             मराठीत पोळी किंवा इतर प्रदेशात,विशेषतः हिन्दी बेल्टमध्ये ज्याला रोटी म्हणतात. ती पोळी किंवा रोटी आपल्या जेवणातील एक प्रमुख पदार्थ आहे.दक्षिण भारतात हा प्रकार तेवढा प्रचलित नाही.पण रोजच्या जेवणातील हा प्रमुख पदार्थ असल्याने ज्यांना वजन कमी करायचे आहे,त्यांना निश्चितपणे पोळी किंवा रोटी किती खावी आणि खावी तर कुठल्या पिठाची खावी, हा प्रश्न पडतो.अलीकडेच आहारतज्ञ रुचिता बत्रा यांनी आपल्या ईन्स्टाग्रामवर वजन कमी करण्यासाठी कुठले पीठ वापरावे याविषयी मार्गदर्शन केले आहे.त्याच विषयी आजच्या ब्लॉगमध्ये चर्चा करू. सविस्तर:             मराठीत पोळी , किंवा हिन्दीत रोटी , अशी अनेक भारतीय जेवणांमध्ये एक मुख्य पदार्थ असलेली पोळी, बनविण्यासाठी वेगवेगळ्या ठिकाणी वेगवेगळ्या प्रकारचे पीठ वापरले जाते.राजस्थानमध्ये , बाजरे की रोटी (मोती बाजरी) सामान्य आहे , तर पंजाबसारख्या प्रदेशात मैदा आणि इतर पिठापासून बनवलेले न...

रात्री झोपण्यापूर्वी वेलची खाण्याचे 6 अद्भुत फायदे

ब्लॉग नं: 2025/2 22 . दिनांक: 10 ऑगस्ट , 2025. मित्रांनो, : 🌿 रात्री झोपण्यापूर्वी वेलदोडा किंवा वेलची खाण्याचे 6 अद्भुत फायदे: भारतीय स्वयंपाकघरात वेलदोडा किंवा वेलची (इलायची) ही एक सुगंधी आणि मौल्यवान मसाला म्हणून प्रसिद्ध आहे. अनेक वेळा आपण ती फक्त चहा , मिष्टान्न किंवा बिर्याणीमध्ये चव वाढवण्यासाठी वापरतो. मात्र , वेलचीची खरी ताकद तिच्या आरोग्यदायी गुणधर्मांमध्ये दडलेली आहे. विशेषतः जर ती रात्री झोपण्यापूर्वी खाल्ली तर.प्राचीन आयुर्वेदात वेलचीला एक शक्तिशाली , त्रिदोषनाशक आणि आरामदायक औषध मानले गेले आहे. फक्त एक शेंग चावून खाल्ल्याने शरीर आणि मन दोघांवरही सकारात्मक परिणाम होतो. चला तर मग पाहूया , रोज रात्री झोपण्यापूर्वी वेलची खाण्याचे 6 प्रमुख फायदे: 🥇 1 . पचन सुधारते आणि गॅसचा त्रास कमी करते: झोपण्यापूर्वी वेलदोडा किंवा वेलची खाल्ल्याने,पाचक एंजाइमचे स्राव वाढतात , जे झोपेत असतानाही अन्न पचवण्यास मदत करतात.अ‍ॅसिडिटी , पोटफुगी किंवा गॅसचा त्रास असल्यास,वेलदोडा चावल्याने लगेचच आराम मिळतो.तिचे अँटीस्पास्मोडिक गुणधर्म पोटाचे स्नायू शांत करतात,आणि वायू कमी करतात.नियमित व...

आम्हा न कळे ज्ञान, न कळे पुराण वेदांचे वचन

Blog No. 2023/98          Date: 21st , April 2023 .   मित्रांनो ,                आज अक्षय्यतृतीया आहे. अक्षय्य तृतीया   साडेतीन मुहूर्तापैकी एक शुभमुहूर्त समजला जातो . साडेतीन मुहूर्त असे दिवस असतात की   ज्या दिवशी कुठलेही कार्य करावयाचे असेल तर मुहूर्त पहायची गरज नाही. असे म्हणतात की ह्या तिथीला केलेले दान क्षयाला जात नाही म्हणजेच ते अविनाशी असते, या दिवशी देव आणि पितर यांना उद्देशून जे कर्म केले जाते ते अक्षय होते.हा दिवस पितरांचे ऋण फेडण्याचा आहे असेही म्हणतात.तर आजच्या दिवसाला एक अनन्य साधारण असे महत्व आहे.   प्रास्ताविक                माझा ह्या सऱ्यावर विश्वास नाही असे नाही पण त्या निमित्ताने जो ढोंगीपणा चालतो त्याचा मला मनापासून राग येतो.ज्याच्या स्वतःच्या मनातल्या वासना मरेपर्यंत संपत नाही असा वासनांवर विजय कसा मिळवायचा हे सांगू  लागतो. तेव्हा हसू येतं.जन्मभर पाप करीत फिरणारे चारोधाम यात...