AI आणि शालेय विद्यार्थी

 Blog No. 2023/87      

Date: 8^th,April 2023    

 

मित्रांनो,

            बरोबर दोन महिन्यांपूर्वी 8 फेब्रुवारीला मी ChatGPT वर एक ब्लॉग लिहिला होता.आज मी तुम्हाला ChaptGPT च्या Open AI चा वापर करून शाळेत जाणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी AI कसे फायदेशीर आहे.याची उत्तरे मिळविण्याचा प्रयत्न केला आणि त्याने दिलेल्या उत्तरावर आधारलेला हा ब्लॉग आहे. ज्यामुळे तुम्हाला सगळ्यांना कळेल की AI अर्थात कृत्रिम बुद्धिमत्ता कशी फायदेशीर ठरु शकते.   

 प्रास्ताविक      

AI विविध प्रकारे शाळेत जाणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी खूप फायदेशीर ठरू शकते. AI-शक्तीवर चालणारी शैक्षणिक साधने आणि तंत्रज्ञान विद्यार्थ्यांना त्यांच्या वैयक्तिक गरजा आणि शिक्षण शैली पूर्ण करणारे वैयक्तिकृत शिक्षण अनुभव प्रदान करून अधिक प्रभावीपणे आणि कार्यक्षमतेने शिकण्यास मदत करू शकते. शाळेत जाणाऱ्या विद्यार्थ्यांच्या फायद्यासाठी AI चा वापर कसा केला जाऊ शकतो याची काही उदाहरणे येथे देत आहे:

विद्यार्थ्यांच्या फायद्यासाठी AI चा वापर

1. वैयक्तिकृत शिक्षण: AI-सक्षम शैक्षणिक प्लॅटफॉर्म, विद्यार्थ्यांच्या सामर्थ्य आणि कमकुवततेचे मूल्यांकन करू शकतात आणि वैयक्तिकृत शिक्षण शिफारसी देऊ शकतात, याची खात्री करून प्रत्येक विद्यार्थ्याला यशस्वी होण्यासाठी आवश्यक ते सहाय मिळू शकते.

2. अनुरूप मूल्यमापन: AI-संचालित मूल्यमापन साधने, विद्यार्थ्याच्या ज्ञानाच्या पातळीशी जुळवून घेऊ शकतात, अनुरूप मूल्यमापन आणि अभिप्राय प्रदान करतात, जे विद्यार्थ्यांना सुधारण्याची आवश्यकता असलेल्या क्षेत्रांना ओळखण्यात मदत करतात.

3. इंटेलिजेंट ट्युटोरिंग सिस्टम: AI-शक्तीवर चालणारी शिकवणी प्रणाली,विद्यार्थ्यांना रिअल-टाइम फीडबॅक आणि समर्थन प्रदान करू शकते, त्यांना कठीण संकल्पना आणि विषयांवर प्रभुत्व मिळवण्यास मदत करते.

4. व्हर्च्युअल असिस्टंट: AI-शक्तीवर चालणारे आभासी सहाय्यक, विद्यार्थ्यांना ऑन-डिमांड सपोर्ट देऊ शकतात, त्यांच्या प्रश्नांची उत्तरे देऊ शकतात आणि त्यांना शैक्षणिक संसाधने आणि साहित्य नेव्हिगेट करण्यात मदत करू शकतात.

5. ग्रेडिंग ऑटोमेशन: AI चा वापर असाइनमेंट आणि चाचण्यांचे ग्रेडिंग स्वयंचलित करण्यासाठी, शिक्षकांचा वेळ मुक्त करण्यासाठी आणि विद्यार्थ्यांना त्यांच्या कामावर जलद अभिप्राय देण्यासाठी केला जाऊ शकतो.

एकूणच, AI मध्ये विद्यार्थी, शिकण्याच्या आणि शिक्षकांच्या शिकवण्याच्या पद्धतीमध्ये क्रांती घडवून आणण्याची क्षमता आहे आणि ते शाळेत जाणाऱ्या विद्यार्थ्यांना महत्त्वपूर्ण फायदे देऊ शकते.

 

AI चा उपयोग केल्यास विद्यार्थी विचार करण्याची शक्ती गमावतील कां?

या बाबत अशी चिंता व्यक्त केली जाते की AI चा उपयोग शिकण्यास मदत केल्याने विद्यार्थी तंत्रज्ञानावर खूप अवलंबून राहू शकतात आणि त्यांची गंभीर आणि सर्जनशील विचार करण्याची क्षमता गमावू शकतात. पण हे पूर्णपणे सत्य नाही.  

1.       AI विद्यार्थ्यांना त्यांचे ज्ञान आणि कौशल्ये वास्तविक-जगातील समस्यांवर वापरण्याची संधी देऊन त्यांच्यामध्ये गंभीर विचार आणि समस्या सोडवण्याची कौशल्ये विकसित करण्यात मदत करू शकते. उदाहरणार्थ, AI-शक्तीवर चालणारी शैक्षणिक साधने,वास्तविक-जगातील परिस्थिती आणि आव्हानांचे अनुकरण करू शकतात,ज्यामुळे विद्यार्थ्यांना त्यांच्या समस्या सोडवण्याचे कौशल्य वापरून उपाय शोधण्याची संधी मिळते.

2.       एआय विद्यार्थ्यांना त्यांची सर्जनशीलता विकसित करण्यास मदत करू शकते आणि त्यांना शैक्षणिक संसाधने आणि सामग्रीच्या श्रेणीमध्ये प्रवेश प्रदान करून त्यांना प्रेरणा देऊ शकते आणि त्यांना प्रेरित करू शकते. एआय सहयोगी शिक्षण आणि पीअर-टू-पीअर परस्परसंवाद देखील सुलभ करू शकते, जे सर्जनशीलता आणि नाविन्य वाढवू शकते.

एकंदरीत, हे लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे की AI हे पारंपारिक शिक्षण आणि शिकवण्याच्या पद्धतींचा पर्याय नसून, तर ते एक साधन आहे. जे शिक्षणास सहाय्य करु शकते.योग्य वापर आणि मार्गदर्शनासह, AI विद्यार्थ्यांना वेगाने विकसित होत असलेल्या जगात भरभराट होण्यासाठी आवश्यक असलेली कौशल्ये आणि क्षमता विकसित करण्यात मदत करू शकते.

विद्यार्थ्यांनी परीक्षेच्या प्रश्नपत्रिका AI चा उपयोग करून सोडवाव्यात कां?

            आता प्रश्न राह्यला या गोष्टीचा की विद्यार्थ्यांनी परीक्षेच्या प्रश्नपत्रिका AI चा उपयोग करून सोडवाव्यात कां? प्रश्नपत्रिका आणि परीक्षा सोडवण्यासाठी AI चा वापर करणे योग्य होणार नाही. विद्यार्थ्यांनी उत्तरे देण्यासाठी तंत्रज्ञानावर अवलंबून न राहता, त्यांच्या स्वत:च्या बुद्धिमत्तेवर आणि ज्ञानावर परीक्षा देणे महत्त्वाचे आहे.

1.       त्याऐवजी, AI चा वापर मूल्यांकन प्रक्रियेला इतर मार्गांनी समर्थन करण्यासाठी केला जाऊ शकतो,जसे की स्वयंचलित ग्रेडिंग करून आणि विद्यार्थ्यांना फीडबॅक प्रदान करून. प्रत्येक विद्यार्थ्याच्या शिकण्याच्या गरजा पूर्ण करणारी अनुकूल मूल्यमापन प्रदान करण्यासाठी आणि वैयक्तिक अभिप्राय प्रदान करण्यासाठी AI-संचालित मूल्यमापन साधनांचा वापर केला जाऊ शकतो,ज्यामुळे विद्यार्थ्यांना कुठल्या विषयात सुधारणा करण्याची  आवश्यकता आहे ती क्षेत्रे ओळखण्यात मदत होईल.

2.       एकूणच, AI चा वापर शिक्षणामध्ये जबाबदार आणि नैतिक पद्धतीने करणे, विद्यार्थ्यांचे मूल्यमापन निष्पक्ष आणि अचूकपणे केले जाते याची खात्री करणे आणि सखोल शिक्षण आणि गंभीर विचार कौशल्यांना प्रोत्साहन देणे महत्त्वाचे आहे.

मला असे  वाटते की AI ने स्वतःच स्वतःचे महत्व देखिल पटवून दिले आहे आणि त्याचा कशा पद्धतीने फायदेशीर उपयोग करावा हे सूचविले आहे. तेव्हा आपण त्याच पद्धतीने त्याचा उपयोग करायला हवा.

ChatGPT वरील माझा या आधीचा ब्लॉग वाचा खालील लिंक वर क्लिक करुन.   

https://www.prasadnatoo.co.in/2023/02/chat-gpt.html

प्रसाद नातु,पुणे.