पावसाळ्यासोबत येतात काही आजार

ब्लाॅग नं.2026/201.

दिनांकः 20 जुलै, 2026.

मित्रांनो,

पावसाळा सुरू झाला की, कडक उन्हाळ्यापासून दिलासा मिळतो आणि सगळीकडे आल्हाददायक वातावरण तयार होते. पण या निसर्गरम्य ऋतूसोबतच अनेक आजारही दार ठोठावतात. दमट हवामान, साचलेले पाणी आणि तापमानातील सततचे बदल यामुळे जीवाणू (Pathogens) आणि डासांची पैदास झपाट्याने होते. नामांकित हेल्थ प्लॅटफॉर्म Tata 1mg च्या आरोग्य तज्ज्ञांनुसार, पावसाळ्यात काही आजार अतिशय सामान्यपणे आढळतात, ज्यांच्याबद्दल वेळीच सावध राहणे गरजेचे आहे.या ब्लॉगमध्ये आपण पावसाळ्यातील 4 प्रमुख आरोग्य समस्या आणि त्या टाळण्यासाठी सोपे प्रतिबंधात्मक उपाय पाहणार आहोत.

सविस्तरः

1. डेंग्यू आणि मलेरिया (डासांमुळे होणारे आजार):

पावसाळ्यात सर्वात मोठा धोका असतो तो डासांचा. जागोजागी साचलेल्या स्वच्छ किंवा अशुद्ध पाण्यात डेंग्यू आणि मलेरिया पसरवणाऱ्या डासांची पैदास होते. यामुळे तीव्र ताप, अंगदुखी आणि प्लेटलेट्स कमी होणे अशा गंभीर समस्या उद्भवू शकतात.

प्रतिबंध कसा करावा?

            तुमच्या घराभोवती, कुलरमध्ये, कुंडीच्या ट्रेमध्ये किंवा जुन्या टायर्समध्ये पाणी साचू देऊ नका.

 * घरात आणि बाहेर जाताना डासांपासून संरक्षण करणारी क्रीम्स (Mosquito Repellents) वापरा.

 * पूर्ण बाह्यांचे कपडे घाला आणि रात्री झोपताना डासदाणीचा वापर करा.

2. गॅस्ट्रोइंटेस्टाइनल इन्फेक्शन (पोटाचे विकार):

पावसाळ्यात हवामानातील दमटपणामुळे अन्नामध्ये बॅक्टेरिया खूप वेगाने वाढतात. तसेच दूषित पाणी आणि उघड्यावरील अन्नपदार्थांमुळे गॅस्ट्रो (Gastroenteritis), डायरिया किंवा फूड पॉयझनिंगचा धोका मोठ्या प्रमाणावर वाढतो. या दिवसांत आपली पचनशक्तीही मंदावलेली असते.

प्रतिबंध कसा करावा?

 * बाहेरचे, विशेषतः उघड्यावरील किंवा रस्त्याकाठचे खाणे पूर्णपणे टाळा.

 * नेहमी पाणी उकळून आणि गाळून प्या किंवा प्युरिफाइड पाण्याचा वापर करा.

 * जेवणापूर्वी आणि बाहेरून आल्यावर हात साबणाने स्वच्छ धुण्याची सवय ठेवा.

3. टायफॉइड आणि कॉलरा (जलजन्य आजार):

पूर किंवा अतिवृष्टीमुळे पिण्याच्या पाण्याच्या स्रोतांमध्ये सांडपाणी मिसळण्याची शक्यता असते. दूषित पाणी आणि अन्नाद्वारे टायफॉइड (Typhoid) चा जीवाणू शरीरात प्रवेश करतो, ज्यामुळे तीव्र ताप, भूक न लागणे आणि तीव्र पोटदुखी होते.

प्रतिबंध कसा करावा?

 * घरी बनवलेले ताजे आणि गरम अन्नच खा. शिळे अन्न खाणे टाळा.

 * भाज्या आणि फळे वापरण्यापूर्वी ती स्वच्छ पाण्याने व्यवस्थित धुवून घ्या.

 * पिण्याचे पाणी नेहमी झाकून ठेवा.

4. सर्दी, खोकला आणि फ्लू (व्हायरल इन्फेक्शन):

हवेतील वाढती आर्द्रता आणि तापमानात अचानक होणारे चढ-उतार यामुळे शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती (Immunity) कमकुवत होते. यामुळे इन्फ्लूएंझा,सामान्य सर्दी आणि खोकला यांसारखे व्हायरल इन्फेक्शन वेगाने पसरतात.

प्रतिबंध कसा करावा?

 * पावसात भिजणे टाळा. जर भिजलात, तर लगेच अंग कोरडे करा आणि कपडे बदला.

 * आहारात व्हिटॅमिन-सी युक्त फळे (जसे की आवळा, संत्री) आणि रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवणारे पदार्थ (हळद, आले, तुळस) समाविष्ट करा.

 * फ्लूची लस (Flu Shot) घेण्याबाबत डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

> तज्ज्ञांचा सल्ला (Tata 1mg Tip):

पावसाळा सुरू होण्यापूर्वी किंवा पावसाळ्यात एकदा रक्ताची प्राथमिक तपासणी (जसे की CBC किंवा व्हिटॅमिन टेस्ट) करून घेणे फायदेशीर ठरते. यामुळे शरीरातील अंतर्गत इन्फेक्शन किंवा अशक्तपणा आधीच समजून येतो.

समारोपः

पावसाळा हा आजारी पडण्याचा ऋतू नाही, तर निसर्गाचा आनंद घेण्याचा काळ आहे. फक्त गरज आहे ती थोडी अतिरिक्त काळजी घेण्याची. स्वच्छ पाणी, ताजे अन्न आणि डासांपासून संरक्षण या तीन गोष्टी पाळल्यास तुम्ही आणि तुमचे कुटुंब या पावसाळ्यात पूर्णपणे सुरक्षित राहू शकता. लक्षणे तीव्र वाटल्यास घरगुती उपायांवर अवलंबून न राहता ताबडतोब डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

आनंदी राहा, सुरक्षित राहा आणि पावसाळ्याचा आनंद घ्या!

आजचा हा ब्लॉग तुम्हाला कसा वाटला,हे कमेन्ट बॉक्स मध्ये जरूर लिहा. पुन्हा भेटूया उद्याच्या ब्लॉग मध्ये तोपर्यंत आपली आणि आपल्या परिवाराची काळजी घ्या. स्वस्थ रहा,आनंदी रहा,मस्त जगा. 

  

प्रसाद नातु.

होलीस्टिक हेल्थ कोच

(आरोग्य आणि जीवनशैली विषयांवर लेखन करणारे लेखक)

📝 टीप: हा लेख केवळ माहितीपुरता आहे. कोणताही वैद्यकीय सल्ला घेण्यासाठी आपल्या डॉक्टरांशी संपर्क करावा.