हात पाठीमागे नेण्यासाठी संघर्ष करावा लागतोय?

ब्लॉग सं. 2025/146.

दिनांकः 27 मे, 2025.

मित्रांनो, 

            तुम्ही जर हातापायांचे stretching exercises करत नसाल तर,कधी कपडे वळत घालण्यासाठी किंवा काही वारूण खाली काढण्यासाठी हात वर केला तर,लक्षात येतं की हात वर जातं नाहीये.अन मग आपण कां जात नसेल? त्याच्यासाठी काय उपाय करावेत वगैरे वगैरे विचार करू लागतो अन मग हात व्यवस्थित व्हायला आठ दहा दिवसांचा वेळ लागतोच.आज आपण आजच्या ब्लॉगमधून हे जाणून घेऊ या की, हे असं कां होतं आणि त्याची कारणे आणि उपाय.

सविस्तर:

खांद्याच्या हालचालींवर मर्यादा येणे,हा अनेक व्यक्तींना जाणवणारा सामान्य आरोग्यदोष आहे, विशेषत: वयानुसार.जसे की दैनंदिन कामे, जसे ब्लाउज/बनियन किंवा टी शर्ट घालणे किंवा वस्तू उचलणे, अचानक कठीण होऊ शकते.या परिस्थितीला अनेक आरोग्यविषयक कारणे असू शकतात,ज्यामध्ये रोटेटर कफ दुखापत, गोठलेला खांदा forzen shoulder, संधिवात, बर्साइटिस, आणि टेंडिनाइटिस यांचा समावेश होतो.

रोटेटर कफ दुखापत

रोटेटर कफ हा खांद्याच्या सांध्याभोवती असलेल्या स्नायू आणि टेंडन्सचा समूह आहे, जो खांद्याच्या हालचालींसाठी आवश्यक आहे. या दुखापतीची कारणे:

·        स्नायू फाटणे किंवा नुकसान होणे.

·        वयानुसार होणारी झीज.

·        खांद्यावर अनियमित भार पडणे.

लक्षणे

·        खांद्यामध्ये वेदना आणि अशक्तपणा.

·        हात उंचावणे किंवा मागे हलवणे कठीण होणे.

गोठलेला खांदा (Frozen Shoulder)

गोठलेल्या खांद्यामध्ये मसल्स घट्ट होतात,ज्यामुळे वेदना आणि हालचालींमध्ये कडकपणा येतो.
प्रमुख कारणे

·        मधुमेह किंवा थायरॉईडसारखे चयापचय विकार.

·        दीर्घकाळ खांद्याचा निष्क्रियपणा.

इतर संभाव्य कारणे

1.       संधिवात: सांध्यामधील जळजळ आणि हाडांची झीज.

2.       बर्साइटिस: सांध्याभोवतीच्या द्रवाच्या पिशवेत जळजळ होणे.

3.       टेंडिनाइटिस: टेंडन्समध्ये सूज येणे.

उपचार आणि व्यवस्थापन

यावर उपायांसंबंधी बोलतांना तज्ञ म्हणतात,खांद्याच्या हालचालींवर मर्यादा येणे म्हणजे नेहमीच गंभीर समस्या असेल असे नाही. परंतु वेदना कायम राहिल्यास किंवा हालचाली अजून कठीण झाल्यास वैद्यकीय सल्ला घेणे आवश्यक आहे.

उपचार पद्धती:

1.       औषधे: वेदनाशामक औषधे आणि जळजळ कमी करणाऱ्या गोळ्या.

2.       थेरपी:

o   फिजिओथेरपी: कडकपणा कमी करण्यासाठी नियमित व्यायाम.

o   उष्ण उपचार (Hot packs): सांध्यातील जळजळ कमी करणे.

3.       शस्त्रक्रिया: रोटेटर कफ फाटण्यासारख्या गंभीर अवस्थांमध्ये शस्त्रक्रियेची आवश्यकता असू शकते.

प्रतिबंधक उपाय:

·        नियमित व्यायाम करून खांद्याचे स्नायू मजबूत करणे.

·        दीर्घकाळ एकाच स्थितीत काम केल्यास मधून-मधून विश्रांती घेणे.

·        संतुलित आहाराने हाडे व सांधे निरोगी ठेवणे.

समारोप:

            अशा प्रकारच्या आजारामध्ये ते लवकर लक्षांत येणे आणि त्यावर लवकरात लवकर उपचार घेणे आवश्यक होऊन बसते.कारण दुर्लक्ष केल्यास हा आजार बळावू शकतो आणि त्याचा त्रास वधू शकतो. म्हणून,      सांधेदुखी किंवा खांद्याच्या कडकपणामुळे ग्रस्त असलेल्या व्यक्तींनी,लवकरात लवकर उपचार घेऊन जीवनाचा दर्जा सुधारावा. वेळेवर उपचार आणि नियमित काळजी घेतल्यास ही समस्या दूर होऊ शकते.

आजचा ब्लॉग तुम्हाला कसा वाटला ते, कमेन्ट बॉक्स मध्ये जरूर जरूर लिहा. पुनः भेटूया उद्याच्या ब्लॉगमध्ये तोपर्यंत आपली आणि आपल्या परिवाराची काळजी घ्या.स्वस्थ रहा,आनंदी रहा,मस्त जगा.  

प्रसाद नातु, पुणे.