डोळ्यातून पाणी येतंय?डोळे चिकटलेत? 0505

ब्लाॅग नं.2026/125.

दिनांकः 5 मे, 2026.

मित्रांनो,

आजकालच्या मुलांना म्हणजे नातवंडाना, डोळे येणे ही कल्पनाच खुप भारी वाटते. आपले डोळे तर already आहेत,मग डोळे येतात म्हणजे काय आबा? या प्रश्नाचं उत्तर माझे डोळे किंवा त्याचे डोळे (अर्थात त्याचे न येवोत, ही मनातल्या मनात प्रार्थना) आल्याशिवाय सांगता यायचं नाही.आणि आल्यावरही त्याला डोळे येणे कां म्हणतात, हे सांगता येणं तसं कठीणच.तर सकाळी झोपेतून उठताच तुमच्या डोळ्यांतून पाणी येतंय? पापण्या चिकटल्या आहेत? जाणून घ्या यामागची कारणे आणि उपाय, आजच्या ब्लाॅगमधे.

सविस्तरः

डोळे हे आपल्या शरीराचे अत्यंत महत्त्वाचे आणि संवेदनशील अवयव आहेत. या सुंदर जगाचे दर्शन घडवणारे आपले डोळे केवळ पाहण्याचे काम करत नाहीत, तर ते आपल्या आरोग्याबद्दलचे अनेक संकेतही देतात. आपण बऱ्याचदा ऐकले असेल की, "डोळे बोलके असतात," पण कधीकधी हे डोळे स्वतःच काही समस्या सांगण्याचा प्रयत्न करत असतात. विशेषतः सकाळी झोपेतून उठल्यावर डोळ्यांतून पाणी येणे, पापण्या एकमेकांना चिकटणे किंवा डोळ्यांत जळजळ होणे, अशा समस्या अनेकांना भेडसावतात. लहान मुलांपासून ते वृद्धांपर्यंत कोणालाही हा त्रास होऊ शकतो.

अशा वेळी नक्की काय घडत असते आणि यामागची कारणे काय आहेत, हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.

डोळ्यांतून पाणी येण्याची आणि पापण्या चिकटण्याची प्रमुख कारणेः

डोळ्यांतून सतत पाणी येणे (Watery Eyes) किंवा, सकाळी पापण्यांना चिकट थर जमा होणे ही लक्षणे दुर्लक्षित करू नयेत. याची काही प्रमुख शास्त्रीय कारणे खालीलप्रमाणे आहेत:

1. अ‍ॅलर्जी (Allergies):

डोळ्यांच्या समस्यांमागे ‘अ‍ॅलर्जी’ हे सर्वात सामान्य कारण आहे. आपल्या आजूबाजूच्या वातावरणातील अनेक घटकांमुळे ही अ‍ॅलर्जी होऊ शकते.

घटक: फुलांचे परागकण, गवत, धुळीचे कण, प्रदूषण किंवा सिगारेटचा धूर.

इतर कारणे: घरामध्ये पाळीव प्राणी असल्यास त्यांच्या केसांची अ‍ॅलर्जी, काही विशिष्ट प्रकारचे परफ्यूम, सौंदर्यप्रसाधने (कॉस्मेटिक्स) किंवा काही औषधांची रिअ‍ॅक्शन यामुळेही डोळ्यांना खाज सुटून पाणी येऊ शकते.

याचे परिणाम: डोळे लाल होणे, खाज येणे आणि सकाळी पापण्यांच्या कडांवर चिकट द्रव जमा होणे.2 2.कंझंक्टिवायटिस (Conjunctivitis - डोळे येणे)

हवामानातील बदल, वाढते प्रदूषण किंवा संसर्गजन्य आजारांमुळे ‘कंझंक्टिवायटिस’ची समस्या उद्भवते.

 जेव्हा डोळ्यांच्या पांढऱ्या भागाला कव्हर करणाऱ्या थराचा (Conjunctiva) दाह होतो, तेव्हा डोळे लाल होतात.

 यामुळे डोळ्यांतून सतत पाणी येणे, पापण्यांना चिकट पिवळसर किंवा पांढरट पदार्थ जमा होणे (Crusts) अशी लक्षणे दिसतात. हे संसर्गजन्य असू शकते, त्यामुळे विशेष काळजी घेणे गरजेचे असते.

3.अश्रूंचा मार्ग ब्लॉक होणे (Blocked Tear Ducts):

आपल्या डोळ्यांमधून अश्रू नैसर्गिकरित्या एका मार्गाद्वारे (Naso-lacrimal duct) नाकाकडे वाहून नेले जातात. जेव्हा या मार्गात अडथळा निर्माण होतो, तेव्हा अश्रू बाहेर पडू शकत नाहीत आणि ते डोळ्यांतच साचून राहतात.

 या स्थितीला ‘नॅसो लॅक्रिमल ब्लॉकेज’ असे म्हणतात.

 ही समस्या नवजात बालकांमध्ये अधिक प्रमाणात दिसून येते, जी कालांतराने अनेकदा नैसर्गिकरित्या बरी होते. मात्र, प्रौढांमध्येही काही कारणांमुळे हा मार्ग ब्लॉक होऊ शकतो.

हा त्रास टाळण्यासाठी काय करावे?

डोळे हे अत्यंत नाजूक असतात, त्यामुळे कोणताही घरगुती उपाय करण्यापूर्वी किंवा डोळ्यांत काहीही टाकण्यापूर्वी, डॉक्टरांचा सल्ला घेणे सर्वात उत्तम ठरते. तरीही, प्राथमिक स्वरूपात खालील गोष्टींची काळजी तुम्ही घेऊ शकता:

डोळे चोळू नका: डोळ्यांत पाणी येत असेल किंवा खाज असेल, तर डोळे हाताने चोळणे टाळा. यामुळे संसर्ग वाढण्याची शक्यता असते.

स्वच्छता राखा: सकाळी उठल्यावर डोळ्यांवर स्वच्छ थंड पाणी शिंपडा. पापण्यांना चिकटलेला कोरडा थर, स्वच्छ आणि मऊ सुती कापडाने हळुवारपणे पुसून घ्या.

गरम शेक (Warm Compress): जर डोळे लाल झाले असतील, किंवा इन्फेक्शनमुळे पापण्या चिकटल्या असतील, तर स्वच्छ कापड कोमट पाण्यात भिजवून, पिळून ते काही काळ डोळ्यांवर ठेवा. यामुळे डोळ्यांना आराम मिळतो.

पाळीव प्राण्यांपासून अंतर: जर तुम्हाला ठराविक वेळीच हा त्रास होत असेल, तर तुमच्या घरातील पाळीव प्राण्यांच्या संपर्कात आल्यामुळे अ‍ॅलर्जी होत नाही ना, याची खात्री करा.

डॉक्टरांचा सल्ला: जर डोळ्यांतून सतत पाणी येत असेल, दृष्टी धूसर होत असेल किंवा डोळे प्रचंड लाल झाले असतील, तर घरगुती उपायांवर अवलंबून न राहता त्वरित नेत्रतज्ज्ञांना (Ophthalmologist) दाखवा.

लहान मुलांच्या बाबतीत, अश्रूंचा मार्ग ब्लॉक झाला असल्यास डॉक्टर अनेकदा डोळ्यांचे काही व्यायाम (Massage techniques) सुचवतात किंवा काही विशेष औषधे देतात. काही प्रकरणांत ‘डीसीआर’ (DCR - Dacryocystorhinostomy) सारख्या शस्त्रक्रियेचीही गरज भासू शकते, जी अत्यंत सुरक्षित आणि प्रभावी असते.

समारोपः

थोडक्यात सांगायचे तर,डोळ्यांची काळजी घेणे म्हणजे आयुष्यातील आनंदाची काळजी घेणे आहे. त्यामुळे या लक्षणांकडे दुर्लक्ष न करता, वेळीच योग्य उपाययोजना करून आपल्या डोळ्यांचे आरोग्य जपायला हवे.

आजचा हा ब्लॉग तुम्हाला कसा वाटला,हे कमेन्ट बॉक्स मध्ये जरूर लिहा. पुन्हा भेटूया उद्याच्या ब्लॉग मध्ये तोपर्यंत आपली आणि आपल्या परिवाराची काळजी घ्या. स्वस्थ रहा,आनंदी रहा,मस्त जगा. 

 

प्रसाद नातु.

होलीस्टिक हेल्थकोच

(आरोग्य आणि जीवनशैली विषयांवर लेखन करणारे लेखक)

📝 टीप: हा लेख केवळ माहितीपुरता आहे. कोणताही वैद्यकीय सल्ला घेण्यासाठी आपल्या डॉक्टरांशी संपर्क करावा.