तुम्ही खाताय तो गूळ शुद्ध आहे का?

 ब्लॉग नं. 2026/ 083.

दिनांक: 24 मार्च, 2026.

मित्रांनो,

सावधान! तुम्ही खाताय तो गूळ शुद्ध आहे का? FSSAI ने सांगितली भेसळ ओळखण्याची सोपी पद्धत

साखरेला एक आरोग्यदायी पर्याय म्हणून,आजकाल घराघरांत गुळाचा वापर वाढला आहे. मग तो चहा असो, गुळाची लापशी असो किंवा पुरणपोळी, गुळाशिवाय भारतीय पक्वान्न अपूर्ण आहेत.परंतु,तुम्ही विकत आणलेला गूळ खरोखरच शुद्ध आहे की,त्यात घातक रसायने आणि खडूची पावडर मिसळली आहे? नुकतेच 'भारतीय अन्न सुरक्षा आणि मानके प्राधिकरणाने' (FSSAI) ग्राहकांच्या आरोग्यासाठी गुळाची शुद्धता तपासण्याची एक अत्यंत सोपी घरगुती चाचणी शेअर केली आहे.याबद्दल आजच्या ब्लॉगमध्ये जाणून घेऊ या.

सविस्तर:

घरीच कशी करावी गुळाची शुद्धता चाचणी? (DIY Test):

ही चाचणी करण्यासाठी तुम्हाला कोणत्याही महागड्या उपकरणाची गरज नाही, फक्त पाणी आणि काचेचा ग्लास पुरेसा आहे:

1.       तुकडा घ्या: गुळाचा एक लहान तुकडा घ्या.

2.       पाण्यात टाका: एका काचेच्या पारदर्शक ग्लासमध्ये स्वच्छ पाणी घ्या आणि त्यात तो गुळाचा तुकडा टाका.

3.       निरीक्षण करा: काही मिनिटे तो तुकडा पाण्यात तसाच राहू द्या.

निकाल कसा ओळखाल?

·        शुद्ध गूळ: जर गूळ पाण्यात पूर्णपणे विरघळला आणि पाण्याचा रंग बदलण्याव्यतिरिक्त तळाशी काहीही शिल्लक राहिले नाही, तर तो गूळ शुद्ध आहे.

·        भेसळयुक्त गूळ: जर ग्लासच्या तळाशी पांढरट कण, कचरा किंवा पावडर साचलेली दिसली, तर समजावे की त्यात खडूची पावडर किंवा इतर अशुद्ध घटक मिसळलेले आहेत.

भेसळयुक्त गूळ आरोग्यासाठी घातक का?

पारंपारिक पद्धतीने ऊसाचा रस उकळून कोणताही रासायनिक वापर न करता गूळ बनवला जातो. मात्र, काही विक्रेते गुळाचा रंग अधिक आकर्षक (चमकदार पिवळा) करण्यासाठी किंवा वजन वाढवण्यासाठी त्यात रसायने आणि खडूची पावडर मिसळतात. अशा भेसळयुक्त गुळाच्या नियमित सेवनाने पोटाचे विकार आणि इतर गंभीर आरोग्य समस्या उद्भवू शकतात.

शुद्ध गूळ ओळखण्याच्या इतर ३ महत्त्वाच्या टिप्स:

पाण्याच्या चाचणीव्यतिरिक्त, खरेदी करताना खालील गोष्टींकडे लक्ष द्या:

·        रंग: शुद्ध गुळाचा रंग सोनेरी-तपकिरी ते गडद-तपकिरी असतो. जर गूळ अतिशय चमकदार किंवा भडक पिवळा दिसत असेल, तर त्यात लेड क्रोमेट किंवा इतर रसायने असण्याची दाट शक्यता असते.

·        पोत (Texture): शुद्ध गूळ कडक असतो, पण तो फोडताना थोडासा मऊ जाणवतो. त्यात स्फटिक (Crystals) नसावेत.

·        चव: गुळाची चव नैसर्गिकरित्या गोड असावी. जर चवीला तो थोडा खारट किंवा कडवट लागत असेल, तर त्यात सोडा किंवा इतर खनिजांची भेसळ असू शकते.

समारोप:

अन्न सुरक्षा ही आपल्या सर्वांची जबाबदारी आहे. FSSAI सारख्या संस्थांनी दिलेल्या या साध्या टिप्स वापरून आपण आपल्या कुटुंबाला भेसळयुक्त अन्नापासून वाचवू शकतो. पुढच्या वेळी गूळ वापरण्यापूर्वी ही 'पाणी चाचणी' नक्की करून पहा!

आजचा हा ब्लॉग तुम्हाला कसा वाटला,हे कमेन्ट बॉक्स मध्ये जरूर लिहा. पुन्हा भेटूया उद्याच्या ब्लॉग मध्ये तोपर्यंत आपली आणि आपल्या परिवाराची काळजी घ्या. स्वस्थ रहा,आनंदी रहा,मस्त जगा. 

 

 प्रसाद नातु.

(आरोग्य आणि जीवनशैली विषयांवर लेखन करणारे लेखक)

अस्वीकरण: हा लेख केवळ माहितीवर आणि या क्षेत्रातील तज्ञांनी व्यक्त केलेल्या मतांवर आधारित आहे. कोणताही वैद्यकीय सल्ला घेण्यासाठी आपल्या डॉक्टरांशी संपर्क करावा.