मधूमेहाचा पायावर होणारा परिणाम

 Blog No. 2024/ 109.  

Date: 28th,May 2024

मित्रांनो,

            मधुमेहाबद्दल एकच गोष्ट वारंवार बोलली जाते की, मधुमेह झाला की रक्तातील साखरेची पातळी वाढते. पण मधुमेह एवढ्या पुरता मर्यादित नसतो.हाय ब्लड शुगर म्हणजे रक्तातील साखरेची पातळी नेहमी जास्त असेल, तर मधुमेही व्यक्तीच्या पायावर देखिल याचा परिणाम होत असतो.ज्याच्याकडे दुर्लक्ष होत असते. आजच्या ब्लॉगमध्ये आपण मधुमेहामुळे पुरुषांच्या पायांवर आणि पावलांवर होणाऱ्या दुष्परिणामांबाबत चर्चा करणार आहोत.

सविस्तर:

            मधुमेह हा आजार (disease) नसून एक चयापचय विकार (disorder) आहे,जो रक्तातील साखरेच्या उच्च पातळी द्वारे दर्शविला जातो.ज्याची लक्षणे बहुतेकदा तहान वाढणे, वारंवार लघवीला जावे लागणे आणि अचानक वजन कमी होणे ही आहेत.तथापि, मधुमेहाचे परिणाम या लक्षणांच्या पलीकडे वाढू शकतात, विशेषतः पुरुषांमध्ये.रक्तातील उच्च साखरेच्या पातळीमुळे पाय आणि पावलांवर परिणाम होतो.पुरुषांमध्ये मधुमेह लवकर ओळखण्यासाठी आणि व्यवस्थापनासाठी ही कमी माहित असलेली लक्षणे समजून घेणे आवश्यक आहे. पुरुषांमधील मधुमेहाची चिंताजनक चिन्हे पाहू या.

पुरुषांच्या पायांवर आणि पावलांवर परिणाम करणाऱ्या मधुमेहाची 6 दुर्लक्षित चिन्हे:-

1.       सतत मुंग्या येणे किंवा बधीरपणा: मधुमेहामुळे मज्जातंतूंच्या नुकसानीच्या सुरुवातीच्या सूचकांपैकी एक म्हणजे पाय आणि पावलांमध्ये सतत मुंग्या येणे किंवा ते सुन्न होणे.ही संवेदना,ज्याचे वर्णन अनेकदा पिन आणि सुया टोचणे म्हणून केले जाते.ते दीर्घकाळापर्यंत रक्तातील उच्च साखरेमुळे मज्जातंतूंच्या संभाव्य नुकसानाबाबत सूचित करते.

2.       जळजळ होणे: पुरुषांना, विशेषत: त्यांच्या पायांच्या तळव्यामध्ये जळजळ होत असेल तर,त्यांना मधुमेह न्यूरोपॅथीचा अनुभव येत आहे असेसमजावे.ही अस्वस्थता रात्री वाढू शकते आणि झोपेमध्ये व्यत्यय आणू शकते,ज्याकडे लक्ष न दिल्यास जीवनाच्या एकूण गुणवत्तेवर परिणाम होतो.

3.       जखमा हळू बऱ्या होणे: रक्तातील साखरेचे प्रमाण वाढल्याने रक्ताभिसरण बिघडू शकते आणि जखमा बरे करण्याची शरीराची क्षमता कमी होते.मधुमेह असलेल्यापुरुषांच्या लक्षात येऊ शकते की,त्यांच्या पायांवर किंवा पावलांवर कट,जखमा किंवा फोड बरे होण्यास नेहमीपेक्षा जास्त वेळ लागतो आहे.या हळूहळू बऱ्या होणाऱ्या जखमांकडे दुर्लक्ष केल्यास संक्रमण आणि गुंतागुंत होण्याचा धोका वाढू शकतो.

4.       त्वचेच्या संरचनेत बदल: मधुमेहामुळे त्वचेच्या संरचनेत बदल होऊ शकतात, ज्यामुळे ती कोरडी, भेगायुक्त किंवा सॉफ्ट दिसू शकते.अल्सर आणि संक्रमणासारखी गुंतागुंत टाळण्यासाठी योग्य मॉइश्चरायझिंग आणि अन्नाची काळजी घेणे आवश्यक आहे.

5.      लेग क्रॅम्प्स: पायांच्या क्रॅम्पची विविध कारणे असू शकतात, परंतु ती मधुमेहाशी देखील जोडलेली असू शकतात.रक्तातील उच्च साखरेची पातळी असलेल्या पुरुषांना, विशेषतः रात्रीच्या वेळी, वारंवार पायात  पेटके येण्याचा अनुभव येतो या क्रॅम्प्समुळे झोपेमध्ये व्यत्यय येऊ शकतो आणि यावर प्रभावीपणे नियंत्रण न ठेवल्यास दैनंदिन कामांवर परिणाम होऊ शकतो.

.       कमी संवेदना:

मधुमेह-संबंधित मज्जातंतूंच्या नुकसानीमुळे पाय आणि पावलांमध्ये संवेदना कमी होऊ शकतात,ज्यामुळे जखम किंवा अस्वस्थता शोधणे कठीण होते.कमी संवेदनशीलतेमुळे पुरुष अनवधानाने संसर्गाच्या लक्षणांकडे दुर्लक्ष करू शकतात, उपचार न केल्यास गंभीर गुंतागुंत होण्याचा धोका वाढतो. पुरुषांच्या पाय आणि पावलांमधील मधुमेहाची ही दुर्लक्षित चिन्हे ओळखणे आणि त्यावर वेळेवर उपाय करणे गरजेचे आहे.

समारोप:-

मधुमेही पुरुषांनी त्यांच्या रक्तातील साखरेची पातळी जास्त आहे हे दर्शविणारी ही लक्षणे जाणून घेऊन, त्यावर त्वरित इलाज करायला हवा.कारण यामुळे इन्फेक्शन (संक्रमण) होण्याचे प्रमाण वाढू शकते.तुमच्या पायांचे एकदा व्यवस्थित निरीक्षण करा,विशेषतः पोटऱ्या आणि पावले यांचे.आणि तुम्हाला काही वेगळे आढळल्यास नक्कीच तुमची रक्तातील साखरेची पातळी जास्त असू शकते.ती एकदा तपासून घ्या.कदाचित तुम्ही ग्लुकोमिटरवर चेक कराल आणि कमी असेल तर एकदा Hba1C चेक करून घ्या.  

तुम्हाला आजचा ब्लॉग कसा वाटला ते कमेन्ट बॉक्स मध्ये जरूर लिहा. पुढचा ब्लॉग येईपर्यंत आपली आणि आपल्या परिवाराची काळजी घ्या. स्वस्थ रहा,आनंदी रहा,मस्त जगा. 

प्रसाद नातु, पुणे.