ब्लाॅग नं.2026/117. दिनांक:-27 एप्रिल,2026. मित्रांनो , रिकाम्या हातांचे मर्म: जुने सोडल्याशिवाय नवीन मिळणार कसं ? आपल्याकडे एक म्हण आहे , ' जुने जावे नूतन यावे '. ऐकायला हे जितके सोपं वाटतं , तितकंच आचरणात आणायला कठीण असतं.मानवी स्वभाव मुळातच ' संग्रह ' करण्याचा आहे.मग तो संग्रह वस्तूंचा असो , आठवणींचा असो किंवा मनात साठवलेल्या जुन्या रागाचा.पण आपण कधी हा विचार केला आहे का , की जर आपले दोन्ही हात जुन्या ओझ्याने भरलेले असतील , तर नियती जेव्हा आपल्याला काहीतरी नवीन देऊ इच्छिते , तेव्हा ते स्वीकारायला आपले हात रिकामे कुठे आहेत ? यालाच रिकाम्या हातांचे मर्म ' असे म्हणतात.आज याच विषयावर सविस्तर बोलू या. सविस्तरः  1.  संचय करण्याची वृत्ती : प्रगतीतील अडथळा- बऱ्याचदा आपण एखादी वस्तू वर्षानुवर्षे वापरत नाही , तरीही ती टाकून देत नाही.कारण असतं   ' अटॅचमेंट '. हीच गोष्ट विचारांच्या बाबतीतही घडते.कोणाबद्दल तरी असलेला जुना राग , भूतकाळातील अपयशाची भीती किंवा "मीच बरोबर आहे" हा अहंकाराचा ठाम विचार , आपण हे सर्व इतक्या घट्ट धरून ठेवतो की ...

  ब्लॉग नं.2026/116 दिनांक: 26 एप्रिल 2026. मित्रांनो ,           आजच्या काळात ' व्हिटॅमिन डी ' (Vitamin D) हे आरोग्याच्या जगातील सर्वात लाडकं सप्लिमेंट बनलं आहे. हाडे मजबूत करणे , रोगप्रतिकारशक्ती वाढवणे आणि मन:स्थिती सुधारणे यासाठी हे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. विशेषतः भारतीयांमध्ये याची मोठी कमतरता आढळते , त्यामुळे डॉक्टर आणि आरोग्य तज्ज्ञ हे सप्लिमेंट घेण्याचा सल्ला देतात. परंतु , " अति तिथे माती" ही म्हण व्हिटॅमिन डीच्या बाबतीतही खरी ठरते. गरजेपेक्षा जास्त व्हिटॅमिन डी घेणे तुमच्या जीवावर बेतू शकते. आजच्या ब्लॉगमध्ये आपण या विषयावर सविस्तर चर्चा करूया. सविस्तर: ⚠️ व्हिटॅमिन डी इतर व्हिटॅमिन्सपेक्षा वेगळे का आहे ? व्हिटॅमिन सी सारखी जीवनसत्त्वे पाण्यात विरघळणारी असतात , जी शरीराबाहेर सहज टाकली जातात. मात्र , व्हिटॅमिन डी हे चरबी-विद्राव्य ( Fat-soluble) आहे. याचा अर्थ असा की,ते शरीरातील पेशींमद्धे ( Tissues) जमा होते.ते सहजपणे शरीराबाहेर पडत नाही.कालांतराने याची पातळी धोकादायक मर्यादेपर्यंत वाढू शकते.सूर्यप्रकाश किंवा अन्नातून व्हिटॅमिन ...

  ब्लॉग नं. 2026/115. दिनांक: 25 एप्रिल , 2026.   मित्रांनो ,             मला आठवतंय, 20 तारखेला,मी प्रत्येक जेवणानंतर दहा मिनिटे चालायला हवं,आणि त्यामुळे होणारे फायदे यावर एक ब्लॉग लिहिला होता.आज एक पोस्ट माझ्या वाचनांत आली, जेवणानंतर काय नाही करायला हवे. आजच्या ब्लॉगच्या माध्यमातून ते मी तुम्हाला शेअर करत आहे.        सविस्तर: तुम्ही काय खाता याकडे जर तुम्ही लक्ष देत असाल , तर तुम्हाला हे माहित असले पाहिजे की,जेवणानंतर तुम्ही काय करता,हे देखील तितकेच महत्त्वाचे आहे , कारण त्याचा तुमच्या पचनक्रियेवर आणि रक्तातील साखरेच्या पातळीवर परिणाम होतो.तुम्ही झोपून राहता की थोडा वेळ चालता , यावर तुमचे शरीर अन्न कसे पचवते हे अवलंबून असते. जयपूर येथील सीके बिर्ला हॉस्पिटलमधील मधुमेह आणि अंतःस्रावशास्त्र विभागातील डॉ. हेताश्वी गोंदलिया यांनी सांगितले की , “ जेवणानंतर लोकांच्या अशा अनेक सवयी आहेत , ज्यामुळे केवळ पचनक्रियाच बिघडत नाही , तर रक्तातील साखरेची पातळीही बिघडते.”    ...

ब्लॉग नं. 2026/114 दिनांक: 24, एप्रिल 2026. मित्रांनो , अचानक डोळ्यासमोर अंधारी येणे आणि चक्कर ? दैनंदिन धावपळीत अनेकदा , आपल्याला अचानक डोळ्यासमोर अंधारी आल्यासारखं वाटतं किंवा चक्कर ( Dizziness) येते.कधीतरी असं होणं सामान्य असलं , तरी वारंवार होणारी ही ' अंधारी ' ,शरीरातील एखाद्या मोठ्या बदलाचे संकेत असू शकते.आजच्या या लेखात आपण ही लक्षणे का जाणवतात आणि त्यावर घरगुती व आयुर्वेदिक उपाय काय आहेत , हे सविस्तर जाणून घेऊया. सविस्तर: 🩺 ही लक्षणे का जाणवतात ? ( वैद्यकीय कारणे) जेव्हा आपल्या मेंदूला किंवा डोळ्यांना होणारा रक्तपुरवठा , ऑक्सिजन किंवा ऊर्जेचा पुरवठा विस्कळीत होतो , तेव्हा शरीर आपल्याला चक्करीच्या स्वरूपात इशारा देते. याची मुख्य कारणे खालीलप्रमाणे आहेत: ·         रक्तदाबातील चढउतार ( Low BP): रक्तदाब अचानक कमी झाल्यामुळे,मेंदूपर्यंत रक्त योग्य प्रमाणात पोहोचत नाही , ज्यामुळे डोळ्यासमोर अंधारी येते. ·         रक्तातील साखर कमी होणे ( Hypoglycemia): दीर्घकाळ उपाशी राहिल्यामुळे,मेंदूला मिळणार...

  ब्लॉग नं. 2026/11 3 , दिनांक: 2 3 एप्रिल, 2026.    मित्रांनो, थकवा आणि केसगळतीकडे दुर्लक्ष करताय ? आजच्या धकाधकीच्या जीवनात आपल्याला सतत थकवा जाणवणे , सकाळी उठल्यावरही उत्साह न वाटणे किंवा अचानक केस गळायला लागणे , या गोष्टी सामान्य वाटू शकतात.पण याला ' वर्क स्ट्रेस ' किंवा ' बदलता ऋतू ' म्हणतो. पण खरं तर , तुमचे शरीर तुम्हाला आतून काहीतरी सांगण्याचा प्रयत्न करत आहे.बघू या,देशात करण्यात आलेले एक सर्वेक्षण काय सांगतंय. संविस्तर: भारतातील एका मोठ्या सर्वेक्षणात असे दिसून आले आहे की , अगदी सकस आहार घेणाऱ्यांमध्येही व्हिटॅमिन बी 12 , व्हिटॅमिन डी आणि लोहाची ( Iron) मोठी कमतरता आढळत आहे. ही कमतरता शांतपणे तुमच्या शरीराचे नुकसान करत असते. पोषक तत्वांची ' मूक ' भूमिका: का आहे ही कमतरता घातक ? जेव्हा या तीन घटकांची पातळी खालावते , तेव्हा शरीर हळूहळू संकेत देऊ लागते: व्हिटॅमिन बी 12: हे मज्जातंतूंचे आरोग्य आणि मेंदूच्या कार्यासाठी अत्यंत आवश्यक आहे. याच्या कमतरतेमुळे विसरभोळेपणा , हात-पायांना मुंग्या येणे आणि प्रचंड मानसिक थकवा ज...

  ब्लॉग नं. 2026/11 2 , दिनांक: 2 2 एप्रिल, 2026.   मित्रांनो, रक्तातील साखर नियंत्रित करण्यासाठी ' ओटमील ' खाताना या चुका टाळा! आजच्या धावपळीच्या जीवनात, ' ओट्स ' हा अनेकांचा आवडता नाश्ता बनला आहे.वजन कमी करण्यासाठी,किंवा रक्तातील साखर ( Blood Sugar) नियंत्रित ठेवण्यासाठी,ओट्स खाणे फायदेशीर मानले जाते. मात्र , तुम्ही कोणत्या प्रकारचे ओट्स निवडता,आणि ते कसे बनवता , यावर तुमचे आरोग्य अवलंबून असते. चुकीच्या पद्धतीमुळे ओट्स खाऊनही,रक्तातील साखर वाढू शकते. चला तर मग , रक्तातील साखर स्थिर ठेवण्यासाठी,ओट्सची योग्य निवड कशी करावी , हे आजच्या ब्लॉगमध्ये सविस्तर जाणून घेऊया. सविस्तर: 1 . ओट्सचा ' ग्लायसेमिक इंडेक्स ' (GI) महत्त्वाचा: कोणतेही अन्न खाल्ल्यावर,रक्तातील साखर किती वेगाने वाढते , हे ग्लायसेमिक इंडेक्स ( GI) वरून ठरते. ओट्सवर जितकी जास्त प्रक्रिया केलेली असते , तितका त्यांचा GI जास्त असतो. स्टील-कट ओट्स: यांचा GI सर्वात कमी (सुमारे 42) असतो.हे पचायला जड असतात , त्यामुळे रक्तातील साखर हळूहळू वाढते. रोल्ड ओट्स: यांचा GI मध्यम ...

ब्लॉग नं. 2026/111, दिनांक: 21 एप्रिल, 2026.    मित्रांनो, किडनी स्टोन: केवळ अयोग्य आहाराचा परिणाम नाही रक्त गाळणे , विषारी पदार्थ काढून टाकणे आणि शरीरातील खनिजे व द्रवांचे संतुलन राखणे यामध्ये मूत्रपिंड (किडनी) महत्त्वाची भूमिका बजावतात. तथापि , जेव्हा लघवीमध्ये अतिरिक्त कॅल्शियम , ऑक्झॅलेट किंवा युरिक ऍसिड जमा होते , तेव्हा त्याचे स्फटिकीकरण होऊन हळूहळू किडनी स्टोन तयार होऊ शकतात. हे खडे लहान स्फटिकांपासून ते मूत्रपिंड किंवा मूत्रमार्ग बंद करणाऱ्या मोठ्या गोळ्यांपर्यंत असू शकतात. आजच्या या विषयावर सविस्तर जाणून घेऊ. सविस्तर: शरीरातील पाण्याची कमतरता (डिहायड्रेशन) , जास्त मीठ किंवा प्रथिने सेवन आणि अयोग्य जीवनशैलीच्या निवडींमुळे धोका वाढतो , पण तज्ञ असा इशारा देतात की अनुवांशिकता देखील यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावते. किडनी स्टोन शरीरावर कसा परिणाम करतात : लहान खड्यांमुळे अस्वस्थता जाणवत नाही , परंतु मोठे खडे मूत्रमार्ग बंद करू शकतात , ज्यामुळे तीव्र वेदना , जळजळ किंवा लघवीतून रक्त येऊ शकते. जे खडे मूत्रपिंड किंवा मूत्रवाहिनीमध्ये जास्त काळ अडकून राहतात , ते लघव...