ब्लॉग नं. 2026/115. दिनांक: 25 एप्रिल , 2026.   मित्रांनो ,             मला आठवतंय, 20 तारखेला,मी प्रत्येक जेवणानंतर दहा मिनिटे चालायला हवं,आणि त्यामुळे होणारे फायदे यावर एक ब्लॉग लिहिला होता.आज एक पोस्ट माझ्या वाचनांत आली, जेवणानंतर काय नाही करायला हवे. आजच्या ब्लॉगच्या माध्यमातून ते मी तुम्हाला शेअर करत आहे.        सविस्तर: तुम्ही काय खाता याकडे जर तुम्ही लक्ष देत असाल , तर तुम्हाला हे माहित असले पाहिजे की,जेवणानंतर तुम्ही काय करता,हे देखील तितकेच महत्त्वाचे आहे , कारण त्याचा तुमच्या पचनक्रियेवर आणि रक्तातील साखरेच्या पातळीवर परिणाम होतो.तुम्ही झोपून राहता की थोडा वेळ चालता , यावर तुमचे शरीर अन्न कसे पचवते हे अवलंबून असते. जयपूर येथील सीके बिर्ला हॉस्पिटलमधील मधुमेह आणि अंतःस्रावशास्त्र विभागातील डॉ. हेताश्वी गोंदलिया यांनी सांगितले की , “ जेवणानंतर लोकांच्या अशा अनेक सवयी आहेत , ज्यामुळे केवळ पचनक्रियाच बिघडत नाही , तर रक्तातील साखरेची पातळीही बिघडते.”    ...

ब्लॉग नं. 2026/114 दिनांक: 24, एप्रिल 2026. मित्रांनो , अचानक डोळ्यासमोर अंधारी येणे आणि चक्कर ? दैनंदिन धावपळीत अनेकदा , आपल्याला अचानक डोळ्यासमोर अंधारी आल्यासारखं वाटतं किंवा चक्कर ( Dizziness) येते.कधीतरी असं होणं सामान्य असलं , तरी वारंवार होणारी ही ' अंधारी ' ,शरीरातील एखाद्या मोठ्या बदलाचे संकेत असू शकते.आजच्या या लेखात आपण ही लक्षणे का जाणवतात आणि त्यावर घरगुती व आयुर्वेदिक उपाय काय आहेत , हे सविस्तर जाणून घेऊया. सविस्तर: 🩺 ही लक्षणे का जाणवतात ? ( वैद्यकीय कारणे) जेव्हा आपल्या मेंदूला किंवा डोळ्यांना होणारा रक्तपुरवठा , ऑक्सिजन किंवा ऊर्जेचा पुरवठा विस्कळीत होतो , तेव्हा शरीर आपल्याला चक्करीच्या स्वरूपात इशारा देते. याची मुख्य कारणे खालीलप्रमाणे आहेत: ·         रक्तदाबातील चढउतार ( Low BP): रक्तदाब अचानक कमी झाल्यामुळे,मेंदूपर्यंत रक्त योग्य प्रमाणात पोहोचत नाही , ज्यामुळे डोळ्यासमोर अंधारी येते. ·         रक्तातील साखर कमी होणे ( Hypoglycemia): दीर्घकाळ उपाशी राहिल्यामुळे,मेंदूला मिळणार...

  ब्लॉग नं. 2026/11 3 , दिनांक: 2 3 एप्रिल, 2026.    मित्रांनो, थकवा आणि केसगळतीकडे दुर्लक्ष करताय ? आजच्या धकाधकीच्या जीवनात आपल्याला सतत थकवा जाणवणे , सकाळी उठल्यावरही उत्साह न वाटणे किंवा अचानक केस गळायला लागणे , या गोष्टी सामान्य वाटू शकतात.पण याला ' वर्क स्ट्रेस ' किंवा ' बदलता ऋतू ' म्हणतो. पण खरं तर , तुमचे शरीर तुम्हाला आतून काहीतरी सांगण्याचा प्रयत्न करत आहे.बघू या,देशात करण्यात आलेले एक सर्वेक्षण काय सांगतंय. संविस्तर: भारतातील एका मोठ्या सर्वेक्षणात असे दिसून आले आहे की , अगदी सकस आहार घेणाऱ्यांमध्येही व्हिटॅमिन बी 12 , व्हिटॅमिन डी आणि लोहाची ( Iron) मोठी कमतरता आढळत आहे. ही कमतरता शांतपणे तुमच्या शरीराचे नुकसान करत असते. पोषक तत्वांची ' मूक ' भूमिका: का आहे ही कमतरता घातक ? जेव्हा या तीन घटकांची पातळी खालावते , तेव्हा शरीर हळूहळू संकेत देऊ लागते: व्हिटॅमिन बी 12: हे मज्जातंतूंचे आरोग्य आणि मेंदूच्या कार्यासाठी अत्यंत आवश्यक आहे. याच्या कमतरतेमुळे विसरभोळेपणा , हात-पायांना मुंग्या येणे आणि प्रचंड मानसिक थकवा ज...

  ब्लॉग नं. 2026/11 2 , दिनांक: 2 2 एप्रिल, 2026.   मित्रांनो, रक्तातील साखर नियंत्रित करण्यासाठी ' ओटमील ' खाताना या चुका टाळा! आजच्या धावपळीच्या जीवनात, ' ओट्स ' हा अनेकांचा आवडता नाश्ता बनला आहे.वजन कमी करण्यासाठी,किंवा रक्तातील साखर ( Blood Sugar) नियंत्रित ठेवण्यासाठी,ओट्स खाणे फायदेशीर मानले जाते. मात्र , तुम्ही कोणत्या प्रकारचे ओट्स निवडता,आणि ते कसे बनवता , यावर तुमचे आरोग्य अवलंबून असते. चुकीच्या पद्धतीमुळे ओट्स खाऊनही,रक्तातील साखर वाढू शकते. चला तर मग , रक्तातील साखर स्थिर ठेवण्यासाठी,ओट्सची योग्य निवड कशी करावी , हे आजच्या ब्लॉगमध्ये सविस्तर जाणून घेऊया. सविस्तर: 1 . ओट्सचा ' ग्लायसेमिक इंडेक्स ' (GI) महत्त्वाचा: कोणतेही अन्न खाल्ल्यावर,रक्तातील साखर किती वेगाने वाढते , हे ग्लायसेमिक इंडेक्स ( GI) वरून ठरते. ओट्सवर जितकी जास्त प्रक्रिया केलेली असते , तितका त्यांचा GI जास्त असतो. स्टील-कट ओट्स: यांचा GI सर्वात कमी (सुमारे 42) असतो.हे पचायला जड असतात , त्यामुळे रक्तातील साखर हळूहळू वाढते. रोल्ड ओट्स: यांचा GI मध्यम ...

ब्लॉग नं. 2026/111, दिनांक: 21 एप्रिल, 2026.    मित्रांनो, किडनी स्टोन: केवळ अयोग्य आहाराचा परिणाम नाही रक्त गाळणे , विषारी पदार्थ काढून टाकणे आणि शरीरातील खनिजे व द्रवांचे संतुलन राखणे यामध्ये मूत्रपिंड (किडनी) महत्त्वाची भूमिका बजावतात. तथापि , जेव्हा लघवीमध्ये अतिरिक्त कॅल्शियम , ऑक्झॅलेट किंवा युरिक ऍसिड जमा होते , तेव्हा त्याचे स्फटिकीकरण होऊन हळूहळू किडनी स्टोन तयार होऊ शकतात. हे खडे लहान स्फटिकांपासून ते मूत्रपिंड किंवा मूत्रमार्ग बंद करणाऱ्या मोठ्या गोळ्यांपर्यंत असू शकतात. आजच्या या विषयावर सविस्तर जाणून घेऊ. सविस्तर: शरीरातील पाण्याची कमतरता (डिहायड्रेशन) , जास्त मीठ किंवा प्रथिने सेवन आणि अयोग्य जीवनशैलीच्या निवडींमुळे धोका वाढतो , पण तज्ञ असा इशारा देतात की अनुवांशिकता देखील यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावते. किडनी स्टोन शरीरावर कसा परिणाम करतात : लहान खड्यांमुळे अस्वस्थता जाणवत नाही , परंतु मोठे खडे मूत्रमार्ग बंद करू शकतात , ज्यामुळे तीव्र वेदना , जळजळ किंवा लघवीतून रक्त येऊ शकते. जे खडे मूत्रपिंड किंवा मूत्रवाहिनीमध्ये जास्त काळ अडकून राहतात , ते लघव...

  ब्लॉग नं. 2026/110, दिनांक: 20 एप्रिल, 2026.   मित्रांनो, प्रत्येक जेवणानंतर 10 मिनिटे चालल्यास काय होते ? आपल्यापैकी बरेच जण,आरोग्याच्या बाबतीत गोष्टी उगाचच गुंतागुंतीच्या करतात.आपल्या हे लक्षात येत नाही की , साध्या आणि छोट्या गोष्टी,आपले आरोग्य सुधारण्यास आणि ते नियंत्रणात ठेवण्यास,मदत करू शकतात.जेव्हा दररोज ठराविक पावले चालण्याचा किंवा चालण्याचा प्रश्न येतो , तेव्हा आपल्यापैकी बहुतेक जण मोठी उद्दिष्ट्ये ठेवतात. तथापि , संशोधनात असे दिसून आले आहे की , दिवसभरात 1 तास चालण्यापेक्षा दिवसभरात थोड्या-थोड्या वेळासाठी चालणे अधिक चांगले आहे.या विषयी अधिक जाणून घेऊ आजच्या ब्लॉगमध्ये. सविस्तर: अनेक आहारतज्ज्ञ आणि डॉक्टरांनी,प्रत्येक जेवणानंतर 10 मिनिटे चालण्याच्या महत्त्वावर नेहमीच भर दिला आहे. या सोप्या उपायाचे अनेक फायदे आहेत आणि त्यातील एक मोठा फायदा म्हणजे , यामुळे रक्तातील साखरेची पातळी नियंत्रणात ठेवण्यास मदत होते. यामागील विज्ञान समजून घ्यायचे आहे का ? चला तर मग , ते तुम्हाला सविस्तरपणे सांगतो.प्रत्येक जेवणानंतर , शरीर अन्नाचे ग्लुकोजमध्ये रूपांतर करण्यास मदत करते ...

  ब्लॉग नं. 2026/109. दिनांक: 19 एप्रिल, 2026.   मित्रांनो,             काही वेळेस रक्त चाचणी केली आणि ब्लड रिपोर्ट आला की, आपल्या लक्षात येतं की, सूर्यप्रकाशात राहूनही व्हिटॅमिन डीची कमतरता आहे.खरं तर,आपल्याला लहानपणापासून शिकवलं जातं की , " सूर्यप्रकाश हा व्हिटॅमिन डीचा सर्वात मोठा स्रोत आहे." मग भारतासारख्या उष्णकटिबंधीय देशात , जिथे वर्षाचे बाराही महिने कडक ऊन असतं , तिथे व्हिटॅमिन डीच्या कमतरतेचे रुग्ण का वाढत आहेत ? आजच्या ब्लॉगमध्ये जाणून घ्या यामागची कारणे आणि उपाय ! सविस्तर: इंडियन कौन्सिल ऑफ मेडिकल रिसर्च ( ICMR) च्या अहवालानुसार , भारतातील शहरी आणि निमशहरी भागातील,लोकसंख्येमध्ये व्हिटॅमिन डीची मोठी कमतरता दिसून आली आहे.दररोज उन्हात वावरणाऱ्या लोकांनाही,जेव्हा ' व्हिटॅमिन डी डेफिशियन्सी ' असल्याचे कळते , तेव्हा प्रश्न पडतो की नक्की चूक कुठे होतेय ? चला तर मग , यामागचे वैज्ञानिक कारण आणि आपण करत असलेल्या सामान्य चुका समजून घेऊया. 1. सूर्यप्रकाशाची चुकीची वेळ: व्हिटॅमिन डी तयार होण्यासाठी,त्वचेचा सूर...