ब्लॉग नं. 2026/111, दिनांक: 21 एप्रिल, 2026.    मित्रांनो, किडनी स्टोन: केवळ अयोग्य आहाराचा परिणाम नाही रक्त गाळणे , विषारी पदार्थ काढून टाकणे आणि शरीरातील खनिजे व द्रवांचे संतुलन राखणे यामध्ये मूत्रपिंड (किडनी) महत्त्वाची भूमिका बजावतात. तथापि , जेव्हा लघवीमध्ये अतिरिक्त कॅल्शियम , ऑक्झॅलेट किंवा युरिक ऍसिड जमा होते , तेव्हा त्याचे स्फटिकीकरण होऊन हळूहळू किडनी स्टोन तयार होऊ शकतात. हे खडे लहान स्फटिकांपासून ते मूत्रपिंड किंवा मूत्रमार्ग बंद करणाऱ्या मोठ्या गोळ्यांपर्यंत असू शकतात. आजच्या या विषयावर सविस्तर जाणून घेऊ. सविस्तर: शरीरातील पाण्याची कमतरता (डिहायड्रेशन) , जास्त मीठ किंवा प्रथिने सेवन आणि अयोग्य जीवनशैलीच्या निवडींमुळे धोका वाढतो , पण तज्ञ असा इशारा देतात की अनुवांशिकता देखील यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावते. किडनी स्टोन शरीरावर कसा परिणाम करतात : लहान खड्यांमुळे अस्वस्थता जाणवत नाही , परंतु मोठे खडे मूत्रमार्ग बंद करू शकतात , ज्यामुळे तीव्र वेदना , जळजळ किंवा लघवीतून रक्त येऊ शकते. जे खडे मूत्रपिंड किंवा मूत्रवाहिनीमध्ये जास्त काळ अडकून राहतात , ते लघव...

  ब्लॉग नं. 2026/110, दिनांक: 20 एप्रिल, 2026.   मित्रांनो, प्रत्येक जेवणानंतर 10 मिनिटे चालल्यास काय होते ? आपल्यापैकी बरेच जण,आरोग्याच्या बाबतीत गोष्टी उगाचच गुंतागुंतीच्या करतात.आपल्या हे लक्षात येत नाही की , साध्या आणि छोट्या गोष्टी,आपले आरोग्य सुधारण्यास आणि ते नियंत्रणात ठेवण्यास,मदत करू शकतात.जेव्हा दररोज ठराविक पावले चालण्याचा किंवा चालण्याचा प्रश्न येतो , तेव्हा आपल्यापैकी बहुतेक जण मोठी उद्दिष्ट्ये ठेवतात. तथापि , संशोधनात असे दिसून आले आहे की , दिवसभरात 1 तास चालण्यापेक्षा दिवसभरात थोड्या-थोड्या वेळासाठी चालणे अधिक चांगले आहे.या विषयी अधिक जाणून घेऊ आजच्या ब्लॉगमध्ये. सविस्तर: अनेक आहारतज्ज्ञ आणि डॉक्टरांनी,प्रत्येक जेवणानंतर 10 मिनिटे चालण्याच्या महत्त्वावर नेहमीच भर दिला आहे. या सोप्या उपायाचे अनेक फायदे आहेत आणि त्यातील एक मोठा फायदा म्हणजे , यामुळे रक्तातील साखरेची पातळी नियंत्रणात ठेवण्यास मदत होते. यामागील विज्ञान समजून घ्यायचे आहे का ? चला तर मग , ते तुम्हाला सविस्तरपणे सांगतो.प्रत्येक जेवणानंतर , शरीर अन्नाचे ग्लुकोजमध्ये रूपांतर करण्यास मदत करते ...

  ब्लॉग नं. 2026/109. दिनांक: 19 एप्रिल, 2026.   मित्रांनो,             काही वेळेस रक्त चाचणी केली आणि ब्लड रिपोर्ट आला की, आपल्या लक्षात येतं की, सूर्यप्रकाशात राहूनही व्हिटॅमिन डीची कमतरता आहे.खरं तर,आपल्याला लहानपणापासून शिकवलं जातं की , " सूर्यप्रकाश हा व्हिटॅमिन डीचा सर्वात मोठा स्रोत आहे." मग भारतासारख्या उष्णकटिबंधीय देशात , जिथे वर्षाचे बाराही महिने कडक ऊन असतं , तिथे व्हिटॅमिन डीच्या कमतरतेचे रुग्ण का वाढत आहेत ? आजच्या ब्लॉगमध्ये जाणून घ्या यामागची कारणे आणि उपाय ! सविस्तर: इंडियन कौन्सिल ऑफ मेडिकल रिसर्च ( ICMR) च्या अहवालानुसार , भारतातील शहरी आणि निमशहरी भागातील,लोकसंख्येमध्ये व्हिटॅमिन डीची मोठी कमतरता दिसून आली आहे.दररोज उन्हात वावरणाऱ्या लोकांनाही,जेव्हा ' व्हिटॅमिन डी डेफिशियन्सी ' असल्याचे कळते , तेव्हा प्रश्न पडतो की नक्की चूक कुठे होतेय ? चला तर मग , यामागचे वैज्ञानिक कारण आणि आपण करत असलेल्या सामान्य चुका समजून घेऊया. 1. सूर्यप्रकाशाची चुकीची वेळ: व्हिटॅमिन डी तयार होण्यासाठी,त्वचेचा सूर...

ब्लॉग नं.  2026/108 दिनांक:  18,  एप्रिल  2026. मित्रांनो , 🍼   बाळाच्या आहारात मीठ आणि साखर: कधी द्यावी , कधी टाळावी ? तुमच्या घरांत कुणी 1 वर्ष किंवा 2 वर्षाचे, मुलाचे/मुलीचे, स्वतःचे,नवजात बाळ असेल, तर आजचा ब्लॉग अवश्य वाचा.नवजात बाळाच्या आहाराबाबत पालकांमध्ये अनेक प्रश्न असतात.त्यातील सर्वात महत्त्वाचा प्रश्न म्हणजे, “बाळाला मीठ आणि साखर कधी द्यावी ?”   पोषणतज्ज्ञ आणि बालरोगतज्ज्ञ यांचे एकमत असे आहे की, 1. वर्षापर्यंत बाळाला मीठ देऊ नये, 2. वर्षांपर्यंत बाळाला साखर (विशेषतः अतिरिक्त साखर) देऊ नये. या मागील वैज्ञानिक कारणे आणि योग्य मार्गदर्शन,आपण आजच्या ब्लॉगमध्ये समजून घेऊया. सविस्तर: 1. वर्षापर्यंत मीठ का टाळावे ? 1. बाळाची किडनी (मूत्रपिंड) अजून विकसित होत असतं, लहान बाळाची किडनी पूर्ण विकसित नसते. त्यामुळे जास्त मीठ (सोडियम) शरीरावर ताण आणू शकते. 2. नैसर्गिक अन्नातून पुरेसे सोडियम मिळते, आईचं दूध , फॉर्म्युला दूध , डाळ , भात , भाज्या यामध्ये नैसर्गिकरित्या सोडियम असते. त्यामुळे वेगळे मीठ घालण्याची गरज नसते. 3. भविष्...

ब्लॉग नं. 2026/ 107. दिनांक: 17 एप्रिल, 2026.       मित्रांनो , डोळ्यांकडे दुर्लक्ष करताय ? ' या ' 5  लक्षणांकडे दुर्लक्ष करणे पडू शकते महागात! आपल्याला पाच ज्ञानेंद्रिये लाभली आहेत ,  त्यापैकी  ' दृष्टी '  हे सर्वात महत्त्वाचे आहे. पण दुर्दैवाने , जोपर्यंत डोळ्यांत काही मोठी समस्या जाणवत नाही , तोपर्यंत आपण त्याकडे लक्ष देत नाही. कामाचा ताण ,  वाढते वय किंवा स्क्रीनचा अतिवापर समजून,आपण डोळ्यांच्या छोट्या तक्रारींकडे दुर्लक्ष करतो.आजच्या ब्लॉगमध्ये , याविषयी आपण सविस्तर जाणून घेणार आहोत.   सविस्तर: जागतिक आकडेवारीनुसार ,  सुमारे  90   टक्क्यांहून अधिक   दृष्टीदोष,टाळता येण्यासारखे असतात. तरीही लाखो लोक वेळेवर उपचार न मिळाल्याने , अंधत्वाचा सामना करत आहेत.ऑर्बिस (इंडिया) चे कंट्री डायरेक्टर   डॉ. ऋषी राज बोरा   यांच्या मते ,  डोळ्यांनी दिलेले काही  ' सायलेंट '  संकेत ओळखणे,ही काळाची गरज आहे.चला जाणून घेऊया डोळ्यांची अशी 5 लक्षणे , जी भविष्यातील मोठ्या संकटाची चाहूल असू शकतात: 1. दृष्टी वार...

ब्लॉग नं : 2026/106.  दिनांकः 16 एप्रिल , 2026. मित्रांनो , कॉर्टिसोल ( Cortisol), त्याचे आरोग्यावरील परिणाम आजच्या धकाधकीच्या जीवनात ' तणाव ',(Stress) हा आपल्या जीवनाचा अविभाज्य भाग बनला आहे. पण तुम्हाला माहीत आहे का , की जेव्हा आपण तणावात असतो , तेव्हा आपल्या शरीरात एक विशिष्ट संप्रेरक ( Hormone) वेगाने काम करू लागते ? त्यालाच  कॉर्टिसोल  असे म्हणतात. याला सामान्यतः ' स्ट्रेस हार्मोन ' म्हणून ओळखले जाते. कॉर्टिसोल म्हणजे काय ? त्याचे काय परिणाम होतात. या बद्दल आजच्या ब्लॉगमध्ये जाणून घेऊ. सविस्तर: कॉर्टिसोल म्हणजे काय ? कॉर्टिसोल हे एक स्टिरॉइड हार्मोन आहे , जे आपल्या मूत्रपिंडाच्या वर असलेल्या अ‍ॅड्रिनल ग्रंथींद्वारे, ( Adrenal Glands) तयार केले जाते. जेव्हा आपल्या मेंदूला कोणत्याही धोक्याची किंवा तणावाची जाणीव होते , तेव्हा शरीरात कॉर्टिसोलची पातळी वाढते.हे हार्मोन आपल्याला ' लढा किंवा पळा ' (Fight or Flight) ,या परिस्थितीसाठी तयार करते.रक्तातील साखर वाढवणे , मेंदूचा ग्लुकोजचा वापर सुधारणे आणि पेशींची दुरुस्ती करणाऱ्या पदार्थांची,उपलब्धता वाढवण...