जागतिक रुग्ण सुरक्षा दिन – 17 सप्टेंबर:

ब्लॉग नं: 2025/261.

दिनांकः 17 सप्टेबर, 2025.

 मित्रांनो,

🌍 जागतिक रुग्ण सुरक्षा दिन – 17 सप्टेंबर:

आरोग्यसेवा क्षेत्रात “रुग्ण” हा केंद्रबिंदू असतो. उपचार, औषधे, शस्त्रक्रिया, निदान – या सर्व गोष्टींचे अंतिम उद्दिष्ट म्हणजे रुग्णाचे आरोग्य सुधारावे. मात्र, उपचार प्रक्रियेत लहानशी चूक, संवादातील गैरसमज किंवा प्रणालीतील त्रुटी रुग्णासाठी धोकादायक ठरू शकतात. याच जाणिवेतून दरवर्षी 17 सप्टेंबर रोजी ‘जागतिक रुग्ण सुरक्षा दिन’ (World Patient Safety Day) साजरा केला जातो.आज याच विषयावर माझा आजचा दूसरा ब्लॉग आहे.

सविस्तर,

या दिनाचे महत्त्व:

जागतिक आरोग्य संघटना (#WHO) ने 2019 मध्ये या दिनाला अधिकृत मान्यता दिली. उद्दिष्ट एकच – रुग्णांची सुरक्षितता ही आरोग्यसेवेची मूलभूत गरज आहे, हे जगभरातील प्रत्येक आरोग्य संस्था, डॉक्टर, नर्स आणि रुग्ण यांना लक्षात राहावे.

रुग्ण सुरक्षेला प्राधान्य देणे म्हणजे काय:

1.योग्य निदान होणे,

2.औषध योग्य प्रमाणात देणे,

3.स्वच्छतेचे व संक्रमण-नियंत्रणाचे नियम काटेकोरपणे पाळणे,

4.शस्त्रक्रियेपूर्व व नंतर आवश्यक काळजी घेणे

5.आरोग्य कर्मचारी व रुग्ण यांच्यात खुला संवाद ठेवणे.

2025 ची थीम:

प्रत्येक वर्षी या दिनाची एक वेगळी संकल्पना (Theme) जाहीर केली जाते. 2025 मध्ये याची थीम होती – “सुरक्षित आरोग्यसेवा ही प्रत्येकाचा हक्क” (#Safe Healthcare is Everyone’s Right). ही थीम आपल्याला आठवण करून देते की, सुरक्षित उपचार मिळणे हा कोणत्याही विशेषाधिकाराचा भाग नसून प्रत्येक नागरिकाचा मूलभूत अधिकार आहे.

रुग्ण सुरक्षेसाठी काय करता येईल?

डॉक्टर व आरोग्य कर्मचारी यांच्यासाठी:

1.प्रोटोकॉल व मार्गदर्शक तत्वांचे पालन करणे,

2.औषधांच्या डोसची दुजोरा पडताळणी करणे,

टीमवर्क व प्रभावी संवाद साधणे

3.नवीन तंत्रज्ञान, संशोधन व प्रशिक्षण घेणे

रुग्ण व कुटुंबियांसाठी.

1.उपचार पद्धतीबाबत स्पष्ट प्रश्न विचारणे,

2.औषधांची नावे, वेळ व डोस लिहून ठेवणे,

3.डॉक्टरांनी दिलेल्या सूचना काटेकोर पाळणे,

4.स्वतःच्या आजाराचा व उपचारांचा अभ्यास करणे.

भारताच्या संदर्भात:

भारतासारख्या मोठ्या लोकसंख्येच्या देशात सार्वजनिक व खाजगी आरोग्य व्यवस्थेवर प्रचंड दबाव असतो. अशावेळी ‘रुग्ण सुरक्षा’ हे पोकळ घोषवाक्य न राहता प्रत्यक्षात अमलात आणणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. डिजिटल आरोग्य नोंदी, स्वच्छतेचे काटेकोर पालन, औषधांचे योग्य नियमन आणि प्रशिक्षणप्राप्त आरोग्य कर्मचारी – या उपाययोजना रुग्ण सुरक्षा मजबूत करतात.

समारोपः

जागतिक रुग्ण सुरक्षा दिन आपल्याला हे स्मरण करून देतो की,आरोग्यसेवेचा केंद्रबिंदू रुग्ण आहे. उपचार प्रक्रियेत चूक होऊ नये,यासाठी प्रत्येक आरोग्य कर्मचारी आणि रुग्ण यांची समान जबाबदारी आहे. सुरक्षित आरोग्यसेवा मिळवणे हा केवळ अधिकार नाही तर एक सामूहिक कर्तव्य देखील आहे. “सुरक्षित रुग्ण – सुरक्षित भविष्य” हेच या दिनाचे खरी शिकवण आहे.

आजचा ब्लॉग तुम्हाला कसा वाटला,हे कमेन्ट बॉक्स मध्ये जरूर लिहा. पुन्हा भेटूया उद्याच्या ब्लॉग मध्ये तोपर्यंत आपली आणि आपल्या परिवाराची काळजी घ्या. स्वस्थ रहा,आनंदी रहा,मस्त जगा. 

 

 

 ✍🏻 लेखक: प्रसाद नातु

 

(आरोग्य व जीवनशैली विषयक लेखक)

 

📝 टीप: हा लेख केवळ माहितीपुरता आहे. कोणताही वैद्यकीय सल्ला घेण्यासाठी आपल्या डॉक्टरांशी संपर्क करावा.