ब्लॉग नं: 2025/035. दिनांक: 4 फेब्रूवारी, 2026. मित्रांनो, न्यूरोप्लॅस्टिसिटी : मेंदू त स्वतःला बदलण्याची अद्भुत क्षमता आपण अनेकदा म्हणतो , “ आता माझं वय झालं , सवयी बदलणं कठीण आहे” किंवा “ मेंदू एकदा घडला की बदलत नाही.” पण आधुनिक न्यूरोसायन्स हे स्पष्टपणे सांगते की मेंदू सतत बदलत असतो. या विलक्षण क्षमतेलाच म्हणतात — न्यूरोप्लॅस्टिसिटी ( Neuroplasticity). आज आपण न्यूरोप्लॅस्टिसिटी म्हणजे काय ? हे समजून घेण्याचा प्रयत्न करू या. सविस्तर: न्यूरोप्लॅस्टिसिटी म्हणजे, अनुभव , शिकणे , विचार , भावना , दुखापत किंवा उपचारांच्या परिणामामुळे मेंदूची रचना आणि कार्य बदलण्याची क्षमता. सोप्या शब्दांत सांगायचं तर, आपला मेंदू ‘स्टॅटिक’ नसून ‘डायनॅमिक’ आहे. पूर्वी काय समजलं जात होतं ? एकेकाळी असा समज होता की, मेंदू बालपणातच पूर्ण विकसित होतो, एकदा न्यूरॉन्स नष्ट झाले की ते पुन्हा निर्माण होत नाहीत आणि वृद्धत्वात मेंदू बदलू शकत नाही पण संशोधनाने हे सर्व गैरसमज खोटे ठरवले. न्यूरोप्लॅस्टिसिटी कसं काम करते ? मेंदूमध्ये अब्जावधी न्यूरॉन्स ( Neuron) असतात. हे न्...
ब्लॉग नं. 2025/03 1 दिनांक: 31 जाने वारी,2025. मित्रांनो, आजपर्यंत तुम्ही बऱ्याचदा हे नक्कीच ऐकलं असेल की,तेलाचे सेवन केल्याने कार्बोहायड्रेट्स म्हणजेच पर्यायाने चरबी वाढते,अर्थात लठ्ठपणा वाढतो. पण आता देशातील विख्यात हृदयरोगतज्ज्ञ डॉ. देवी प्रसाद शेट्टी म्हणतात की, कार्बोहायड्रेट्स वाढण्यासाठी तेल खलनायक नाही.ते कां? आणि जर तुम्हाला अजूनही वाटत असेल की तेल तुमच्या धमन्या बंद करण्याचे आणि तुमच्या हृदयाला नुकसान पोहोचवण्याचे मुख्य कारण आहे , तर तुम्ही पूर्णपणे बरोबर नाही आहात.कारण आता परिस्थिति बदलली आहे.सविस्तर वाचा आजच्या ब्लॉगमध्ये. सविस्तर: कार्बोहायड्रेट्स वाढण्यासाठी तेल खलनायक नाही हे सांगताना,डॉक्टरांनी निरोगी खाण्यासोबत सक्रिय जीवनशैलीचे पालन करण्याचे महत्त्व अधोरेखित केले.भारताचे सर्वोच्य नागरी पुरस्कार,पद्मश्री आणि पद्मभूषण पुरस्कारांनी गौरवलेले डॉ.शेट्टी म्हणतात,“तेलाला दोष देऊ नका , परंतु मिठाई , साखर , भात , चपाती इत्यादि हे कार्बोहायड्रेट्स वाढण्यासाठीचे खलनायक आहेत. ” असे ते म्हणाले....