ब्लॉग नं. 2026/103. दिनांक: 13 एप्रिल , 2026.   मित्रांनो , परजीवी ( Parasite) म्हणजे काय ? त्यांचे प्रकार , धोके आणि प्रतिबंधात्मक उपाय निसर्ग हा विविध जीवजंतूंनी भरलेला आहे. या सृष्टीमध्ये प्रत्येक जीव अन्नासाठी दुसऱ्यावर अवलंबून असतो. मात्र , काही जीव असे असतात जे केवळ दुसऱ्या जीवावर जगतातच असे नाही , तर त्या जीवाला इजा पोहोचवून आपले पोषण करतात. विज्ञानाच्या भाषेत यांनाच ' परजीवी ' (Parasite) असे म्हणतात. अनेकदा आपण ' तू मोठा परजीवी आहेस ' असे गमतीने म्हणतो , पण वैद्यकीय आणि वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून परजीवी असणे ही एक गंभीर बाब आहे. चला तर मग , या ' बिनबुलाये मेहमान ' असलेल्या जीवांबद्दल सविस्तर जाणून घेऊया. सविस्तर: 1 . परजीवी म्हणजे नक्की काय ? (Definition) परजीवी हा असा जीव आहे,जो दुसऱ्या सजीव जीवाच्या (ज्याला ' यजमान ' किंवा 'Host' म्हणतात) शरीरावर किंवा शरीराच्या आत राहतो,आणि त्या यजमानाकडून आपले अन्न मिळवतो.यामध्ये परजीवीचा फायदा होतो , परंतु यजमानाचे मात्र नुकसान होते. कधीकधी हे नुकसान किरकोळ असते , तर कधी ते जीवघेणे ठरू ...

  ब्लॉग नं. 2026/102. दिनांक: 12 एप्रिल , 2026. मित्रांनो , क्रिएटीनाईन म्हणजे काय ? रक्तातील त्याचे महत्त्व आपल्या शरीरातील प्रत्येक अवयवाचे एक विशिष्ट कार्य असते. जेव्हा आपण आरोग्याबद्दल बोलतो , तेव्हा अनेकदा हृदय किंवा फुफ्फुसांचा विचार करतो , पण ' किडनी ' ( मूत्रपिंड) हा शरीरातील एक अत्यंत महत्त्वाचा गाळण घटक ( Filter) आहे. आपल्या रक्ताच्या रिपोर्टमध्ये ' क्रिएटीनाईन ' हा शब्द आपण अनेकदा पाहतो. पण नक्की हे क्रिएटीनाईन काय आहे आणि त्याची पातळी वाढणे धोक्याचे का असते ? चला तर मग , या ब्लॉगच्या माध्यमातून सविस्तर जाणून घेऊया. सविस्तर: 1 . क्रिएटीनाईन म्हणजे काय ? (What is Creatinine?) क्रिएटीनाईन हा एक टाकाऊ पदार्थ ( Waste Product) आहे,जो आपल्या स्नायूंच्या दैनंदिन हालचालीतून निर्माण होतो. आपल्या स्नायूंना ऊर्जा देण्यासाठी ' क्रिएटीन ' नावाचे रसायन वापरले जाते , ज्याच्या चयापचयानंतर ( Metabolism) क्रिएटीनाईन तयार होते. निरोगी शरीरात , आपल्या किडन्या रक्तातील हे क्रिएटीनाईन शोषून घेतात आणि लघवीवाटे शरीराबाहेर टाकतात.जर किडनीच्या कामात काही अडथळा आल...

ब्लॉग नं. 2026/101. दिनांक: 11 एप्रिल , 2026. मित्रांनो , काय होतं,जेव्हा आपण समोरच्याचं मन राखण्यासाठी , स्वतःची इच्छा नसतानाही प्रत्येक गोष्टीला ' हो ' म्हणतो ? आपण समोरच्याला तर खुश करतो , पण स्वतःच्या मनावर मात्र तणावाचं ओझं वाढवत नेतो.तुम्हाला सतत थकल्यासारखं वाटतंय का ? स्वतःसाठी वेळच मिळत नाहीये का ? याचं मूळ कारण कदाचित तुमच्या ' हो ' म्हणण्याच्या सवयीत दडलं असू शकतं. आजच्या ब्लॉगमध्ये आपण जाणून घेऊया की , ' नाही ' म्हणणं मानसिक आरोग्यासाठी किती गरजेचं आहे. सविस्तर: मानसशास्त्रज्ञांच्या मते , प्रत्येक गोष्टीला ' हो ' म्हणणारी माणसे लवकर ' बर्नआऊट ' (Burnout) होतात. त्यांना मानसिक थकवा आणि चिडचिड होण्याचे प्रमाण अधिक असते.मनाचे आरोग्य जपण्यासाठी, ' नाही ' म्हणायला शिकणे ही एक कला आहे. ती कशी आत्मसात करायची , ते पाहूया: 1. स्वतःची मर्यादा ओळखा: आपण सुपरमॅन नाही आहोत हे मान्य करा. एकाच वेळी ऑफिसचे काम , घरच्या जबाबदाऱ्या आणि मित्रांचे आग्रह पूर्ण करणे अशक्य आहे. जेव्हा तुम्हाला वाटेल की आता मर्यादा संपली आहे , तेव्हा...

ब्लाॅग नं.2026/100. दिनांकः 10 एप्रिल, 2026. मित्रांनो मी आज आहारतज्ज्ञ अदिती प्रभू यांच्या मतांवर आधारित एक माहितीपूर्ण ब्लॉग लेख लिहीत आहे.तर सविस्तर जाणून घेऊ त्यांचे मत काय आहे ते. सविस्तरः 🍚 महिनाभर भात सोडला तर शरीरात काय बदल होतात ? आहारतज्ज्ञ अदिती प्रभू यांचे महत्त्वपूर्ण मत भारतीय जेवणात ' भात ' हा अविभाज्य भाग आहे. पण वजन कमी करण्याच्या नादात अनेकजण सर्वात आधी भात खाणे बंद करतात. सोशल मीडियावर याबद्दल अनेक मते पाहायला मिळतात. प्रसिद्ध आहारतज्ज्ञ अदिती प्रभू यांनी महिनाभर भात न खाल्ल्यास शरीरावर नेमके काय परिणाम होतात , यावर सविस्तर प्रकाश टाकला आहे.जर तुम्हीही वजन कमी करण्यासाठी भात पूर्णपणे सोडण्याचा विचार करत असाल , तर हा ब्लॉग तुमच्यासाठी महत्त्वाचा आहे. 🚫   भात पूर्णपणे बंद केल्यावर काय होते ? अदिती प्रभू यांच्या मते , जेव्हा तुम्ही अचानक महिनाभर भात खाणे बंद करता , तेव्हा शरीरात काही तात्कालिक बदल दिसतात:  *  वजन कमी झाल्याचा भास : सुरुवातीला तुम्हाला वजन कमी झाल्यासारखे वाटू शकते. पण हे लक्षात घ्या की हे ' फॅट लॉस ' नसून ...

ब्लाॅग नं.2026/099. दिनांक: 9 एप्रिल, 2026. मित्रांनो, 🌞   सकाळचे कोवळे ऊन: आरोग्यासाठी निसर्गाचे अनमोल वरदानः आजच्या धावपळीच्या जीवनात , आपण एसी रूम आणि बंद घरांमध्ये इतके अडकलो आहोत की , निसर्गाशी आपला संपर्क तुटत चालला आहे.परिणामी , आजकाल लहानांपासून थोरांपर्यंत प्रत्येकालाच सांधेदुखी , थकवा आणि Vitamin D ची कमतरता जाणवत आहे. या सर्व समस्यांवर एक अत्यंत सोपा आणि मोफत उपाय म्हणजे , सकाळचे कोवळे ऊन.याबद्दल जाणून घेऊ या , आजच्या ब्लॉगमधे. सविस्तरः सूर्योदयापासून साधारणपणे सकाळी 8 ते 9 वाजेपर्यंतचे ऊन आपल्या शरीरासाठी ' अमृत ' मानले जाते. चला तर मग जाणून घेऊया , हे कोवळे ऊन आपल्या आयुष्यात काय बदल घडवू शकते. 💎   सकाळच्या उन्हाचे मुख्य फायदे: सकाळच्या कोवळ्या उन्हात बसण्याचे फायदे केवळ हाडांपर्यंत मर्यादित नसून ते संपूर्ण आरोग्यासाठी फायदेशीर आहेत:  *  हाडांची मजबुती:   जेव्हा सूर्यप्रकाश त्वचेवर पडतो , तेव्हा शरीर नैसर्गिकरित्या Vitamin D तयार करते. हे जीवनसत्व कॅल्शियम शोषून घेण्यास मदत करते , ज्यामुळे हाडे आणि दात मजबूत होतात. ...

ब्लाॅग नं.2026/098. दिनांक: 8 एप्रिल, 2026. मित्रांनो, शतपावली: निरोगी आयुष्यासाठी जेवणानंतरची 10 मिनिटे! 🚶🏻‍♂️ आजच्या धकाधकीच्या जीवनात आपण आपल्या आरोग्याकडे अनेकदा दुर्लक्ष करतो. कामाचा व्याप आणि वेळेचा अभाव यामुळे जेवण झाले की लगेच लॅपटॉपसमोर बसणे किंवा झोपणे ही आपली सवय झाली आहे. पण असं करणं योग्य आहे कां ? जाणून घेऊ या आजच्या ब्लॉगमधे. सविस्तरः आपल्या पूर्वजांनी सांगितलेली ' शतपावली ' ही पद्धत आजही तितकीच प्रभावी आहे. ' शतपावली ' म्हणजे जेवण झाल्यावर हलक्या गतीने साधारण 100 पावले किंवा 5 ते 10 मिनिटे चालणे.  ही एक छोटी सवय वाटत असली , तरी तिचे शरीरावर होणारे सकारात्मक परिणाम खूप मोठे आहेत. ✅   शतपावलीचे आरोग्यदायी फायदे 1. पचन सुधारते ( Digestion ): 🍽️ जेवल्यानंतर लगेच चालल्यामुळे पोटातील स्नायू सक्रिय होतात. यामुळे अन्नाचे पचन जलद होते आणि आपल्याला जाणवणारा गॅस , ॲसिडिटी किंवा पोट फुगण्याचा त्रास कमी होतो. 2. रक्तातील साखर नियंत्रणात राहते : 🩸 जेवणानंतर रक्तातील साखरेची पातळी ( Blood Sugar) एकदम वाढते. हलके चालल्यामुळे शरीरातील ...

ब्लॉग नं. 2026/09 7 . दिनांक: 7 एप्रिल,2026.   मित्रांनो, दुखतंय म्हणून लगेच गोळी घेताय ? थांबा ! किचनमधील ' हे ' पदार्थ करतात नॅचरल पेनकिलरचे काम. आजकालच्या धावपळीच्या आयुष्यात डोकं दुखणं , ॲसिडीटी होणं किंवा अंगदुखी यांसारखे त्रास होणे,अगदी सामान्य झाले आहे.अशावेळी आपण काय करतो ? कपाटातून एखादी पेनकिलर काढतो आणि ती घेतो.पण तुम्हाला माहिती आहे का , की अशा प्रकारे स्वतःच्या मनाने वारंवार औषधे घेणे शरीरासाठी किती घातक ठरू शकते ? याबद्दल माहिती करून घेऊ आजच्या ब्लॉगमध्ये. सविस्तर:   डॉक्टरांच्या मते , प्रत्येक लहान-सहान दुखण्यावर पेनकिलर घेणे,किडनी आणि लिव्हरवर परिणाम करू शकते.म्हणूनच , पेनकिलर घेण्याऐवजी आपल्या स्वयंपाकघरातील,किंवा निसर्गातील काही पदार्थांचा वापर करणे कधीही उत्तम.डॉ. रुपाली लवाटे यांनी त्यांच्या इंस्टाग्राम पेजवरून,अशाच काही नैसर्गिक ' पेनकिलर ' फळांची आणि पदार्थांची माहिती दिली आहे. चला तर मग जाणून घेऊया , कोणत्या त्रासावर कोणते फळ गुणकारी ठरते: 1. डोकेदुखी आणि ॲसिडीटीसाठी: केळी अनेकदा शरीरातील पित्त वाढल्यामुळे किंवा ॲसिडीटीमुळे डोकेदुखी ...