ब्लॉग नं. 2026/079 . दिनांक: 20  मार्च, 2026.     मित्रांनो ,             मधुमेह,स्थूलता आणि हृदय विकार यावर जेवढी माहिती माझ्याकडे जमा होते.तेवढी कुठल्याच आजाराबद्दल येत नाही. आणि आश्चर्य म्हणजे,प्रत्येक वेळी त्यात काही नवीन असतं.टाइप 2 मधुमेह हा आजकालच्या सर्वात सामान्य दीर्घकालीन आजारांपैकी एक आहे , तरीही अनेक लोकांना त्यांच्या धोक्याबद्दल माहिती नाही. आज याबद्दल थोडे काही, आजच्या ब्लॉगमध्ये.     सविस्तर: रक्तातील साखरेची पातळी सामान्यपेक्षा जास्त असताना,प्रीडायबिटीज होतो , ज्यामुळे टाइप 2  मधुमेह होण्याचे आव्हान हळूहळू वाढते. वय , वजन आणि कुटुंबाचा भूतकाळ हे परिचित जोखीम घटक असले तरी , तज्ञ आणखी एक महत्त्वाचा दोष उद्धृत करत आहेत,जास्त बसणे आणि पुरेशी शारीरिक हालचाल नसणे. लोरेना ड्रॅगो , एम.एस. , आरडीएन , सीडीएन , सीडीसीईएस , वर्णन करतात , “ बसून राहिल्याने तुमच्या शरीराला रक्तातील साखरेचे व्यवस्थापन करणे कठीण होऊ शकते आणि अनेकदा उच्च रक्तदाब , उच्च कोलेस्ट्रॉल आणि ...

ब्लॉग नं. 2026/078. दिनांकः 19 मार्च , 2026.   मित्रांनो , 🌸 गुढी पाडवा: नववर्षाची आनंदमयी सुरुवात 🌸 गुढी पाडवा हा महाराष्ट्रातील अत्यंत महत्त्वाचा आणि आनंददायी सण आहे. हिंदू पंचांगानुसार चैतन्यपूर्ण चैत्र महिन्याच्या शुद्ध प्रतिपदेला हा सण साजरा केला जातो. हा दिवस म्हणजेच मराठी नववर्षाची सुरुवात मानली जाते. या दिवशी प्रत्येक घरात नवीन आशा , ऊर्जा आणि सकारात्मकतेचा संचार होतो. आज या ब्लॉगच्या माध्यमातून तुम्हा सर्वांना नविन वर्षाच्या आनंददायी शुभेच्छा. सविस्तरः 🌿   गुढी पाडव्याचे महत्त्वः आज काल हे पहायला मिळतं की , ज्या सणांमधे ऐश्वर्य , श्रीमंती , मोठेपणा दाखविण्याची असते किंवा जो सण धूमधडाक्यात करायचा असतो , अशा सणांचं महत्व वाढलंय. या सणांमधून संस्कृतीचे दर्शन होतं , संस्काराचं पावित्र्य कळतं , जपलं जातं. ते सण तेवढे उत्साहाने साजरे होत नाहीत.खरं तर गुढी पाडवा हा केवळ सण नाही , तर तो नवीन सुरुवात , विजय आणि समृद्धीचे प्रतीक आहे.यामागे अनेक पौराणिक आणि ऐतिहासिक कथा सांगितल्या जातात: भगवान श्रीराम यांनी रावणावर विजय मिळवून अयोध्येत परत येताना लोकांनी गुढी उ...

  ब्लॉग नं. 2026/077. दिनांक: 18 मार्च, 2026.     मित्रांनो , मधुमेहींनी आंबा खाऊ नये का ? संशोधन काय सांगतं? भारतात उन्हाळा म्हणजे आंब्याचा हंगाम.रसाळ , सुगंधी आणि गोड असा आंबा अनेकांचा आवडता असतो. पण मधुमेह असलेल्या लोकांसाठी एक प्रश्न कायम उभा राहतो, “ आंबा खाल्ल्याने साखर वाढेल का ?”   म्हणूनच अनेक डॉक्टर आणि कुटुंबातील लोक,मधुमेहींना आंबा टाळण्याचा सल्ला देतात.कारण आंबा हे नैसर्गिकरित्या गोड फळ आहे आणि त्यामुळे रक्तातील साखर वाढू शकते , अशी भीती असते.परंतु अलीकडील संशोधनाने,या समजुतीकडे नव्या दृष्टीने पाहण्यास भाग पाडले आहे.योग्य पद्धतीने आणि योग्य प्रमाणात खाल्ल्यास, आंबा मधुमेह असलेल्या लोकांसाठी पूर्णपणे बंदी असलेले फळ नाही , असे काही अभ्यास सूचित करतात. आजच्या ब्लॉगमध्ये याबद्दल सविस्तर जाणून घेऊ.   सविस्तर: संशोधन काय सांगते ? नॅशनल लायब्ररी ऑफ मेडिसिनच्या जर्नलमध्ये प्रकाशित झालेल्या एका अभ्यासात टाइप 2 मधुमेह असलेल्या लोकांवर प्रयोग करण्यात आला. संशोधकांचा मुख्य प्रश्न असा होता. मधुमेहींच्या आहारात आंबा समाविष्ट केला तर रक्त...

ब्लॉग नं. 2026/076 . दिनांक: 17  मार्च, 2026.     मित्रांनो , भारतातील उन्हाळा अनेकदा कडक आणि त्रासदायक असतो. तापमान वाढल्यामुळे शरीरात उष्णता वाढते , घाम जास्त येतो , थकवा जाणवतो आणि डिहायड्रेशनची शक्यता वाढते. अशा वेळी केवळ थंड पाणी पिणे हा उपाय पुरेसा नसतो. शरीराला नैसर्गिक पद्धतीने थंड ठेवण्यासाठी योग्य आहार , पाण्याचे प्रमाण , फळे आणि हलका व्यायाम यांचे योग्य नियोजन करणे अत्यंत आवश्यक असते.या साऱ्याची माहिती आजच्या ब्लाॅगमधे करुन घेऊ. सविस्तरः उन्हाळ्यात जर आपण शरीराला योग्य प्रकारे थंडावा दिला , तर उष्माघात ( Heatstroke), थकवा , पचनाचे त्रास आणि शरीरातील पाण्याची कमतरता यांसारख्या समस्या टाळता येतात. चला तर मग पाहूया , उन्हाळ्यात शरीराला थंडावा देण्यासाठी कोणते आहार , फळे आणि व्यायाम उपयुक्त आहेत. 1.  शरीराला थंडावा देणारा आहारः उन्हाळ्यात असा आहार घ्यावा जो शरीराचे तापमान नैसर्गिकरित्या संतुलित ठेवतो. काही पदार्थ शरीराला थंडावा देतात आणि पचनक्रिया देखील सुधारतात. ताक – सर्वोत्तम नैसर्गिक कूलंट ताक हे उन्हाळ्यासाठी सर्वात उपयुक्त प...

  ब्लॉग नं.: 2026 /075. दिनांक: 1 6 मार्च 2026.   मित्रांनो , जेवणानंतर वेलदोडा/ वेलची चावण्याची सवय: भारतीय घरांमध्ये जेवणानंतर वेलदोडा/वेलची (इलायची) चावण्याची एक जुनी परंपरा आहे.अनेकदा जेवण झाल्यानंतर आई किंवा आजी,आपल्याला एक वेलदोडा देते आणि आपण तो सहज चावतो.अनेकांना ही सवय फक्त तोंडाला सुगंध येण्यासाठी आहे असे वाटते. परंतु या छोट्या सवयीमागे मोठे आरोग्यदायी फायदे दडलेले आहेत.ते कोणते? ते  बघूया आजच्या ब्लॉगमध्ये. सविस्तर:   आजच्या आधुनिक जीवनशैलीत ताणतणाव , अपचन , पोट फुगणे , आळस आणि ऊर्जा कमी होणे या समस्या अनेकांना जाणवतात. अशा परिस्थितीत वेलदोडा/वेलचीसारखा साधा मसाला शरीराला नैसर्गिकरित्या मदत करू शकतो. चला तर मग जाणून घेऊया जेवणानंतर वेलची चावण्याचे आरोग्यदायी फायदे. जेवणानंतर शरीराला वेलदोडा/ वेलचीची का गरज असते ? जेवण झाल्यानंतर शरीरातील पचनसंस्था सर्वात जास्त सक्रिय होते. अन्नाचे पचन करण्यासाठी पोट आणि आतडी सतत काम करत असतात.वेलदोडा/वेलचीमध्ये नैसर्गिक सुगंधी तेले असतात. ही तेले लाळ आणि पाचक एंजाइम्सचे उत्पादन वाढवतात , ज्यामुळे अन्न...

  ब्लॉग नं.: 2026/074 दिनांक: 15 मार्च 2026.  मित्रांनो , मधुमेहाच्या रुग्णांनी भात कसा खावा ? मधुमेह ( Diabetes) हा आजच्या काळातील एक अतिशय सामान्य,पण गंभीर आजार बनला आहे. भारतात लाखो लोक या आजाराने ग्रस्त आहेत.मधुमेह असलेल्या व्यक्तींसाठी सर्वात मोठे आव्हान म्हणजे, रक्तातील साखरेची पातळी नियंत्रणात ठेवणे . कारण आपण जे काही खातो-पितो त्याचा थेट परिणाम रक्तातील ग्लुकोजच्या पातळीवर होत असतो.या बद्दल आजच्या ब्लॉगमध्ये जाणून घेऊ. सविस्तर:    विशेषतः भात ( Rice) या पदार्थाबाबत मधुमेहाच्या रुग्णांच्या मनात नेहमी एक प्रश्न असतो. “ आपण भात खाऊ शकतो का ?” कारण भात हा आपल्या भारतीय आहाराचा एक महत्त्वाचा भाग आहे.महाराष्ट्रात तर दुपारच्या जेवणात भाताशिवाय जेवण पूर्णच होत नाही.परंतु तज्ञांच्या मते , योग्य पद्धतीने खाल्ल्यास मधुमेहाच्या रुग्णांनाही भात खाता येऊ शकतो. भात आणि मधुमेह – नेमकी समस्या काय ? भातामध्ये कार्बोहायड्रेटचे प्रमाण जास्त असते.त्यामुळे भाताचा ग्लायसेमिक इंडेक्स ( Glycemic Index – GI) तुलनेने जास्त असतो. याचा अर्थ असा की भात खाल्ल्यानंतर रक्तात...

  ब्लॉग नं. 2026/0 73.  दिनांक: 14 मार्च , 2026 .   मित्रांनो , नैसर्गिक पद्धतीने हिमोग्लोबिन वाढवणारे भारतीय अन्नपदार्थ आजकाल अनेक लोकांमध्ये हिमोग्लोबिन कमी होणे (अ‍ॅनिमिया) ही समस्या मोठ्या प्रमाणात दिसून येते.थकवा येणे , चक्कर येणे , हात-पाय थंड पडणे , लक्ष केंद्रित न होणे अशी लक्षणे दिसू लागतात.शरीरात पुरेसे हिमोग्लोबिन नसल्यास रक्ताद्वारे ऑक्सिजन योग्य प्रकारे शरीराच्या सर्व भागांपर्यंत पोहोचत नाही.आनंदाची गोष्ट म्हणजे आपल्या भारतीय स्वयंपाकघरात असे अनेक नैसर्गिक पदार्थ आहेत जे नियमित आहारात घेतल्यास हिमोग्लोबिनची पातळी सुधारण्यास मदत करू शकतात. चला , अशाच काही प्रभावी पदार्थांविषयी आजच्या ब्लॉगमध्ये जाणून घेऊया. सविस्तर: 1 . पालक – लोह आणि फोलेटचा समृद्ध स्रोत : पालक हा नॉन-हीम आयर्न आणि फोलेट चा उत्कृष्ट स्रोत मानला जातो. हे दोन्ही घटक शरीरात हिमोग्लोबिन तयार होण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहेत.भारतीय परंपरेत पालक बनवताना,त्यात लिंबाचा रस किंवा टोमॅटो घालण्याची पद्धत आहे. यामागे वैज्ञानिक कारण आहे. लिंबू आणि टोमॅटोमध्ये असलेले व्हिटॅमिन C शरीराला पालक...