एक अनोखा फाॅरेस्ट मॅन

ब्लाॅग नं.2025/249.

दिनांकः 7 सप्टेंबर, 2025.

मित्रांनो,

 

एका माणसाने घडवलेले जंगल – जादव ‘मोलाई’ पायेंग यांची अनोखी कहाणी

कधी कधी एकच माणूस इतिहास घडवतो. आपल्या अढळ इच्छाशक्तीने आणि साध्या कृतीने तो संपूर्ण जगासाठी प्रेरणा बनतो.आजच्या ब्लॉगमध्ये वाचू या,आसाममधील जादव ‘मोलाई’ पायेंग यांची कथा ही अशाच एका अपूर्व कार्यकर्त्याची आहे.

सविस्तर:

मृत्यूच्या दृश्यातून जन्माला आलेली जिद्द

सुमारे 35 वर्षांपूर्वी,अवघ्या 16 वर्षांच्या जादवने एक हृदयद्रावक दृश्य पाहिले.नदीकिनारी हजारो प्राण्यांचे मृतदेह विखुरलेले होते.पुरापासून वाचण्यासाठी झाडांशिवाय आसरा न मिळाल्याने,त्या निरपराध प्राण्यांचा शोकांत मृत्यू झाला होता.शेकडो मृत सापांचे, हरणांचे, रानडुकरांचे आणि इतर प्राण्यांचे निर्जीव डोळे जादवच्या मनावर कोरले गेले.त्या रात्री जादव झोपू शकला नाही. गावातील एका वृद्धाने सांगितलेले शब्द त्याच्या मनात ठसले –

"जंगल नसले, तर प्राणी कुठे जातील? त्यांना अन्न कुठे मिळेल?"याच क्षणी त्याने प्राण्यांसाठी जंगल उभारण्याची प्रतिज्ञा केली.

जंगल घडवणारा एकटा माणूसः

फक्त 50 बिया आणि 25 बांबूंची रोपे घेऊन,जादव नदीकाठावर पोहोचला.दिवसेंदिवस तो सायकलने 5 किमी प्रवास करत असे,नदी ओलांडून दुसऱ्या बाजूला रोपे लावून पुन्हा घरी परतत असे. वर्षानुवर्षे, पावसाळा-उन्हाळा-थंडी यांची पर्वा न करता ही साधना सुरू राहिली.आज त्या प्रयत्नांचे फलस्वरूप म्हणजे 1360 एकरांवर पसरलेले दाट जंगल – मोलाई फॉरेस्ट.

प्राण्यांसाठी सुरक्षित आसराः

या जंगलात आज बंगाल वाघ, 150 हत्ती, गेंडे, 100 हून अधिक हरणे, रानडुक्कर, साप आणि असंख्य पक्षी व वन्य प्राणी आनंदाने वावरतात. हे जंगल फणस, साग, साल, गुलमोहर, आंबा, जांभूळ, सीताफळ, अननस, बांबू, औषधी वनस्पती अशा विविध झाडांनी समृद्ध आहे.

ओळख न मिळालेला हिरवा योद्धाः

विस्मयकारक बाब म्हणजे,हे अद्भुत काम करणारा हा साधक 2010 पर्यंत देशाला माहितच नव्हता. वन्य छायाचित्रकार जीतू कलिता यांनी बनवलेल्या “द मोलाई फॉरेस्ट” या माहितीपटातून,जगभर त्यांची ओळख झाली.त्यानंतर आरती श्रीवास्तव यांचा “फॉरेस्टिंग लाइफ” आणि “फॉरेस्ट मॅन” या चित्रपटांनी त्यांची कीर्ती पसरवली.

पद्मश्री पुरस्काराने गौरवलेलेः

सरकारकडून कोणतीही आर्थिक मदत न मिळालेल्या या कर्मयोग्याला,अखेर 2020 मध्ये देशाचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार “पद्मश्री” देऊन सन्मानित करण्यात आले. तरीही जादव पायेंग आजही आसाममधील एका छोट्याशा बांबूच्या झोपडीत राहतात आणि त्यांच्या जुन्या साधनेत, झाडे लावण्यात मग्न आहेत.

त्यांचा संदेशः

जादव म्हणतात –

"तुम्ही जंगले नष्ट करता, तर जंगले तुम्हाला नष्ट करतील."

समारोपः

त्यांचे जीवन आपल्याला शिकवते की सरकारी योजना, कोटींचा खर्च किंवा मोठे प्रकल्प यापेक्षा एका व्यक्तीची निष्ठा आणि सातत्य अधिक परिणामकारक असते.जादव  ‘मोलाई’ पायेंग यांची कहाणी ही फक्त जंगल घडवण्याची नाही, तर ती एका माणसाच्या करुणेची, जिद्दीची आणि नि:स्वार्थ सेवाभावाची आहे.माणूस ठरविलं तर काय काय करू शकतो,याचं हे उदाहरण आहे.    

आजचा ब्लॉग तुम्हाला कसा वाटला,हे कमेन्ट बॉक्स मध्ये जरूर लिहा. पुन्हा भेटूया उद्याच्या ब्लॉग मध्ये तोपर्यंत आपली आणि आपल्या परिवाराची काळजी घ्या. स्वस्थ रहा,आनंदी रहा,मस्त जगा. 

 

 ✍🏻 लेखक: प्रसाद नातु

(आरोग्य व जीवनशैली विषयक लेखक)

📝 टीप: हा लेख केवळ माहितीपुरता आहे. कोणताही वैद्यकीय सल्ला घेण्यासाठी आपल्या डॉक्टरांशी संपर्क करावा.