अलार्म लावून उठणे धोकादायक ठरू शकते ?

 ब्लॉग नं. 2025/242. 

दिनांक: 31 ऑगस्ट, 2025. 

मित्रांनो,

अलार्मने उठणे धोकादायक ठरू शकते का?

आपल्यापैकी बहुतेक जण सकाळी उठण्यासाठी अलार्मवर अवलंबून असतो.
"अलार्म नसेल तर वेळेवर उठणार नाही!" अशीच भावना मनात असते. पण कधी विचार केला आहे का, की हे अलार्म आपल्या आरोग्यासाठी हानिकारक ठरू शकतात? आजचा ब्लॉग याच विषयावर आहे.

सविस्तर:

हैदराबाद येथील अपोलो हॉस्पिटल्समधील सल्लागार न्यूरोलॉजिस्ट डॉ. सुधीर कुमार यांनी नुकतेच सांगितले की, अलार्म वाजवून अचानक जागे होण्याने रक्तदाबात (Blood Pressure) महत्त्वपूर्ण वाढ होते.

संशोधन काय सांगते?

यूव्हीए स्कूल ऑफ नर्सिंगमध्ये प्रकाशित झालेल्या अभ्यासानुसार:

🔹 अलार्म वाजवल्याने जागे होणाऱ्यांमध्ये रक्तदाबात 74% पर्यंत वाढ होऊ शकते.

🔹 नैसर्गिकरित्या जागे होणाऱ्यांच्या तुलनेत हा धोका खूप जास्त आहे.

🔹 विशेषतः 7 तासांपेक्षा कमी झोप घेतलेल्या लोकांमध्ये रक्तदाब झपाट्याने वाढतो.

डॉ. कुमार यांच्या मते, हा अचानक वाढलेला रक्तदाब हृदयविकाराचा झटका (Heart Attack) आणि स्ट्रोकचा (Stroke) धोका वाढवतो.

अलार्मचे इतर परिणाम:

✔️ गाढ झोपेतून अचानक उठल्याने शरीरावर धक्का बसतो.

✔️ यामुळे "झोपेची निष्क्रियता" (Sleep Inertia) जाणवते — म्हणजेच जागे झाल्यानंतर दोन तासांपर्यंत सुस्ती,एकाग्रतेचा अभाव आणि थकवा जाणवतो.

✔️ तणावाची पातळी वाढते आणि मेंदूवरही नकारात्मक परिणाम होतो.

मग काय करावे? सुरक्षित पर्याय कोणते?

आरोग्य जपण्यासाठी आणि सकाळ सुखद बनवण्यासाठी काही सोपे उपाय —

अलार्मचा नियमित वापर टाळा.

👉 त्याऐवजी झोपेची सवय सुधारण्याचा प्रयत्न करा.

7-8  तासांची झोप घ्या.

👉 यामुळे शरीर नैसर्गिकरित्या ठरलेल्या वेळेला जागे होईल.

खोलीत नैसर्गिक प्रकाश येऊ द्या.

👉 सूर्यप्रकाशामुळे मेलाटोनिन (झोपेचे संप्रेरक) कमी तयार होते आणि शरीर नैसर्गिकपणे जागे होते.

सुसंगत झोपेचे वेळापत्रक ठेवा.

👉 रोज त्याच वेळेला झोपणे आणि उठणे.

अलार्म वापरावाच लागला, तर…

👉 मोठा, कर्कश आवाज न वापरता सुखद, मधुर किंवा निसर्गध्वनी (पक्ष्यांचे किलबिल, मंद संगीत) निवडा.

समारोप:

आरोग्यदायी दिवसाची सुरुवात शांत आणि नैसर्गिक जागरणाने व्हायला हवी.
अलार्मने गाढ झोपेतून अचानक जागे झाल्यास रक्तदाबात वाढ, तणाव आणि हृदयविकाराचा धोका निर्माण होतो. म्हणूनच, नियमित आणि पुरेशी झोप घेऊन शरीराला नैसर्गिकरीत्या उठण्याची संधी द्या.

लक्षात ठेवा. “आरोग्याचा अलार्म नेहमी आतून वाजायला हवा, बाहेरून नव्हे!” 🌿

आजचा ब्लॉग तुम्हाला कसा वाटला,हे कमेन्ट बॉक्स मध्ये जरूर लिहा. पुन्हा भेटूया उद्याच्या ब्लॉग मध्ये तोपर्यंत आपली आणि आपल्या परिवाराची काळजी घ्या. स्वस्थ रहा,आनंदी रहा,मस्त जगा. 

 

 ✍🏻 लेखक: प्रसाद नातु

 

(आरोग्य व जीवनशैली विषयक लेखक)

📝 टीप: हा लेख केवळ माहितीपुरता आहे. कोणताही वैद्यकीय सल्ला घेण्यासाठी आपल्या डॉक्टरांशी संपर्क करावा.