या पाच गोष्टी लक्षात ठेवा.

Blog No. 2024/ 130.  

Date: 23^rd,June 2024

मित्रांनो,

आपल्याला बरं वाटतं नसेल तर आपण डॉक्टरकडे जात असतो.त्या वेळेस आपण त्यांना विचारलं की, मला वारंवार हा आम्ल पित्ताचा (Acidity) किंवा पोट खराब होण्याचा आजार होऊ नये,यासाठी काय करावे? डॉक्टर इतके बिझी असतात की ते म्हणतात की,सध्या होत असलेला त्रास दूर झाला की सांगतो ना.या एखाद्या वेळेस मग बोलू आपण त्याच्यावर.या वेळेस आपण प्रस्तुतचा आजार बरा होण्यावर लक्ष देऊ.अन ती पुढची वेळ कधी येतं नाही,म्हणजे पुढच्या वेळेस आपण पुनः काही त्रास झाला तरच डॉक्टरकडे जातो. डॉ डिंपल जांगडा, आयुर्वेदिक प्रशिक्षक आणि एक आतडे तज्ञ यांनी काही सामान्य गोष्टी शेअर केल्या आहेत.ज्या तुमचे डॉक्टर तुम्हाला कार्यबाहुल्यामुळे सांगू शकत नाहीत. आजच्या ब्लॉगमध्ये आपण त्या बघू या.

सविस्तर:

डॉक्टर अत्यावश्यक वैद्यकीय मार्गदर्शन देत असतात.पण यामध्ये संतुलित जीवनशैली राखणे, तणावाचे व्यवस्थापन करणे आणि मानसिक आरोग्याला प्राधान्य देणे यांचा समावेश नसतो.वैद्यकीय उपचारांच्या पलीकडे सर्वांगीण आरोग्य व्यवस्थापन सुनिश्चित करण्यासाठी रुग्णांनी प्रतिबंधात्मक काळजी,आहाराच्या सवयी आणि भावनिक स्वास्थ्य याबद्दल सक्रियपणे चर्चा केली पाहिजे.

1. “जर आहार योग्य असेल तर औषधाची गरज नाही. पण जर तुमचा आहार चुकीचा असेल तर औषधाचा उपयोग नाही:

जीवनशैलीचे आजार आणि थायरॉईड,मधुमेह,स्त्रीरोग,गॅस्ट्रोइंटेस्टाइनल विकार यांसारखे जुनाट आजार रोग बरा करण्यासाठी आणि पूर्ववत करण्यासाठी औषधे पुरेशी नाहीत. तुम्ही तुमच्या आजारांच्या मूळ कारणाकडे लक्ष दिले पाहिजे,जे तुमच्या आहार आणि जीवनशैलीशी निगडीत आहे.जोपर्यंत तुम्ही औषध घेत आहात तोपर्यंत औषधे तुमची लक्षणे दूर करण्यात मदत करू शकतात, परंतु तुमची लक्षणे किंवा रोग परत येणार नाहीत याची हमी देऊ शकत नाही.तुम्ही तुमच्या रोगाच्या कारणांचा शोध घेतला पाहिजे आणि तुमच्या आजारांना पोसणारे पदार्थ काढून टाकले पाहिजेत.तुम्ही आहार तज्ञ किंवा आयुर्वेदिक किंवा निसर्गोपचार हेल्थ कोच यांना भेटू शकता,जे अन्न विज्ञान आणि पोषण या विषयात तज्ञ आहेत.जे तुमच्या औषधासोबत,उपचार आणि योग्य आहार या बाबत योग्य सल्ला देऊ शकतात.

2. एका माणसाचा आहार हे दुसऱ्या माणसासाठी विष असू शकते:

कोणतीही दोन माणसं एकसारखी नसतात आणि त्यामुळे कोणाचाही आहार सारखा असू शकत नाही. शरीराचे तीन प्रकार आहेत - एक्टोमॉर्फ (वात प्रकृती), एंडोमॉर्फ (कफ प्रकृती), आणि मेसोमॉर्फ (पित्त प्रकृती). एंडोमॉर्फ असलेल्या लोकांनी अधिक भाज्या, कमी कार्ब आणि प्रथिने खाणे आवश्यक आहे.अधिक कडू, तुरट, तिखट पदार्थ, आणि कमी गोड, आंबट, खारट, तळलेले पदार्थ खावेत.तर एक्टोमॉर्फने (वात प्रकृती) असलेल्या लोकांनी जास्त कर्बोदके, कमी प्रमाणात प्रथिने आणि भाज्या खाल्ल्या पाहिजेत. तसेच जास्त गोड, आंबट, खारट, चांगले स्निग्ध पदार्थ आणि किंचित स्निग्ध पदार्थ, कमी कडू, तुरट आणि तिखट पदार्थ खावेत. मेसोमॉर्फ (पित्त प्रकृती) असलेल्या लोकांनी तर बार्ली, कुसकुस, ओट्स, क्विनोआ, ग्रॅनोला, गहू, टॅपिओका, गव्हाचा कोंडा, पास्ता, पॅनकेक्स, राजगिरा आणि तांदूळ (बासमती) खावेत

3. औषधांचे दुष्परिणाम होऊ शकतात:

प्रत्येक औषध सामर्थ्यवान असते आणि औषधे किती कालावधीसाठी वापरली जातात,यावर देखिल त्या औषधांचे होणारे दुष्परिणाम अवलंबून असतात. बहुतेक औषधाच्या बाटलीवर किंवा स्ट्रिपवर इशारा दिलेला असतो.“दीर्घकाळ सेवन यकृतासाठी हानिकारक आहे”.उदाहरणार्थ,पॅरासिटामोलचेच खालील संभाव्य दुष्परिणाम आहेत. थकवा, श्वास लागणे, तुमची बोटे आणि ओठ निळे पडणे, अशक्तपणा (कमी लाल रक्तपेशींची संख्या), यकृत आणि मूत्रपिंडाचे नुकसान, हृदयविकार आणि तुम्हाला उच्च रक्तदाब असल्यास स्ट्रोक.तसेच  गर्भनिरोधक गोळ्यांमुळे संभाव्य दुष्परिणाम होऊ शकतात.जसे: गोळ्या घेत असताना रक्तस्त्राव होणे, ज्याला ब्रेकथ्रू रक्तस्त्राव म्हणतात किंवा स्पॉटिंग असे म्हणतात.स्तनाची कोमलता, डोकेदुखी, मळमळ, गोळा येणे, रक्तदाब वाढणे.प्रिस्क्रिप्शनच्या कालावधीत तुम्हाला कोणत्या दुष्परिणामांची काळजी घेणे आवश्यक आहे याची माहिती करून घेण्यासाठी तुमच्या डॉक्टरांशी बोला.

4. औषध घेत असतांना दारू किंवा धूम्रपान करू नका:

मध्यम मद्यपान,सामाजिक मद्यपान,मर्यादित मद्यपान असे काही नसते.तुमच्या सिस्टीममध्ये अल्कोहोल हे अल्कोहोलच राहते.त्याचे प्रमाण किती याला फारसे महत्त्व नसते. औषधांसोबत अल्कोहोल एकत्र घेतल्याने गंभीर दुष्परिणाम होऊ शकतात. जसे की अंतर्गत रक्तस्त्राव, हृदयाच्या समस्या, श्वास घेण्यात अडचण, उलट्या, डोकेदुखी, तंद्री, मूर्च्छा, समन्वयाचा अभाव, ऍसिड ओहोटी, जळजळ होणे आणि इतर लक्षणे. जेव्हा औषधोपचार सुरू असतो.तेव्हा लक्षात ठेवा की तुम्ही आजारातून बरे होण्यासाठी औषध घेत असतो.अल्कोहोल तुमच्या शरीराची दुरुस्ती, बरे आणि पुनरुज्जीवन करण्याची क्षमता कमकुवत करते आणि औषधे आणि पुनर्प्राप्ती प्रक्रियेत अडथळा आणत असते. लक्षात ठेवा तुम्ही विष (अल्कोहोल) कमी प्रमाणात सेवन करू शकत नाही आणि तरी डॉक्टर तुम्हाला बरे करतील अशी अपेक्षा करू शकत नाही.

5. पॅक केलेले आणि प्रक्रिया केलेले खाद्यपदार्थ तुमच्या आजारांना पोसतात,आरोग्याला नाही:

एफएमसीजी कंपन्या,तुमच्या खाद्यपदार्थांच्या व्यसनामुळे नफा मिळवतात. म्हणून,ते शेल्फ लाइफ वाढवण्यासाठी प्रिझर्व्हेटिव्ह्ज खाद्य पदार्थात मिसळत असतात. कलरिंग एजंट्स दुष्परिणाम करतात.जर हे संरक्षक शेल्फवर सहा ते बारा महिने टिकू शकतील, तर ते तुमच्या आतड्यातही तेवढे काळ टिकून राहू शकतात आणि तुमच्या आतड्याना आणि तुमच्या एकूण आरोग्याला गंभीर हानी पोहोचवू शकतात. ताजे पदार्थ वापरून शिजवलेले पदार्थ खा, स्थानिक आणि ताज्या पदार्थांचे सेवन करा, त्यामुळे तुम्ही दर्जेदार जीवन जगू शकाल.

समारोप:

            थोडक्यात सांगायचे झाल्यास, औषधे तुम्हाला बरी करतात. पण ते आजार कायम स्वरूपी दूर करू शकत नाहीत.त्यासाठी वर दिलेल्या पाच गोष्टी लक्षात घेतल्यास आपण त्या आजारांची वारांवरता टाळू शकतो किंवा जे दीर्घ स्वरूपाचे आजार आहेत ते नियंत्रणात ठेवण्याचा प्रयत्न करू शकतो.समतोल आहार,आपल्या प्रकृतीला साजेसा आहार, ओटीसी म्हणजे मेडिकलच्या दुकानात सहज उपलब्ध असणारी औषधे त्याचे दुष्परिणाम समजून ने घेता वारंवार घेणे,औषधोपचार सुरू असतांना मद्यपान किंवा धूम्रपान न करणे, पॅक केलेले आणि प्रक्रिया केलेले खाद्यपदार्थ न खाणे या गोष्टी लक्षात ठेवणे आवश्यक.  

            तुम्हाला आजचा ब्लॉग कसा वाटला ते कमेन्ट बॉक्स मध्ये जरूर लिहा. पुढचा ब्लॉग येईपर्यंत आपली आणि आपल्या परिवाराची काळजी घ्या. स्वस्थ रहा,आनंदी रहा,मस्त जगा. 

 

प्रसाद नातु, पुणे.