Skip to main content

Posts

मधुमेहाबद्दलचे पाच मोठे गैरसमज आणि सत्य

ब्लॉग नं. 2026/069 दिनांकः 10 मार्च , 2026.   मित्रांनो , मधुमेहाबद्दलचे पाच मोठे गैरसमज आणि सत्य यावर्षी 14 नोव्हेंबरला,साजरा होणाऱ्या जागतिक मधुमेह दिनाची थीम आहे , “मधुमेह आणि कल्याण”. या थीमचा मुख्य संदेश असा आहे की,मधुमेहाचे व्यवस्थापन केवळ रक्तातील साखरेची पातळी तपासण्यापुरते मर्यादित नसून , संतुलित , निरोगी आणि शिस्तबद्ध जीवनशैली अंगीकारणे तितकेच महत्त्वाचे आहे.आजच्या ब्लॉग मध्ये हे सविस्तर जाणून घेऊ. सविस्तर:   आज जगभरात मधुमेहाचे प्रमाण झपाट्याने वाढत आहे.तरीही या आजाराबद्दल अनेक मिथक (गैरसमज) समाजात खोलवर रुजलेले आहेत.या गैरसमजांमुळे अनेक वेळा रुग्ण गोंधळून जातात , चुकीचे निर्णय घेतात किंवा योग्य उपचार सुरू करण्यास उशीर करतात. एंडोक्राइनोलॉजीचे तज्ज्ञ डॉ. हिमांशू शर्मा यांनी मधुमेहाबद्दलचे काही सामान्य गैरसमज स्पष्ट केले आहेत.चला , त्यातील पाच प्रमुख मिथक आणि त्यामागील सत्य समजून घेऊया. 1. गैरसमज: साखर खाल्ल्यानेच मधुमेह होतो: अनेकांना वाटते की,साखर खाल्ल्यामुळेच मधुमेह होतो.परंतु प्रत्यक्षात हे पूर्ण सत्य नाही. विशेषतः टाइप 2  मधुमेह,हा अनेक घटक...

थायरॉईडमुळे वाढते वजन,ठेवा आहाराने नियंत्रण

  ब्लॉग नं. 2026/0 63.   दिनांक: 4   मार्च , 2026 .   मित्रांनो , थायरॉईडमुळे वाढते वजन,ठेवा आहाराने नियंत्रण अचानक वजन वाढू लागले की,डॉक्टर सर्वप्रथम थायरॉईड तपासणी करण्याचा सल्ला देतात. कारण शरीरातील चयापचय क्रियेवर ( Metabolism) नियंत्रण ठेवणारी ही महत्त्वाची ग्रंथी आहे.आधुनिक धकाधकीच्या आणि बिघडलेल्या जीवनशैलीमुळे,विशेषतः महिलांमध्ये थायरॉईडच्या समस्या मोठ्या प्रमाणात दिसून येतात. पण आनंदाची गोष्ट म्हणजे योग्य आहार , व्यायाम आणि वेळेवर तपासणी यामुळे या समस्येवर नियंत्रण मिळवता येते. आज या विषयावर जाणून घेऊ. सविस्तर:    🦋 थायरॉईड म्हणजे नेमकं काय ? थायरॉईड ही फुलपाखराच्या आकाराची लहान ग्रंथी असून ती गळ्याच्या खालच्या भागात असते. तिचे मुख्य कार्य म्हणजे, शरीराचा चयापचय नियंत्रित करणे, ऊर्जा निर्मितीवर परिणाम करणे, वजन नियंत्रणात ठेवणे, हार्मोन्सचे संतुलन राखणे ही आहेत.   ⚠️ थायरॉईडची लक्षणे ओळखा: खालील लक्षणे दिसत असतील तर,तपासणी करणे आवश्यक जसे की,बद्धकोष्ठता, वजन अचानक वाढणे किंवा कमी होणे, हात-पाय थंड पडणे, त्वचा कोरडी...

फणस – “उष्णकटिबंधीय फळांचा राजा

  ब्लॉग नं. 2026/0 62.   दिनांक: 3 मार्च , 2026 .   मित्रांनो , 🍈 फणस – “उष्णकटिबंधीय फळांचा राजा” आणि नैसर्गिक सुपरफूड भारतात उन्हाळ्यात आंब्यासोबत ज्याचे नाव प्राधान्याने घेतले जाते,ते फळ म्हणजे फणस . आकर्षक आकार , अनोखी चव आणि भरपूर पोषणमूल्ये,यांमुळे फणसाला “उष्णकटिबंधीय फळांचा राजा” असे म्हटले जाते. दक्षिण आणि आग्नेय आशियात मूळ असलेले हे फळ,आज जगभरात सुपरफूड म्हणून ओळखले जाते.पिकलेला फणस नैसर्गिक गोडवा देतो , तर कच्चा फणस भाजी , बिर्याणी , कटलेट किंवा अगदी “व्हेगन मीट” पर्याय म्हणूनही वापरला जातो. विशेष म्हणजे त्याच्या बिया सुद्धा पौष्टिक असतात. म्हणजेच फणस हा खऱ्या अर्थाने संपूर्ण फळ आहे.आज या फळाबद्दल आपण सविस्तर जाणून घेणार आहोत. सविस्तर:  🌿 पोषक तत्वांनी समृद्ध खजिना :  फणसामध्ये पुढील महत्त्वाचे पोषक घटक मुबलक प्रमाणात आढळतात: व्हिटॅमिन C , व्हिटॅमिन A , पोटॅशियम, मॅग्नेशियम, आहारातील फायबर आणि अँटीऑक्सिडंट्स. हे घटक शरीराला रोजच्या गरजांसाठी आवश्यक ऊर्जा आणि संरक्षण देतात. त्यामुळे फणस हे सर्वात पौष्टिक उष्णकटिबंधीय फळांपैकी एक म...

सर्वाइकल पेन : आधुनिक जीवनशैलीची देणगी

  ब्लॉग नं. 2026/0 61.   दिनांक: 2 मार्च , 2026 .   मित्रांनो , सर्वाइकल पेन : आधुनिक जीवनशैलीची देणगी आणि त्यावर प्रभावी उपाय आजच्या धावपळीच्या आणि स्क्रीनसमोर बसून काम करण्याच्या जीवनशैलीत , मानेचा त्रास (सर्वाइकल पेन) ही अत्यंत सामान्य समस्या बनली आहे. तासनतास मोबाईल किंवा लॅपटॉपकडे मान झुकवून बसणे , चुकीची बैठक , व्यायामाचा अभाव या सगळ्यांचा परिणाम मानेवर होतो.या स्थितीला वैद्यकीय भाषेत सर्वाइकल स्पॉन्डिलोसिस ( Cervical Spondylosis) असे म्हणतात. आजच्या ब्लॉगमध्ये याविषयी आपण सविस्तर जाणून घेणार आहोत.    सविस्तर: 🔍 सर्वाइकल पेनची मुख्य लक्षणे: खालील लक्षणे दिसल्यास मानेकडे दुर्लक्ष करू नका, कारण हा सर्वाइकल पेन असू शकतो.जसे की,    1.मानेत ताठरपणा:   मान हलवताना जडपणा किंवा वेदना जाणवतात. 2.वेदना खांद्यापर्यंत पसरणे: मानेतील वेदना खांदे , हात आणि बोटांपर्यंत जाऊ शकते. 3.मुंग्या येणे किंवा सुन्नपणा: हाताच्या बोटांना मुंग्या येणे किंवा संवेदना कमी होणे. 4.चक्कर येणे:   काही वेळा डोके दुखणे किंवा तोल जाणे. ...

वय वाढलं की “परफेक्ट” BP चा आकडा बदलतो

  ब्लॉग नं. 2026/0 60.   दिनांक: 1 मार्च , 2026 .   मित्रांनो , 🩺 वय वाढलं की BP चा “परफेक्ट” आकडा बदलतो का ? – ज्येष्ठांसाठी जीवनरक्षक दृष्टिकोन एक काळ असा होता की 120/80 हा रक्तदाबाचा ( Blood Pressure) “ सुवर्णमान” समजला जायचा – आणि अजूनही अनेक ठिकाणी तो तसाच सांगितला जातो.पण 70-75  नंतरही तोच नियम लागू होतो का ? अलीकडील संशोधन आपल्याला एक वेगळीच गोष्ट सांगतं,आणि ती प्रत्येक ज्येष्ठ व्यक्तीने समजून घेण्यासारखी आहे.जी आपण आजच्या ब्लॉगमध्ये सविस्तर जाणून घेणार आहोत. सविस्तर: 🔬 संशोधन काय सांगतं ? 75 वर्षांवरील 15,000 हून अधिक व्यक्तींवर पाच वर्षे केलेल्या अभ्यासात एक महत्त्वाची बाब समोर आली: ज्यांचा सिस्टोलिक BP 130–140 दरम्यान होता त्यांचा,मृत्यूदर कमी,त्यांच्यात पडण्याचे प्रकार कमी आढळलेत, आणि हॉस्पिटलायझेशन कमी वेळा करावे लागले तसेच मेंदूचे कार्य ( cognition) सुधारले.   आश्चर्य म्हणजे, 120 च्या खाली BP असणाऱ्यांमध्ये पडण्याचा धोका 28% जास्त होता.याचा अर्थ असा की, BP जास्त आहे किंवा कमी आहे हे वयोमानानुसार ठरतं.. 🧠 वयानुसार श...

कोरड्या खोकल्यावर प्रभावी घरगुती उपाय

  ब्लॉग नं. 2026/05 9. दिनांक: 2 8 फेब्रू वारी , 2026 .   मित्रांनो , कोरडा खोकला (सूखी खांसी) वर प्रभावी घरगुती उपाय कोरडा खोकला,हा कफ न येता वारंवार होणारा आणि घशात खवखव , जळजळ निर्माण करणारा त्रासदायक प्रकार आहे.बोलताना , झोपताना किंवा थंड हवेत हा खोकला अधिक वाढतो. बहुतेक वेळा तो व्हायरल इन्फेक्शन , ऍलर्जी , धूर-धूळ किंवा हवामानातील बदल यामुळे होतो.सामान्यतः हा खोकला घरगुती उपायांनी कमी होतो. मात्र 2 -3 आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ टिकला , ताप आला किंवा श्वास घ्यायला त्रास झाला,  तर डॉक्टरांचा सल्ला घेणे अत्यावश्यक आहे. कोरड्या खोकल्याविषयी आजच्या ब्लॉगमध्ये आपण सविस्तर जाणून घेणार आहोत. सविस्तर:   🌿 कोरड्या खोकल्यावर सोपे आणि नैसर्गिक घरगुती उपाय: 1. मध – घशासाठी नैसर्गिक औषध: मध घशाला कोटिंग देतो व खवखव कमी करतो.एक चमचा मध घ्या . तो कोमट पाण्यात मिसळून प्या दिवसातून 2-3 वेळा घ्यावा. मात्र 1वर्षाखालील मुलांना मध देऊ नये. 2. आले – सूज कमी करणारे: आल्यामध्ये अँटी-इन्फ्लेमेटरी गुणधर्म असतात.आल्याचा चहा करून त्यात मध घाला किंवा आले + मध एकत्र चाटाव...